Hayat
Hyy kökünün iki asıl anlamı vardır: ölümün karşıtı hayat ve utanma. Yere hayat veren yağmur da bu kökten adlandırılır.
Köklerde ne diyor?
حيي (Hyy): İki temel anlamı vardır: ölümün karşıtı olan hayat ve utanma (hayâ). Toprağa hayat verdiği için yağmura da bu kökten ad verilir.
حيي (Hyy) — İki asıl: hayat ve utanma (Mekâyîs): أحدهما خلاف الموت، والآخر الاستحياء
حيي (Hyy) — Hayat; ölümün karşıtı (Lisân): الحياة: نقيض الموت
حيي (Hyy) — Yağmur; yere hayat verdiği için (Mekâyîs): ويسمى المطر حيا لأن به حياة الأرض
حيي (Hyy) — Bitkisi taze bir yer bulmak (Mekâyîs): إذا وجدتها حية النبات غضة
حيي (Hyy) — Utanmak, arsızlığın karşıtı (Mekâyîs): الاستحياء الذي [هو] ضد الوقاحة
Tanım
Hyy kökü için sözlükler iki asıl anlam verir: hayat, yani ölümün karşıtı, ve utanma, yani arsızlığın karşıtı. Yağmura bu kökten ad verilmesi, yere hayat vermesindendir; bitkisi taze bir yer bulmak da aynı kökle anlatılır. Kur'an'da kök, Allah'ın ölüye hayat vermesi, Allah'ın diri olarak anılması ve dünya hayatı ile ahiret hayatının karşılaştırılması bağlamlarında geçer.
Ayetlerle
Bakara 28. ayet — Ayet, ölü iken size hayat veren Allah'ı nasıl örtebildiklerini sorar. Sıra şöyle verilir: hayat verme, öldürme, yine hayat verme ve O'na döndürülme.
Ali İmran 2. ayet — Allah, kendisinden başka ilah olmayan, daima diri olan ve varlığı ayakta tutan olarak anılır. Kök burada hayatın Allah'ın bir niteliği olduğunu gösterir.
Enam 29. ayet — Ayet, bir kesimin dünya hayatından başka bir şey olmadığını ve yeniden diriltilmeyeceklerini söylediğini aktarır. Hayat burada ilk yaşamla sınırlı sayılır.
Enfal 24. ayet — İnananlara, kendilerine hayat veren şey için çağrıldıklarında Allah ve elçisine icabet etmeleri söylenir. Ayette hayat verme, çağrının sonucu olarak geçer.
Tevbe 38. ayet — Ayet, Allah yolunda seferber olunması istendiğinde yere çakılanları sorgular. Dünya hayatına ahiretten çok razı olmak ve dünya hayatının azlığı karşılaştırılır.
Hud 15. ayet — Dünya hayatını ve çekiciliğini isteyenlere amellerinin karşılığının orada tastamam verileceği ve eksiltilmeyeceği söylenir. Hayat, kişinin yöneldiği hedef olarak geçer.
Sık sorulanlar
Hyy kökünün asıl anlamları nelerdir?
Sözlükler iki asıl anlam verir: ölümün karşıtı olan hayat ve arsızlığın karşıtı olan utanma. Yağmur, yere hayat verdiği için bu kökten adlandırılır.
Kur'an'da hayat kavramı nerelerde geçer?
Allah'ın ölüye hayat vermesi, Allah'ın daima diri olarak anılması ve dünya hayatı ile ahiret hayatının karşılaştırılması ayetlerdeki başlıca kullanım alanlarıdır.