Hibe
Hibe, karşılık beklemeden verip bağışlamaktır. Kur'an'da çoğunlukla Allah'ın kuluna soy, evlat, hüküm gibi şeyleri bir armağan olarak vermesi anlatılır.
Köklerde ne diyor?
وهب (whb): Karşılıksız bağışlamak temel anlamdır; mülkünü karşılık beklemeden başkasına vermektir. Allah'ın sıfatı Vehhâb ve bağışlanan evlat da bu köktendir.
وهب (whb) — Mülkü karşılıksız başkasına vermek (Müfredât): الهبة: أن تجعل ملكك لغيرك بغير عوض
وهب (whb) — Karşılıktan ve çıkardan arınmış bağış (Lisân): الهبة: العطية الخالية عن الأعواض والأغراض
وهب (whb) — Allah'ın sıfatı: kullara nimet veren (Lisân): الوهاب، من صفات الله، المنعم على العباد
وهب (whb) — Bağışı kabul etmek (Mekâyîs): واتهبت الهبة: قبلتها
وهب (whb) — Bağışlanan, evlat (Ayn): والموهوب: الولد
وهب (whb) — Suyun biriktiği çukur (Mekâyîs): والموهبة: قلت يستنقع فيه الماء
Tanım
Sözlükte kök, mülkünü karşılıksız başkasına vermek, bağışlamak demektir; Allah'ın sıfatı Vehhâb da buradandır. Kur'an'da bu fiil çoğunlukla Allah'ın bağışlayan olduğu yerde geçer: Zekeriya ve İbrahim gibi kimselere soy ve evlat bahşedilir, Musa'ya hüküm bahşedilir. Kullar da Rablerinden bu bağışı dua ile isterler.
Ayetlerle
Ali İmran 38. ayet — Zekeriya Rabbine dua eder ve ondan katından temiz bir soy bahşetmesini ister. Bağış burada duayla istenen bir armağan olarak anılır.
Enam 84. ayet — Allah, ona İshak'ı ve Yakub'u bahşettiğini bildirir ve hepsine yol gösterdiğini söyler. Bağış, yol göstermeyle birlikte anılır.
İbrahim 39. ayet — İbrahim, büyüklükte kendisine İsmail ve İshak'ı bahşeden Allah'a hamdeder ve Rabbinin duayı işittiğini söyler.
Şuara 21. ayet — Musa, korktuğu için kaçtığını, Rabbinin de ona hüküm bahşedip elçilerden kıldığını anlatır. Bahşedilen şey burada bir hükümdür.
Ankebut 27. ayet — İbrahim'e İshak ve Yakub'un bahşedildiği ve soyuna nebilik ile kitabın kılındığı bildirilir. Bağış, soyun gelecekteki durumuyla birlikte verilir.
Sad 9. ayet — Rabbin rahmet hazineleri, çok bahşeden ve üstün olan Allah'ın katında olduğu için onlara ait olup olmadığı sorulur. Vehhâb sıfatı bu ayette geçer.
Sık sorulanlar
Kur'an'da hibe ne demektir?
Kökün anlamı, bir şeyi karşılık beklemeden başkasına vermek, bağışlamaktır. Ayetlerde çoğunlukla Allah'ın İshak, Yakub, İsmail gibi evlatları ya da hüküm gibi şeyleri bahşetmesi anlatılır.
Vehhâb ne anlama gelir?
Aynı kökten gelen Vehhâb, çok bahşeden anlamında Allah'ın sıfatıdır. Ayet, rahmet hazinelerinin çok bahşeden ve üstün olan Rabbin katında olduğunu söyler.