Beyazlık
Kökün temel anlamı beyazlıktır; Kur'an'da yüzlerin ağarması, gözlerin bembeyaz olması ve kusursuz görünen şeyler için kullanılır.
Köklerde ne diyor?
بيض (byD): Beyaz renk temel anlamdır; yumurta bundan türer, demir miğfer ona benzetilir. Yüzün ak olması sevinci anlatır; bir topluluğun özü ve merkezi de bu adla anılır.
بيض (byD) — Beyazlık (Mekâyîs): فالأصل البياض من الألوان
بيض (byD) — Yumurta (Mekâyîs): فالبيضة للدجاجة وغيرها
بيض (byD) — Demir miğfer (Mekâyîs): والمشبه بذلك بيضة الحديد
بيض (byD) — Siyahın karşıtı (Müfredât): البياض في الألوان: ضد السواد
بيض (byD) — Yüzlerin ak olması: sevinç (Müfredât): فابيضاض الوجوه عبارة عن المسرة
بيض (byD) — Bir topluluğun aslı ve toplandığı yer (Ayn): والبيضة: أصل القوم ومجمعهم
Tanım
Kökün temel anlamı beyaz renktir ve siyahın karşıtı olarak anılır; yumurta ve demir miğfer de bu renge benzetilerek aynı kökten türer. Yüzün ağarması sözlükte sevinç anlamı taşır. Kur'an'da kök, kıyamet gününde yüzlerin ağarıp kararmasında, Yakub'un hüzünle bembeyaz olan gözlerinde, Musa'nın elinin kusursuz çıkmasında ve dağlardaki renk çeşitliliğinde geçer.
Ayetlerle
Ali İmran 106. ayet — Kimi yüzlerin beyazlaştığı, kimi yüzlerin siyahlaştığı gün anlatılır. Yüzü kararanlara, inandıktan sonra gerçekleri örttükleri söylenerek azabı tatmaları bildirilir.
Yusuf 84. ayet — Yakub, Yusuf için duyduğu üzüntüden uzaklaşıp çekilir ve hüzünden iki gözü bembeyaz olur. Beyazlık burada yoğun bir kederin sonucu olarak geçer.
Araf 108. ayet — Fıtri kapasite gücü çekilip çıkarıldığında, o gözlemleyenler için kusursuz ve parlaktır; beyazlık bir işaret olarak anlatılır.
Taha 22. ayet — Musa'dan elini kanadına eklemesi istenir; el kötülük olmadan bembeyaz çıkacaktır. Beyazlığın kusursuzluk anlamında ayet olarak verildiği görülür.
Fatır 27. ayet — Dağların renkleri sayılırken beyaz, kızıl ve simsiyah yapılar sıralanır. Renk çeşitliliği, indirilen su ve çıkan ürünlerin renk farkıyla birlikte hatırlatılır.
Sık sorulanlar
Beyaz sözcüğünün kökü Kur'an'da hangi anlamlarla geçer?
Kök, beyaz rengi anlatır. Kur'an'da yüzlerin ağarması, gözlerin hüzünle bembeyaz olması, Musa'nın elinin kusursuz çıkması ve dağlardaki beyaz yapılar bu kökle anlatılır.
Yüzlerin beyazlaşması ne anlatır?
Ayette bu, kıyamet gününde kimi yüzlerin beyazlaşıp kimilerinin kararması olarak geçer. Beyazlaşanlar Allah'ın rahmetinin içinde oldukları söylenerek anılır.