İnâbe
Bir yere alışıp tekrar tekrar dönmek; Allah'a ihlasla yönelmek. Kur'an'da kullar ve peygamberler için sürekli dönüş anlamında geçer.
Köklerde ne diyor?
نوب (nwb): Bir yeri âdet edinip tekrar tekrar ona dönmek temel anlamdır; Allah'a tevbe ve ihlasla yönelmek (inâbe) ve ard arda gelen musibetler bundan doğar.
نوب (nwb) — Bir yere alışıp tekrar dönmek (Mekâyîs): تدل على اعتياد مكان ورجوع إليه
نوب (nwb) — Bir şeyin ard arda geri gelmesi (Müfredât): النوب: رجوع الشيء مرة بعد أخرى
نوب (nwb) — Allah'a tevbe ve ihlasla dönmek (inâbe) (Müfredât): الرجوع إليه بالتوبة وإخلاص العمل
نوب (nwb) — Başa gelen musibet (nâibe) (Lisân): والنائبة: المصيبة، واحدة نوائب الدهر
نوب (nwb) — Birinin yerine geçmek (niyâbe) (Lisân): وناب عني فلان ينوب نوبا ومنابا أي قام مقامي
نوب (nwb) — Bal arısı; kovanına döndüğü için (Müfredât): وسمي النحل نوبا لرجوعها إلى مقارها
Tanım
Sözlükte kökün temel anlamı bir yeri âdet edinip ona tekrar tekrar dönmektir. Bir şeyin ard arda geri gelmesi ve başa gelen musibet de bu kökten adlandırılır. Allah'a tevbe ve ihlasla dönmek ise inâbe diye anılır. Kur'an'da kelime münîb ve ünîb biçimleriyle Allah'a yönelen, ona bağlı kalan kul ya da peygamber için, çoğu zaman ayetlerden ders alacak kişinin niteliği olarak geçer.
Ayetlerle
Hud 75. ayet — İbrahim, yumuşak huylu ve duygusal biri olduğu gibi münîb, yani Allah'a yönelen biri olarak anılır.
Rad 27. ayet — Allah dilediğini saptırır ve ona yönelen kimseye yol gösterir. Yönelmek yol gösterilmenin karşısında anılır.
Rum 33. ayet — İnsanlar darlık gördüklerinde Rablerine yönelerek dua eder; rahmet tattırılınca ise bir kısmı ortak koşar. Dönüş burada sıkıntıda ortaya çıkan yöneliştir.
Sebe 9. ayet — Gökte ve yerde önlerindeki ile arkalarındakine bakmanın ayet olduğu ve bunun Allah'a yönelen her kul için olduğu belirtilir.
Sad 34. ayet — Süleyman sınava tabi tutulduktan sonra 'sonra yöneldi' denir. İnâbe burada bir sınavdan sonra yeniden Allah'a dönmektir.
Mümin 13. ayet — Allah ayetlerini gösterir ve gökten rızık indirir, ama ibret alanlar yalnızca Allah'a yönelenlerdir.
Sık sorulanlar
İnâbe sözlükte ne anlama gelir?
Bir yeri âdet edinip tekrar tekrar ona dönmek demektir. Allah'a tevbe ve ihlasla dönmek de bu kökle anlatılır; ard arda gelen musibet de aynı kökten adlandırılır.
Kur'an'da münîb kimdir?
Allah'a yönelen ve ona bağlı kalan kuldur. İbrahim ve Süleyman gibi peygamberler münîb olarak anılır; ayetlerden ders alan da böyle biridir.