Galebe
Galebe, güç ve üstünlükle karşısındakini yenip baskı altına almaktır. Ayetlerde savaşta, tartışmada ve insanın kendi bahtsızlığı karşısında geçer.
Köklerde ne diyor?
غلب (glb): Güç, üstünlük ve şiddet temel anlamdır; galebe, karşısındakini yenip baskı altına almaktır. Bir şeyin birini ele geçirmesi ve kalın enseli olmak da bu köktendir.
غلب (glb) — Güç, baskı, şiddet (Mekâyîs): يدل على قوة وقهر وشدة
غلب (glb) — Yenmek, baskın çıkmak (Müfredât): الغلبة القهر
غلب (glb) — Bir şeyin birini ele geçirmesi (Müfredât): وغلب عليه كذا أي: استولى
غلب (glb) — Çekişme, yarışma (Ayn): والغلاب: النزاع
غلب (glb) — Kalın enseli; sık ağaçlı bahçeler bu sözle nitelenir (Mekâyîs): والأغلب: الغليظ الرقبة
Tanım
Kökün temel anlamı güç, üstünlük ve şiddettir; sözlüklerde galebe, karşıdakini yenip baskı altına almak, bir şeyin birini ele geçirmesi olarak anlatılır. Çekişme ve yarışma anlamı da vardır. Kur'an'da bu kök, çarpışmada galip gelmeyi, bir toplumun karşısındakine üstün çıkmasını ve bir halin insanı ele geçirmesini anlatır. Galip gelen de mağlup edilen de ayetin bağlamına göre değişir.
Ayetlerle
Ali İmran 12. ayet — Gerçekleri örtenlere mağlup edilecekleri ve cehenneme toplanacakları söylenir. Kök burada yenilgiyi, karşı tarafın üstün gelmesini bildirir.
Nisa 74. ayet — Allah yolunda çarpışan kişinin ya öldürüleceği ya da galip geleceği söylenir ve her iki durumda büyük bir karşılık vaat edilir.
Araf 113. ayet — Sihirbazlar Firavun'a gelip galip gelenlerden olurlarsa bir karşılıklarının olup olmayacağını sorarlar. Galebe, iki taraf arasındaki yarışın sonucu olarak geçer.
Müminun 106. ayet — Cehennemdekiler, bahtsızlıklarının kendilerine galip geldiğini söyler. Galebe burada dışarıdaki bir düşman değil, insanı ele geçiren bir hal için kullanılır.
Rum 2. ayet — Rum'un yenildiği kısa bir cümleyle bildirilir. Kök burada bir toplumun başka bir toplum karşısında alt edilmesini anlatır.
Sık sorulanlar
Kur'an'da galebe ne anlama gelir?
Kök güç ve üstünlük anlamındadır; galebe, karşısındakini yenip baskı altına almaktır. Ayetlerde savaşta, yarışta ve bir halin insanı ele geçirmesinde geçer.
Ayetlerde kimler galip, kimler mağlup olur?
Ayetlerde müminlere de sihirbazlara da galip gelme ihtimali söylenir; gerçekleri örtenlerin mağlup edileceği bildirilir. Galebe, bağlama göre iki tarafın da konumunu anlatır.