Kadem
Önde olmak ve öncelik temel anlamdır; ayak, eskilik ve önden gönderilen şey bu anlamdan çıkar. Kur'an'da ayak ve 'takdim edilen' olarak geçer.
Köklerde ne diyor?
قدم (qdm): Öne geçmek ve öncelik temel anlamdır; eskilik, ayak ve iyi bir geçmiş (kadem-i sıdk) bundan doğar. Yolculuktan dönüp gelmek de bu köktendir.
قدم (qdm) — Öne geçmek, öncelik (Mekâyîs): يدل على سبق ورعف
قدم (qdm) — Eskilik, sonradan olmanın karşıtı (Mekâyîs): القدم: خلاف الحدوث
قدم (qdm) — İnsanın ayağı (Müfredât): القدم: قدم الرجل، وجمعه أقدام
قدم (qdm) — Geçmişte var olmak (Müfredât): والقدم: وجود فيما مضى
قدم (qdm) — Bir işte önceden kazanılmış yer (Ayn): والقدمة والقدم أيضا: السابقة في الأمر
قدم (qdm) — Yolculuktan dönmek (Ayn): والقدوم: الرجوع من السفر
Tanım
Sözlükte kök, öne geçmek ve öncelik anlamındadır; eskilik, ayak ve geçmişte var olmak bundan doğar. Kur'an'da kelime hem insanın ayağı hem de önden gönderilen amel olarak geçer; 'ellerinin takdim ettiği' ifadesi bunu gösterir. Ayrıca 'doğruluk kademesi' deyimiyle önceden kazanılmış bir yer anlatılır. Önde yürümek fiili de aynı kökten gelir.
Ayetlerle
Bakara 95. ayet — Ellerinin takdim ettiği şeyler yüzünden ölümü asla temenni etmemeleri söylenir; fiil, önden gönderilmiş işler anlamıyla kullanılır.
Ali İmran 147. ayet — Ayaklarımızı sabitle duası geçer; kelime burada gerçek ayağı ve duruşta sarsılmamayı birlikte düşündürür.
Yunus 2. ayet — İnananlara Rableri katında bir doğruluk kademesi olduğu müjdelenir; kelime önceden kazanılmış bir yer anlamında geçer.
Hud 98. ayet — Firavun kıyamet günü halkının önüne düşer ve onları ateşe götürür; fiil, topluluğun önünde gitmek anlamındadır.
Yusuf 48. ayet — Kurak yıllarda, önceden saklananın yeneceği söylenir; takdim edilen, ileri için önden ayrılan şey olarak geçer.
Sık sorulanlar
Kadem kelimesi Kur'an'da ne anlama gelir?
Kök, öne geçmek anlamındadır. Ayetlerde hem ayak hem önden gönderilen amel hem de doğruluk kademesi gibi önceden kazanılmış yer olarak geçer.
Takdim etmek Kur'an'da nasıl kullanılır?
Elin önden gönderdiği işler için kullanılır; ayetlerde insanın önceden yaptığı şeylerin sonradan karşısına çıktığı anlatılır.