Fısk
Fısk, itaatten ve çizilen sınırdan dışarı çıkmaktır; hurmanın kabuğundan çıkması bu anlamın somut örneğidir.
Köklerde ne diyor?
فسق (fsq): Fısk, itaatten dışarı çıkmaktır; hurmanın kabuğundan çıkması bu anlamın somut karşılığıdır. Kur'an'da dinin sınırını aşmayı anlatır ve küfürden daha geniş bir kavramdır.
فسق (fsq) — İtaatten dışarı çıkmak (Mekâyîs): وهي الفسق، وهو الخروج عن الطاعة
فسق (fsq) — Hurmanın kabuğundan çıkması (Mekâyîs): فسقت الرطبة عن قشرها: إذا خرجت
فسق (fsq) — Şeriatın çizdiği sınırın dışına çıkmak (Müfredât): فسق فلان: خرج عن حجر الشرع
فسق (fsq) — Küfürden daha genel bir kavram (Müfredât): وهو أعم من الكفر
فسق (fsq) — Allah'ın emrini terk etmek (Ayn): الفسق: الترك لأمر الله
فسق (fsq) — Fare (küçük fâsık) (Ayn): والفويسقة: الفأرة
Tanım
Sözlükte fısk, itaatten dışarı çıkmak ve çizilen sınırın dışına taşmaktır. Hurmanın kabuğundan çıkması bu anlamın somut karşılığı olarak verilir. Kaynaklar bunu küfürden daha genel bir çıkış olarak anlatır. Kur'an'da fâsık, yoldan çıkmış kimsedir. Ayetlerde bu çıkış; sözü değiştirmek, yüz çevirmek, ayetleri yalanlamak ve suç atıp kanıt getirmemekle ilgili anlatılır.
Ayetlerle
Bakara 59. ayet — Yanlış yapanlar kendilerine söylenen sözü başkasıyla değiştirir ve yoldan çıktıkları için üzerlerine gökten azaba neden olan afetler indirilir. Fısk, söze aykırı davranmakla anılır.
Ali İmran 82. ayet — Bunun ardından kim yüz çevirirse işte onlar yoldan çıkanlardır denir. Yüz çevirmek, yoldan çıkmanın ölçüsü olarak gösterilir.
Enam 49. ayet — Ayetlerimizi yalanlayanlara, yoldan çıktıkları için azap temas eder. Ayet, fıskı ayetleri yalanlamakla yan yana koyar.
Araf 102. ayet — Onların çoğu için bir fıtrata bağlılık bulunmadığı ve çoğunun yoldan çıkmış olduğu söylenir. Bağlılığın olmaması fıskın göstergesi olarak anılır.
Nur 4. ayet — Korunaklı, iffetli olanlara suç atıp dört şahit getirmeyenler için celde cezası ve şahitliğin kabul edilmemesi söylenir; onlar yoldan çıkanların ta kendileridir. Fısk burada kanıtsız suçlamayla ilişkilidir.
Sık sorulanlar
Fısk sözlükte ne anlama gelir?
İtaatten ve çizilen sınırdan dışarı çıkmak demektir. Hurmanın kabuğunu yarıp çıkması bu anlamın somut örneği olarak verilir.
Kur'an'da fâsık kimdir?
Ayetlerde fâsık, yoldan çıkmış kimsedir. Sözü değiştirenler, yüz çevirenler ve ayetleri yalanlayanlar bu kelimeyle anılır.