غفل (gfl) Kökü — Kuran'da Anlamı ve Ayetler

غفل (gfl) kökü Kuran'da 35 ayette, toplam 35 kez geçer. Temel anlamı: Bir şeyi dalgınlıkla bırakmak temel anlamdır, kimi zaman bilerek de olur. Gaflet, dikkatsizlikten insanı saran yanılgıdır; işaretsiz yer ve hayvan da bu kökle nitelenir. Bu sayfada kökün Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât maddeleri künyeleriyle verilir.

Anlam: Bir şeyi dalgınlıkla bırakmak temel anlamdır, kimi zaman bilerek de olur. Gaflet, dikkatsizlikten insanı saran yanılgıdır; işaretsiz yer ve hayvan da bu kökle nitelenir. • Kuran'da 35 ayette, toplam 35 kez geçer. • Bakara 2:74 — Sonra kalpleriniz yine katılaştı; kaya gibi, hatta kayadan da katı. Zira öyle kayalar var ki içinden nehirler fışkırır, yine öyle kayalar… • Bakara 2:85 — Sonra siz o kimselersiniz ki; birbirinizi öldüren, bir kısmınızı yurtlarından çıkarıp, onlara karşı günahta ve düşmanlıkta iş birliği… • Bakara 2:140 — İbrâhîm'in, İsmâîl'in, İshâk'ın, Yakûb'un ve onların soyundan gelenlerin Yahudi veya Nesârâ olduklarını mı iddia ediyorsunuz? De ki: "Siz… • Bakara 2:144 — Senin, yüzünü göğe doğru çevirip durduğunu görüyoruz. Seni, razı olacağın bir kıbleye çevireceğiz. Bundan böyle yüzünü, Mescid-i Harâm… • Bakara 2:149 — Her nereden çıkarsan çık, yüzünü Mescid-i Harâm tarafına çevir. Çünkü bu Rabb'inden gelen Hakk'tır. Allah, yaptıklarınızdan habersiz… • Ali İmran 3:99 — De ki: "Ey Kitâp Ehli! Gerçeği görüp bildiğiniz halde, niçin Allah'ın yolunu eğri göstermeye yeltenerek, îmân etmek isteyenleri Onun… • Nisa 4:102 — Sen de içlerinde bulunup; onlara salâtı ikâme ettirdiğin zaman, onların bir kısmı seninle beraber salâta dursun ve silâhlarını da yanlarına… • Enam 6:131 — Gerçek şu ki: Rabb'in, gerçeklerden habersiz bir beldenin halkını haksız yere asla yok etmez. • Enam 6:132 — Herkesin yaptığı işe göre derecesi vardır. Rabb'in onların yaptıklarından habersiz değildir. • Enam 6:156 — "Kitâp, bizden önce yalnızca iki topluluğa indirildi, biz onların edindikleri bilgiden habersizdik." dememeniz için; • Araf 7:136 — Bu yüzden, Biz de onlara hak ettikleri cezayı verdik, onları denizde boğduk. Çünkü onlar âyetlerimizi yalanladılar. Onları umursamaz… • Araf 7:146 — Yeryüzünde, haksız yere büyüklük taslayanları, âyetlerimden uzaklaştıracağım. Onlar, bütün âyetleri görseler de yine ona inanmazlar. Rüşd… • Araf 7:172 — Kıyâmet Günü, "Biz bundan habersizdik." demeyesiniz diye. Rabb'in, âdemoğullarının sırtlarından soylarını çıkardı. Ve onları kendilerine… • Araf 7:179 — Gerçek şu ki, cinnden ve insten çoğalttıklarımızın çoğu Cehennem'liktir. Ki onların kalpleri vardır onunla kavramazlar, gözleri vardır… • Araf 7:205 — Nefsinde tedarruan ve çekinerek, yüksek olmayan bir sesle sabah akşam Rabb'ini an. Umursamazlardan olma! • Yunus 10:7 — Bizimle karşılaşacaklarını ummayanlar ve Dünya hayatından hoşnut olup onunla tatmin olanlar ve âyetlerimizi görmezden gelenler… • Yunus 10:29 — "Sizinle bizim aramızda tanık olarak Allah yeter. Doğrusu, sizin bize kulluğunuzdan haberimiz yoktu." • Yunus 10:92 — "Kendinden sonrakilere bir âyet olman için, bugün senin cansız bedenini kurtaracağız." Gerçekte ise insanların çoğu âyetlerimizi… • Hud 11:123 — Göklerin ve yerin gaybı Allah'a aittir. Bütün işler Ona döndürülür. Öyleyse yalnızca Ona kulluk et ve yalnızca Ona tevekkül et. Rabb'in… • Yusuf 12:3 — Biz, Sana bu Kur'an'ı iletmekle, daha önce hakkında bilgi sahibi olmadığın kıssaları en doğru şekilde bildirmiş oluyoruz.

غفل kökü ne anlama gelir?

Bir şeyi dalgınlıkla bırakmak temel anlamdır, kimi zaman bilerek de olur. Gaflet, dikkatsizlikten insanı saran yanılgıdır; işaretsiz yer ve hayvan da bu kökle nitelenir.

غفل (gfl) kökü Kuran'da 35 ayette, toplam 35 kez geçer.

غفل kökünün sözlüklerde öne çıkan anlamları

Bir şeyi dalgınlıkla, bazen kasten bırakmak (Mekâyîsü'l-Luğa)

يدل على ترك الشيء سهوا، وربما كان عن عمد

Az özen ve uyanıklıktan doğan dalgınlık (Müfredât)

سهو يعتري الإنسان من قلة التحفظ والتيقظ

Hatırladığı hâlde bir şeyi bırakmak (Mekâyîsü'l-Luğa)

وأغفلته، إذا تركته على ذكر منك له

Kendini bilmezden gelmek (tegâful) (Kitâbu'l-Ayn)

والتغافل: التعمد

İşaretsiz yer; tecrübesiz adam (Mekâyîsü'l-Luğa)

فيقولون: أرض غفل: لا علم بها

Kavrayışı olmayan kişi (Kitâbu'l-Ayn)

والمغفل: من لا فطنة له

Lisânü'l-Arab'da غفل maddesi (İbn Manzûr)

غفل: غَفَلَ عَنْهُ يَغْفُلُ غُفولًا وغَفْلةً وأَغْفَلَه عَنْهُ غيرُه وأَغْفَلَه: تركَه وَسَهَا عَنْهُ؛ وأَنشد ابْنُ بَرِّيٍّ فِي الغُفول: / فَآبَكَ هَلًّا واللَّيالي بِغِرَّةٍ ... تَدُورُ، وَفِي الأَيام عَنْكَ غُفُولُ[[. قوله [فابك هلا إلخ] كذا في الأصل]]. / وأَغْفَلْتُ الرَّجُلَ: أَصبْتُه غَافِلًا، وَعَلَى ذَلِكَ فَسَّرَ بَعْضُهُمْ قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ: وَلا تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنا قَلْبَهُ عَنْ ذِكْرِنا؛ قَالَ: وَلَوْ كَانَ عَلَى الظَّاهِرِ لَوَجَبَ أَن يَكُونَ قَوْلُهُ وَاتَّبَعَ هَواهُ، بِالْفَاءِ دُونَ الْوَاوِ؛ وَسُئِلَ أَبو الْعَبَّاسِ عَنْ هَذِهِ الْآيَةِ فَقَالَ: مَنْ جَعَلْناه غَافِلًا، وَكَلَامُ الْعَرَبِ أَكثرُه أَغْفَلْته سَمَّيْتُهُ غافِلًا، وأَحْلَمْتُه سَمَّيْتُهُ حَليماً، قَالَ: وفعلَ هُوَ وأَفْعَلته أَنا، أَكثرُ اللُّغَةِ ذهَب وأَذْهَبْته، هَذَا أَكثر الْكَلَامِ، وفَعَّلْت أَكْثَرْتُ ذَلِكَ فِيهِ مِثْلُ غَلَّقْت الأَبواب وأَغْلَقْتها، وأَفْعَلْتُ يَجيءُ مكانَ فَعَّلْت مِثْلُ مَهَّلْتُه وأَمْهَلْته ووَصَّيْتُ وأَوْصَيْتُ وسَقَّيْتُ وأَسْقَيْتُ. وَفِي حَدِيثِ أَبي مُوسَى: لعَلَّنا أَغْفَلْنا رسولَ الله، ﷺ، يَمينَه / أَي جَعَلْناه غَافِلًا عَنْ يَمِينِهِ بِسَبَبِ سُؤَالِنا، وَقِيلَ: سأَلْناه وَقْتَ شُغْله وَلَمْ نَنْتَظِرْ فَرَاغَهُ. يُقَالُ: تغَفَّلْته واسْتَغْفَلْته أَي تحيَّنْتُ غَفْلَته. وَيُقَالُ: هُوَ فِي غَفَلٍ مِنْ عَيشِه أَي فِي سَعَةٍ؛ أَبو الْعَبَّاسِ: الغَفَلُ الكثيرُ الرفيعُ. ونَعَمٌ أَغْفَالٌ: لَا لِقْحةَ فِيهَا وَلَا نَجِيب. وَقَالَ بَعْضُ الْعَرَبِ: لَنَا نَعَمٌ أَغْفَالٌ مَا تَبِضُّ؛ يصفُ سَنةً أَصابتهم فأَهلكت جيادَ مَالِهِمْ. وَقَالَ شَمِرٌ: إِبل أَغْفَالٌ لا سِماتِ عليها، وقِداحٌ أَغْفَالٌ. سِيبَوَيْهِ: غَفَلْتُ صِرْتُ غَافِلًا. وأَغْفَلْتُه وغَفَلْت عَنْهُ: وصَّلْت غَفَلي إِليه أَو تَرَكْتُهُ عَلَى ذُكْرٍ. قَالَ اللَّيْثُ: أَغْفَلْت الشَّيْءَ تَرَكْتَهُ غَفَلًا وأَنت لَهُ ذَاكِرٌ. قَالَ ابْنُ سِيدَهْ: وَقَوْلُهُ تَعَالَى: وَكانُوا عَنْها غافِلِينَ*؛ يَصْلُحُ أَن يَكُونَ، وَاللَّهُ أَعلم، كَانُوا فِي تَرْكِهِمِ الإِيمانَ بِاللَّهِ والنظرَ فِيهِ والتدبُّرَ لَهُ بِمَنْزِلَةِ الغافِلين، قَالَ: وَيَجُوزُ أَن يَكُونَ وَكَانُوا عَمَّا يُرَادُ بِهِمْ مِنَ الإِثابة عَلَيْهِ غافِلين، وَالِاسْمُ الغَفْلة والغَفَل؛ قَالَ: / إِذْ نحْنُ فِي غَفَلٍ، وأَكْبَرُ هَمِّنا ... صِرْفُ النَّوَى، وفِراقُنا الجِيرانا / وَفِي الْحَدِيثِ: / مَنِ اتَّبَعَ الصَّيْدَ غَفَلَ / أَي يَشْتَغِلُ بِهِ قَلْبُهُ وَيَسْتَوْلِي عَلَيْهِ حَتَّى تَصِيرَ فِيهِ غَفْلة. والتَّغافُلُ: تَعمُّدُ الغَفْلة عَلَى حدِّ مَا يَجِيءُ عَلَيْهِ هَذَا النَّحْوُ. وتَغَافَلْت عَنْهُ وتَغَفَّلْتُه إِذا اهْتَبَلْتَ غَفْلَتَه. ابْنُ السِّكِّيتِ: يُقَالُ قَدْ غَفَلْت فِيهِ وأَغْفَلْتُه. والتَّغْفِيل: أَن يَكْفِيَكَ صاحبُك وأَنت غافِلٌ لَا تَعْنَى بِشَيْءٍ. والتَّغَفُّل: خَتْلٌ فِي غَفْلة. والمُغَفَّلُ: الَّذِي لَا فِطْنة لَهُ. والغَفُول مِنَ الإِبل: البَلْهاء التي لا تمنع مِنْ فَصِيل يَرْضَعُهَا وَلَا تُبَالِي منْ حَلبها. والغُفْل: المُقيّد الَّذِي أُغْفِل فَلَا يُرْجَى خيرُه وَلَا يُخْشَى شَرُّهُ، وَالْجَمْعُ أَغْفال. والأَغْفَالُ: المَواتُ. والغُفْلُ: سَبْسَبٌ مَيّتة لَا علامةَ فِيهَا؛ وأَنشد: / يتْركْنَ بالمَهامِهِ الأَغْفَالِ / وكلُّ مَا لَا عَلَامَةَ فِيهِ وَلَا أَثر عِمَارَةٌ مِنَ الأَرضين والطُّرقِ وَنَحْوِهَا غُفْلٌ، وَالْجَمْعُ كَالْجَمْعِ. وَفِي / كِتَابِهِ لأُكَيْدِرَ: إِنّ لَنَا الضاحيةَ والمَعامِيَ وأَغْفَالَ الأَرض / أَي الْمَجْهُولَةَ الَّتِي لَيْسَ فِيهَا أَثر يُعْرَفُ، وَحَكَى اللِّحْيَانِيُّ: أَرض أَغْفَالٌ كأَنهم جَعَلُوا كُلَّ جُزْءٍ مِنْهَا غُفْلًا. وبلادٌ أَغْفالٌ: لَا أَعلام فِيهَا يُهتدى بِهَا، وَكَذَلِكَ كَلُّ مَا لَا سِمَةَ عَلَيْهِ مِنَ الإِبل وَالدَّوَابِّ. وَدَابَّةٌ غُفْل: لَا سِمَةَ عَلَيْهَا. وَنَاقَةٌ غُفْل: لَا تُوسَم لِئَلَّا تَجِب عَلَيْهَا صَدَقَةٌ؛ وَبِهِ فَسَّرَ ثَعْلَبٌ قَوْلَ الرَّاجِزِ: / لَا عيشَ إِلَّا كلُّ صَهْباءَ غُفُلْ ... تَناوَلُ الحوضَ، إِذا الْحَوْضُ شُغِلْ وَقَدْ أَغْفَلْتُها إِذا لَمْ تَسِمْها. وَفِي الْحَدِيثِ: / أَن نَفاذة الأَسْلَمي قَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنِّي رَجُلٌ مُغْفِلٌ فأَين أَسِمُ إِبلي؟ / أَي صاحبُ إِبلٍ أَغْفالٍ لَا سِمَاتِ عَلَيْهَا؛ وَمِنْهُ حَدِيثُ طَهْفَةَ: وَلَنَا نَعَمٌ هَمَلٌ أَغْفَالٌ لَا سِمَاتِ عَلَيْهَا، وَقِيلَ: الأَغْفال هَاهُنَا الَّتِي لَا أَلبانَ لَهَا، وَاحِدُهَا غُفْل، وَقِيلَ: الغُفْل الَّذِي لَا يُرجى خَيْرُهُ وَلَا يُخْشَى شَرُّهُ. وقِدْحٌ غُفْل: لَا خَيْرَ فِيهِ وَلَا نَصِيبَ لَهُ وَلَا غُرْم عَلَيْهِ، وَالْجَمْعُ كَالْجَمْعِ؛ وَقَالَ اللِّحْيَانِيُّ: قِداحٌ غُفْلٌ عَلَى لَفْظِ الْوَاحِدِ لَيْسَتْ فِيهَا فُروضٌ وَلَا لَهَا غُنْم وَلَا عَلَيْهَا غُرْم، وَكَانَتْ تُثَقَّل بِهَا القِداحُ كَرَاهِيَةَ التُّهَمَة، يَعْنِي بِتُثَقَّلُ تُكَثَّرُ، قَالَ: وَهِيَ أَربعة: أَولها المُصَدَّرُ ثُمَّ المُضَعَّف ثُمَّ المَنِيح ثُمَّ السَّفيح. وَرَجُلٌ غُفْل: لَا حسَب لَهُ، وَقِيلَ: هُوَ الَّذِي لَا يَعْرِفُ مَا عِنْدَهُ، وَقِيلَ: هُوَ الَّذِي لَمْ يجرِّب الأُمور. وَشَاعِرٌ غُفْل: غَيْرُ مُسَمًّى وَلَا مَعْرُوفٍ، وَالْجَمْعُ أَغْفال. وشِعْر غُفْل: لَا يُعْرَفُ قَائِلُهُ. وأَرض غُفْل: لَمْ تُمْطَر. وغَفَلَ الشيءَ: ستَره. وغُفْل الإِبل، بِسُكُونِ الْفَاءِ: أَوبارُها؛ عَنْ أَبي حَنِيفَةَ. والمَغْفَلة: العَنْفَقة؛ عَنِ الزَّجَّاجِيِّ، وَوَرَدَتْ فِي الْحَدِيثِ وَهِيَ جَانِبَا العَنْفَقة، رُوِيَ عَنْ بَعْضِ التَّابِعِينَ: عَلَيْكَ بالمَغْفَلة والمَنْشَلة؛ المَنْشَلةُ مَوْضِعُ حَلْقَةِ الْخَاتَمِ. وَفِي حَدِيثِ أَبي بَكْرٍ: رأَى رَجُلًا يَتَوَضَّأُ فَقَالَ: عَلَيْكَ بالمَغْفَلةِ؛ هِيَ العَنْفقة يُرِيدُ الِاحْتِيَاطَ فِي غَسْلِهَا فِي الْوُضُوءِ، سُمِّيَتْ مَغْفَلة لأَن كَثِيرًا مِنَ النَّاسِ يُغْفلُ عَنْهَا. وغَافِلٌ وغَفْلة: اسْمَانِ. وَبَنُو غُفَيْلة وَبَنُو المُغَفَّل: بُطون، والله أَعلم.

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 11, s. 497 — Şamile'de tam madde

Kitâbu'l-Ayn'da غفل maddesi (Halîl b. Ahmed)

غفل يغفل غفلة وغفولا. والتغافل: التعمد: والتغفل: ختل عن غفلة. وأغفلت الشيء: تركته غفلا وأنت له ذاكر. والمغفل: من لا فطنة له. والغفل: المقيد لا يرجى خيره ولا يخشى شره، وقد اغتفل، والجميع الأغفال. ورجل غفل: ليس يعرف ما عنده ويقال: لا يعرف له حسب، وجمعه أغفال. والغفل: سبسب متيه 1 بعيد، لا علامة فيها، قال: يتركن بالمهامه الأغفال 2 وطريق غفل: لا علامة فيه. ودابة غفل: لا سمة عليها. وغفل فلان نفسه أي كتمها في الناس ولم يشهرها. وبنو غفيلة: حي.

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 4, s. 419 — Şamile'de tam madde

Mekâyîsü'l-Luğa'da غفل maddesi (İbn Fâris)

الغين والفاء واللام أصل صحيح يدل على ترك الشيء سهوا، وربما كان عن عمد. من ذلك: غفلت عن الشيء غفلة وغفولا، وذلك إذا تركته ساهيا. وأغفلته، إذا تركته على ذكر منك له. ويقولون لكل ما لا معلم له: غفل، كأنه غفل عنه. فيقولون: أرض غفل: لا علم بها. وناقة غفل: لا سمة عليها. ورجل غفل: لم يجرب الأمور.

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 4, s. 386 — Şamile'de tam madde

Müfredât'da غفل maddesi (Râgıb el-İsfehânî)

الغفلة: سهو يعتري الإنسان من قلة التحفظ والتيقظ، يقال: غفل فهو غافل 3 . قال تعالى: لقد كنت في غفلة من هذا [ق/ 22] ، وهم في غفلة معرضون [الأنبياء/ 1] ، ودخل المدينة على حين غفلة من أهلها [القصص/ 15] ، وهم عن دعائهم غافلون [الأحقاف/ 5] ، لمن الغافلين [يوسف/ 3] ، هم غافلون [الروم/ 7] ، بغافل عما يعملون [البقرة/ 144] ، لو تغفلون عن أسلحتكم [النساء/ 102] ، فهم غافلون [يس/ 6] ، عنها غافلين [الأعراف/ 146] . وأرض غفل: لا منار بها، ورجل غفل: لم تسمه التجارب، وإغفال الكتاب: تركه غير معجم، وقوله: من أغفلنا قلبه عن ذكرنا [الكهف/ 28] ، أي: تركناه غير مكتوب فيه الإيمان، كما قال: أولئك كتب في قلوبهم الإيمان [المجادلة/ 22] ، وقيل: معناه من جعلناه غافلا عن الحقائق.

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 609 — Şamile'de tam madde

غفل kökünden türeyen kelimeler Kuran'da kaç kez geçer?

بِغَـٰفِلٍ (bigafilin) — habersiz: 9 kez · غَـٰفِلُونَ (gafilune) — gafildirler: 6 kez · غَفْلَةٍۢ (gafletin) — gaflet: 5 kez · غَـٰفِلِينَ (gafiline) — umursamaz: 4 kez · ٱلْغَـٰفِلُونَ (l-gafilune) — gafiller: 2 kez · ٱلْغَـٰفِلِينَ (l-gafiline) — bilmeyen: 2 kez · لَغَـٰفِلِينَ (legafiline) — habersiz: 2 kez · أَغْفَلْنَا (egfelna) — alıkoyduğumuz: 1 kez · ٱلْغَـٰفِلَـٰتِ (l-gafilati) — bir şeyden habersiz: 1 kez · تَغْفُلُونَ (tegfulune) — siz gaflet etseniz de: 1 kez · غَـٰفِلًا (gafilen) — gafil: 1 kez · لَغَـٰفِلُونَ (legafilune) — habersizdirler: 1 kez