Cünah
Eğilmek ve sapmak kök anlamdır; kuşun kanadı ve günah aynı kökten gelir. Kur'an'da hem kanat hem de sakınca bulunmayan durumlar için kullanılır.
Köklerde ne diyor?
جنح (jnH): Eğilme ve sapma temel anlamdır. Kuşun kanadı iki yana açıldığı, günah ise haktan saptırdığı için bu adla anılır; gecenin bir parçası ve barışa yönelmek de buradan gelir.
جنح (jnH) — Eğilmek, sapmak (Mekâyîs): أصل واحد يدل على الميل والعدوان
جنح (jnH) — Bir şeye yönelmek (Mekâyîs): ويقال جنح إلى كذا، أي مال إليه
جنح (jnH) — Kuşun kanadı (Müfredât): الجناح: جناح الطائر
جنح (jnH) — Günah, haktan sapma (cünâh) (Mekâyîs): والجناح: الإثم، سمي بذلك لميله عن طريق الحق
جنح (jnH) — Gecenin karanlık bir parçası (Müfredât): والجنح: قطعة من الليل مظلمة
جنح (jnH) — Kaburgalar (eğri oldukları için) (Mekâyîs): والجوانح: الأضلاع: لأنها مائلة
Tanım
Kökün temel anlamı bir yana eğilmek, sapmaktır. Sözlükte kuşun iki yana açılan kanadı, haktan sapma olan günah, barışa yönelmek ve gecenin bir parçası bu kökten sayılır. Kur'an'da kök iki yönde görünür: kanat, yani yan açılan kol anlamında ve cünah, yani aleyhinde bir sakınca bulunup bulunmadığını bildiren ifade olarak. Ayetler çoğunlukla bir davranışta bu sapmanın, yani sorumluluğun olmadığını söyler.
Ayetlerle
Bakara 234. ayet — Süresi dolan dul kadınlar kendileri hakkında ortak iyiye uygun bir şey yaptıklarında size cünah olmadığı bildirilir. Kök burada bir davranışın sakıncalı olmadığını gösterir.
Nisa 101. ayet — Yeryüzünde yola çıkıp korku altında salattan kısaltmak konusunda aleyhinize cünah olmadığı söylenir. Ayet, belirli bir koşulda sorumluluğun bulunmadığını ifade eder.
Enam 38. ayet — Kanatlarıyla uçan kuşun ümmetler olduğu anlatılır. Burada kök, canlının uçmasını sağlayan kanadı anlatan sözcükte görünür.
Enfal 61. ayet — Düşman barışa yöneldiğinde sen de ona yönel denir. Kök burada bir tarafa eğilme, yönelme anlamıyla geçer.
İsra 24. ayet — Ana babaya merhametle alçak gönüllülük kanadını indirmek istenir. Kanat, yumuşak ve korumacı bir tutumun benzetmesi olarak kullanılır.
Nur 29. ayet — Oturulmayan ve yararlanmanıza ayrılan evlere girmenizde size cünah yoktur denir. Ayet bir davranışın sakıncasız olduğunu bildirir.
Sık sorulanlar
Cünah kökü Kur'an'da ne anlama gelir?
Kökün temel anlamı eğilmek ve sapmaktır. Ayetlerde kanat anlamında, barışa yönelme anlamında ve aleyhte bir sakınca bulunmadığını bildiren cünah ifadesi olarak geçer.
Kur'an'da cünah olmadığı ne zaman söylenir?
Bakara 234, Nisa 101 ve Nur 29 gibi ayetlerde belirli bir durumda yapılan davranışın size cünah olmadığı bildirilir. Yani o davranışta sapma ya da sorumluluk yoktur.