Kaçış
Bir şeyden korkup ya da yüz çevirip uzaklaşmak. Kur'an'da ölümden, uyarıdan ve savaştan kaçış ile Allah'a sığınma bu kökle anlatılır.
Köklerde ne diyor?
فرر (frr): Üç temel anlamı vardır: açığa çıkarmak, bir hayvan türü ve hafiflik. Kur'an'da öne çıkan firar, kaçıp uzaklaşmaktır; ilk anlamı hayvanın dişini açıp bakmaktır.
فرر (frr) — Açığa çıkarmak, örtüyü kaldırmak (Mekâyîs): أصول ثلاثة: فالأول الانكشاف
فرر (frr) — Hayvanın dişini açıp bakmak (Müfredât): أصل الفر: الكشف عن سن الدابة
فرر (frr) — Kaçmak, savaştan kaçmak (Müfredât): وفر عن الحرب فرارا
فرر (frr) — Sıvışıp kaçma (Lisân): الفر والفرار: الروغان والهرب
فرر (frr) — Kaçış yeri, vakti ve kaçışın kendisi (Müfredât): والمفر: موضع الفرار، ووقته
فرر (frr) — Hafiflik ve düşüncesizlik (Mekâyîs): والثالث دال على خفة وطيش
Tanım
Sözlükte kök anlam açığa çıkarmak ve örtüyü kaldırmaktır; hayvanın dişini açıp bakmaktan kaçmak anlamı doğar. Kur'an'da kök kaçıp uzaklaşmak olarak geçer: korkulan şeyden, ölümden, davetten ya da bir ortamdan. Kaçışın fayda vermediği ve ölümün ardından yetişeceği vurgulanır. Bir ayette ise kaçış yönü değişir ve Allah'a kaçmak istenir.
Ayetlerle
Şuara 21. ayet — Musa, korktuğu için onlardan kaçtığını ve Rabbinin ona hüküm verdiğini söyler; kaçış burada korkuyla uzaklaşmaktır.
Ahzab 16. ayet — Ölümden ya da öldürülmekten kaçanlara kaçmanın fayda vermeyeceği söylenir; kaçış sonucu değiştirmez.
Zariyat 50. ayet — Allah'a kaçılması istenir ve elçinin apaçık uyarıcı olduğu bildirilir; kaçış burada yön değiştirerek Allah'a yönelmektir.
Cuma 8. ayet — Kaçılan ölümün kişiye kavuşacağı ve sonra gaybı ve şehadeti bilene döndürüleceği anlatılır.
Nuh 6. ayet — Nuh, davetinin onların kaçışından başka bir şeyi artırmadığını söyler; kaçış davetten uzaklaşmak olarak geçer.
Kıyame 10. ayet — İnsan o gün sığınağın neresi olduğunu sorar; kaçış yeri aranır, kök burada bir kaçış mekanını anlatır.
Sık sorulanlar
Kur'an'da kaçış hangi durumlarda geçer?
Korku, ölüm, davet ve kıyamet sahnesi ayetlerde kaçışın bağlamlarıdır. Kaçmak çoğu kez fayda vermeyen bir tepki olarak anlatılır.
Allah'a kaçmak ne demektir?
Bir ayette kaçış yönü değişir ve Allah'a kaçılması istenir. Kök burada korkulan şeyden değil, uyarıcının işaret ettiği yöne doğru uzaklaşmayı anlatır.