Berâet
Hoşa gitmeyen şeyden sıyrılıp uzaklaşmak, ilişkiyi kesmek; suçtan ve kusurdan uzak olmak da bu kökten gelir.
Köklerde ne diyor?
برا (brA): Hoşa gitmeyen şeyden sıyrılıp uzaklaşmak ve örneksiz yaratmak bu kökün başlıca anlamlarıdır. Hastalıktan iyileşmek, kusurdan uzak olmak (berâet) ve yaratılmışlar (beriyye) buradan gelir.
برا (brA) — Yakınlığı istenmeyen şeyden sıyrılıp uzaklaşmak (Müfredât): التقصي مما يكره مجاورته
برا (brA) — Yaratmak (Ayn): البرء، مهموز: الخلق
برا (brA) — Varlıkları örneksiz yaratan (Bâri') (Lisân): هو الذي خلق الخلق لا عن مثال
برا (brA) — Hastalıktan kurtulmak (Ayn): والبرء: السلامة من السقم
برا (brA) — Kusurdan ve kötülükten uzak olmak (Ayn): والبراءة من العيب والمكروه
برا (brA) — Yaratılmışlar (Müfredât): والبرية: الخلق
Tanım
Kökün temel anlamı, yakınlığı istenmeyen şeyden sıyrılıp uzaklaşmaktır. Hastalıktan kurtulmak, kusurdan ve kötülükten uzak olmak, ayrıca örneksiz yaratmak da aynı kökle söylenir. Kur'an'da kök çoğunlukla bir kimsenin başkalarının yaptıklarıyla ilişiğini kesmesi ve suçlamadan temize çıkması anlamında geçer.
Ayetlerle
Bakara 166. ayet — Kendilerine uyulanlar azabı görünce uyanlardan uzaklaşır ve aralarındaki bağlar kesilir. Kök, ilişkiyi kesmeyi anlatır.
Enam 78. ayet — İbrahim, ortak koştuklarınızla ilişkim yoktur der. Kök, kişinin bir şeyden uzak olduğunu ilan etmesidir.
Tevbe 1. ayet — Allah ve elçisinden, sözleşilen ortak koşanlara yönelik bir ilişkiyi kesme bildirisi olduğu söylenir.
Hud 35. ayet — Uydurdu mu diyorlar sorusuna, uydurmuşsam suç bana, sizin işlediğiniz suçlarla ilişkim yok yanıtı verilir.
Nur 26. ayet — Temiz kadınlar ile temiz erkeklerin söylenen sözlerden uzak olduğu belirtilir. Kök burada suçlamadan arınmış olmayı anlatır.
Şuara 216. ayet — Sana asi olurlarsa yaptığınız şeyden beriyim de denir. Kök, yapılan işten sorumluluğu üzerinden atmayı anlatır.
Sık sorulanlar
Beraet ne anlama gelir?
Sözlükte hoşa gitmeyen şeyden sıyrılıp uzaklaşmak, suç ve kusurdan uzak olmaktır. Kur'an'da çoğunlukla bir kimsenin başkalarının eylemleriyle ilişkisini kesmesi anlamında geçer.
Aynı kök yaratmayla da ilişkili mi?
Evet, sözlükte örneksiz yaratmak da bu kökün anlamları arasında sayılır; Bâri sözü bunu yansıtır. Bu kavram sayfasındaki ayetler ise ilişki kesme ve temize çıkma kullanımını gösterir.