Binme
Binme, bir şeyin üstüne çıkmaktır; Kur'an'da hayvana, gemiye binmek ve binek olarak verilen şeyler için kullanılır.
Köklerde ne diyor?
ركب (rkb): Bir şeyin bir şeyin üstüne çıkması tek temel anlamdır. Hayvana ya da gemiye binmek, binek, kervan ve üst üste binmiş şeyler bundan doğar.
ركب (rkb) — Bir şeyin bir şeyin üstünde olması (Mekâyîs): وهو علو شيء شيئا
ركب (rkb) — Hayvanın sırtında olmak (Müfredât): كون الإنسان على ظهر حيوان
ركب (rkb) — Üst üste binmiş (Müfredât): والمتراكب: ما ركب بعضه بعضا
ركب (rkb) — Binitli topluluk, kervan (Mekâyîs): والركب: القوم الركبان
ركب (rkb) — Günah işlemek (Lisân): وارتكاب الذنوب: إتيانها
ركب (rkb) — Diz (Mekâyîs): ومن الباب ركبة الإنسان
Tanım
Sözlükte kökün tek temeli bir şeyin başka bir şeyin üstüne çıkmasıdır. Hayvanın sırtına ya da gemiye binmek, binek, binitli topluluk ve üst üste binmiş şeyler buradan doğar. Kur'an'da kök, Allah'ın insana hayvanları ve gemileri bineceği şeyler olarak vermesini anlatır; ayrıca korku hâlinde binek üstünde anmayı ve yaratılışta biçim verip birleştirmeyi anar.
Ayetlerle
Bakara 239. ayet — Korkarsanız ayakta ya da binek üstündeyken Allah'ın mesajlarını yerine getirin denir; binek, hareket hâlindeki yolcuyu anlatır.
Hud 41. ayet — Nuh'un, gemiye binin, onun akışı da duruşu da Allah adınadır dediği anlatılır.
Nahl 8. ayet — Atlar, katırlar ve eşeklerin binmeniz ve süs için var edildiği bildirilir.
Ankebut 65. ayet — Gemiye bindiklerinde dini Allah'a halis kılıp dua edenlerin, karaya çıkınca ortak koşmaları anlatılır.
Mümin 79. ayet — Allah'ın hayvanları binmek ve nasiplenmek için kıldığı söylenir; binmek bir nimet olarak sayılır.
İnfitar 8. ayet — Allah'ın dilediği biçimde insanı terkip ettiği, yani parçaları üst üste getirip bir araya getirdiği söylenir.
Sık sorulanlar
Rkb kökü ne anlama gelir?
Bir şeyin başka bir şeyin üstüne çıkması demektir. Hayvana ya da gemiye binmek ve binek bu anlamdan doğar.
Kur'an'da binmek nasıl bir nimet olarak anılır?
Allah'ın insana hayvanları ve gemileri bineceği şeyler olarak vermesi anlatılır. Ayetler bu nimetin hatırlanıp şükürle anılmasını ister.