Göğüs
Göğüs ve sudan dönmek kökün iki temel anlamıdır. Kur'an'da göğüs, insanın içinde taşıdığı niyet ve duygunun yeri olarak geçer.
Köklerde ne diyor?
صدر (Sdr): İki temel anlamı vardır: sudan dönmek, sudan ayrılmak ve insanın göğsü. Her şeyin ön ve baş tarafı göğüsten, bir yerden çıkıp dönmek (sudûr) birinciden doğar.
صدر (Sdr) — Suya inmenin karşıtı, sudan dönmek (Mekâyîs): أحدهما يدل على خلاف الورد
صدر (Sdr) — İnsanın ve başkasının göğsü (Mekâyîs): والآخر صدر الإنسان وغيره
صدر (Sdr) — Bir şeyin önü, başı (Müfredât): ثم استعير لمقدم الشيء
صدر (Sdr) — Her şeyin ön üst kısmı; işin başlangıcı (Ayn): الصدر: أعلى مقدم كل شيء
صدر (Sdr) — Sudan ve her işten dönmek (Ayn): والصدر: الانصراف عن الورد وعن كل أمر
صدر (Sdr) — Göğsünden yakınan kişi (Mekâyîs): والمصدور: الذي يشتكي صدره
Tanım
Sözlükte kökün iki temel anlamı vardır: sudan dönmek ve insanın göğsü. Her şeyin ön ve baş tarafı göğüsten, bir yerden çıkıp dönmek ise birinciden doğar. Kur'an'da göğüs, gizlenen ya da açığa vurulan şeylerin, daralmanın, genişlemenin, çekememezliğin ve şifanın yeri olarak geçer; Allah göğüslerde olanı bilendir diye anılır.
Ayetlerle
Ali İmran 29. ayet — Göğüslerinizdekini gizleseniz de açığa vursanız da Allah bilir denir; göğüs, kişinin içindekinin yeri olarak geçer.
Enam 125. ayet — Allah kime yol göstermeyi dilerse göğsünü genişletir, kimi saptırmayı dilerse göğsünü daraltır denir; göğüs, kabul ya da güçlük duyma yeridir.
Yunus 57. ayet — Kur'an, göğüslerde olana bir şifa olarak anılır; göğüs içteki derdin yeri olarak geçer.
Hicr 47. ayet — Göğüslerindeki çekememezliği çekip alırız denir; göğüs kin ve çekememezliğin bulunduğu yer olarak anılır.
Nahl 106. ayet — Gerçekleri örtmeye göğüs açanların üzerine hoşnutsuzluk olduğu söylenir; göğüs açmak, içten benimsemek anlamında geçer.
Sık sorulanlar
Göğüs Kur'an'da neyin yeri olarak geçer?
Gizlenen ya da açığa vurulan şeylerin, daralma ve genişlemenin, çekememezliğin ve şifanın yeri olarak geçer. Allah göğüslerde olanı bilendir diye anılır.
Kökün öteki anlamı nedir?
Sudan dönmek ve bir yerden çıkıp dönmektir. Göğüs ise insanın ön ve baş tarafı olan göğsü anlatır; ayetlerde daha çok bu ikinci anlam görülür.