Devam
Devam, bir şeyin yerinde durup sürmesidir; Kur'an'da çoğunlukla sürdüğü sürece anlamında zaman bağlamı için geçer.
Köklerde ne diyor?
دوم (dwm): Durmak, yerinde kalmak temel anlamdır; bir şeyin uzun süre devam etmesi bundan doğar. Günlerce süren yağmur ve kuşun havada dönerek süzülmesi de bu kökle anılır.
دوم (dwm) — Durgunluk, yerinde kalma (Mekâyîs): يدل على السكون واللزوم
دوم (dwm) — Devamın aslı durgunluktur (Müfredât): أصل الدوام السكون
دوم (dwm) — Bir şeyin uzun süre sürmesi (Müfredât): دام الشيء: إذا امتد عليه الزمان
دوم (dwm) — Durgun su (Ayn): ماء دائم: ساكن
دوم (dwm) — Günlerce süren yağmur (Müfredât): والديمة: مطر تدوم أياما
دوم (dwm) — Kuşun havada dönerek süzülmesi (Ayn): والتدويم: تحليق الطائر في الهواء
Tanım
Kök sözlükte durmak, yerinde kalmaktır; bir şeyin uzun süre devam etmesi bundan doğar. Günlerce süren yağmur ve kuşun havada dönerek süzülmesi de aynı kökle anılır. Kur'an'da kök bir durumun sürdüğü süreyi bildirir: göklerin ve yerin devam etmesi, kişinin hayatta kaldığı süre ve bir nimetin kesintisizliği. Salatta devamlı olanlar da bu kökle anlatılır.
Ayetlerle
Ali İmran 75. ayet — Bir dinar emanet bırakılan kimse, başında devamlı durulmadıkça iade etmez; devam burada kişinin başında durmasıdır.
Maide 24. ayet — Kavim, Musa'ya orada oldukları sürece asla girmeyeceklerini söyler; kök, bir durumun sürmesini bildirir.
Maide 96. ayet — İhramda olunduğu sürece kara avının haram kılındığı bildirilir; kök, süre belirtmek için kullanılır.
Hud 108. ayet — Mutlu olanların gökler ve yer devam ettikçe cennette kalıcı olduğu, nimetin kesintisiz verileceği söylenir.
Rad 35. ayet — Cennetin örneğinde ürününün ve gölgesinin devamlı olduğu bildirilir.
Mearic 23. ayet — Salatlarında devamlı olanlar övülür; devam burada süreklilik ve ayrılmamayı anlatır.
Sık sorulanlar
Devam kökü Kur'an'da çoğunlukla nasıl kullanılır?
Çoğunlukla bir durumun sürdüğü süreyi belirtir: orada oldukları sürece, hayatta olduğu sürece, gökler ve yer devam ettikçe gibi.
Kökün sözlükteki temel anlamı nedir?
Durmak ve yerinde kalmaktır. Bir şeyin uzun süre devam etmesi bu anlamdan doğar.