Hac
Hac, kökteki kastetmek ve yönelmek anlamından gelir; ayetlerde haccın duyurulması ve hac yılı ile birlikte delil ve hüccet anlamı da geçer.
Köklerde ne diyor?
حجج (Hjj): Kastetmek, yönelmek temel anlamdır; hac, ibadet için Beytullah'a yönelmektir. Doğru yolu gösteren delil ve ana yol da buradan gelir; yıl anlamı ayrı bir asıldır.
حجج (Hjj) — Kastetmek, yönelmek (Mekâyîs): فالأول القصد، وكل قصد حج
حجج (Hjj) — İbadet için Beytullah'a yönelmek (hac) (Mekâyîs): القصد إلى البيت الحرام للنسك
حجج (Hjj) — Doğru yolu açıkça gösteren delil (hüccet) (Müfredât): والحجة: الدلالة المبينة للمحجة
حجج (Hjj) — Tartışmada üstün gelme yolu (Ayn): والحجة: وجه الظفر عند الخصومة
حجج (Hjj) — Ana yol (Mekâyîs): ومن الباب المحجة، وهي جادة الطريق
حجج (Hjj) — Yıl (Mekâyîs): والأصل الآخر: الحجة وهي السنة
Tanım
Hjj kökünün temel anlamı kastetmek ve yönelmektir. Sözlükler bunu ibadet için Beytullah'a yönelmek olarak da anar. Aynı kökten doğru yolu gösteren delil, tartışmada üstün gelme yolu ve ana yol gelir; yıl anlamı ise ayrı bir asıl olarak verilir. Kur'an'da kök hac duyurusunda, hac gününde, hac yılında ve insanların Allah karşısındaki delilinde görünür. Kavramla ilgili sitedeki araştırma ayrıca okunmalıdır.
Ayetlerle
Hac 27. ayet — Muhatabına insanlara haccı duyurması söylenir. İnsanlar yaya olarak ve yorgun develerle her uzak taraftan gelecektir. Hac, uzaktan gelip yönelinen bir çağrı olarak geçer.
Tevbe 3. ayet — Allah ve elçisinden, hac gününün büyüğünde insanlara bir bildiri yapılır. Ayet ortak koşanlarla ilişkinin kesildiğini bildirir ve hatadan dönenlere hayırlı olanı gösterir.
Tevbe 19. ayet — Hac organizasyonunun su ihtiyacını karşılamak ve Mescid-i Haram'ı bayındır kılmak, Allah'a ve ahiret gününe inanıp çabalayanla bir tutulmaz. Hac bir organizasyon olarak anılır.
Kasas 27. ayet — Konuşan kişi, iki kızından birini sekiz hac yılı ücretlenme karşılığında nikahlamak istediğini söyler. Kök burada yıl anlamını taşır; hac, zamanı sayan bir ölçü olarak geçer.
Nisa 165. ayet — Elçiler, insanların Allah'ın aleyhine elçilerin ardından bir delili olmasın diye uyarıcı ve müjdeci olarak gönderilmiştir. Kök burada delil anlamıyla geçer.
Enam 83. ayet — Halkına karşı İbrahim'e verilen delil, Allah'ın verdiği bir delil olarak anlatılır. Allah dilediğinin derecelerini yükseltir; ayet delil çizgisini gösterir.
Sık sorulanlar
Hac kelimesinin kökü ne demektir?
Hjj kökü kastetmek ve yönelmek demektir. Sözlükler bunu Beytullah'a yönelmek olarak da anar; delil, ana yol ve yıl da bu kökle ilişkilendirilir.
Kur'an'da hac kökü dışında hangi anlamlarda geçer?
Ayetlerde kök hac duyurusu ve hac gününün yanında yıl anlamında ve insanların Allah karşısındaki delili anlamında da geçer.