Gaflet
Gaflet, bir şeyi dalgınlıkla bırakmaktır; ayetlerde kişinin yaptığından ya da ayetlerden habersiz kalması anlatılır.
Köklerde ne diyor?
غفل (gfl): Bir şeyi dalgınlıkla bırakmak temel anlamdır, kimi zaman bilerek de olur. Gaflet, dikkatsizlikten insanı saran yanılgıdır; işaretsiz yer ve hayvan da bu kökle nitelenir.
غفل (gfl) — Bir şeyi dalgınlıkla, bazen kasten bırakmak (Mekâyîs): يدل على ترك الشيء سهوا، وربما كان عن عمد
غفل (gfl) — Az özen ve uyanıklıktan doğan dalgınlık (Müfredât): سهو يعتري الإنسان من قلة التحفظ والتيقظ
غفل (gfl) — Hatırladığı hâlde bir şeyi bırakmak (Mekâyîs): وأغفلته، إذا تركته على ذكر منك له
غفل (gfl) — Kendini bilmezden gelmek (tegâful) (Ayn): والتغافل: التعمد
غفل (gfl) — İşaretsiz yer; tecrübesiz adam (Mekâyîs): فيقولون: أرض غفل: لا علم بها
غفل (gfl) — Kavrayışı olmayan kişi (Ayn): والمغفل: من لا فطنة له
Tanım
Kökün temel anlamı bir şeyi dalgınlıkla, bazen bilerek bırakmaktır. Sözlükte az özen ve uyanıklıktan doğan dalgınlık, bilmezden gelmek ve işaretsiz yer de bu kökle anlatılır. Kur'an'da gaflet, insanın ayetlerden ya da yaptıklarından habersiz kalması olarak geçer; Allah ise yapılanlardan gafil olmayan diye anılır.
Ayetlerle
Bakara 149. ayet — Allah'ın yaptıklarınızdan gafil olmadığı söylenir; bu cümle yön tarif eden emrin ardından gelir.
Enam 131. ayet — Rabbin, ahalisi gafletteyken kentleri yanlış yaparak yıkıma uğratmaz; önce bildirme gerekir.
Araf 136. ayet — Ayetleri yalanlayıp onlardan gafil olanlar boğulur; gaflet ayetlerden habersiz kalmaktır.
Yunus 7. ayet — Buluşmayı beklemeyenler, dünya hayatına razı olanlar ve ayetlerden gafil olanlar bir arada anılır.
Yusuf 3. ayet — Kur'an vahyedilmeden önce, muhatabın kesinlikle gaflette olanlardan olduğu söylenir; kök, dikkatsizlik ve habersizlik hâlini anlatır.
Nahl 108. ayet — Kalplerinin, kulaklarının ve gözlerinin üzeri damgalananlar gafiller diye nitelenir.
Sık sorulanlar
Kur'an'da gaflet ne anlama gelir?
Kök anlamı bir şeyi dalgınlıkla bırakmaktır. Ayetlerde gaflet, insanın ayetlerden ya da yaptıklarının sonucundan habersiz kalmasıdır.
Allah gafil midir?
Ayetler Allah'ın yapılanlardan gafil olmadığını söyler; örneğin 2:149 ve 11:123 bunu kullanıcının yaptıklarına bağlar.