Kalınan Yer
Kökte bir yerde kalmak ve ikamet etmek vardır; kalınan yer ve konak bundan adlanır. Kur'an'da çoğunlukla cehennem ya da bir ikametgâh için geçer.
Köklerde ne diyor?
ثوي (vwy): Bir yerde kalmak, ikamet etmek temel anlamdır. Kalınan yer ve konak bundan adlandırılır; koyun ağılı da bu köktendir.
ثوي (vwy) — Bir yerde kalmak, ikamet (Mekâyîs): كلمة واحدة صحيحة تدل على الإقامة
ثوي (vwy) — Yerleşerek kalmak (Müfredât): الثواء: الإقامة مع الاستقرار
ثوي (vwy) — Kalınan yer, konak (Lisân): والمثوى: الموضع الذي يقام به
ثوي (vwy) — Koyun ağılı (Mekâyîs): والثوية والثاية: مأوى الغنم
Tanım
Kökün sözlük özeti, bir yerde yerleşerek kalmayı temel anlam sayar; kalınan yer, konak ve koyun ağılı bu köktendir. Ayetlerde sözcük çoğunlukla 'kalacak yer' anlamında geçer: büyüklenenlerin ve gerçekleri örtenlerin kalacağı yer olarak cehennem, bir de kişinin kaldığı yer, yani Yusuf'un barındığı ev. Fiil biçimi ise bir kavmin içinde kalıp oturmak anlamında görülür.
Ayetlerle
Ali İmran 151. ayet — Allah'a ortak koşanların kalplerine korku bırakılacağı ve barınaklarının ateş olduğu söylenir; yanlış yapanların kalacağı yer ne sıkıntılıdır denir.
Yusuf 23. ayet — Yusuf, kendisini nefsinden istemek isteyen kadına, Rabbinin kendisine kaldığı yeri güzel kıldığını söyler; sözcük burada kişinin barındığı yer için kullanılır.
Nahl 29. ayet — Cehennemin kapılarından orada kalıcı olarak girmeleri istenir ve büyüklenenlerin kalacağı yerin sıkıntılı olduğu söylenir; yer ile büyüklenme birlikte anılır.
Kasas 45. ayet — Medyenliler içinde kalıp onlara ayetleri okuyanın muhatap olmadığı, göndericinin Allah olduğu söylenir; fiil bir halkın arasında kalmayı anlatır.
Ankebut 68. ayet — Allah'a yalan uyduran ya da gerçeğe yalana sarılandan daha yanlış yapan olmadığı söylenir ve gerçekleri örtenler için cehennemde kalacak yer olup olmadığı sorulur.
Muhammed 12. ayet — İnanıp düzeltici iş yapanların bahçelere sokulacağı, gerçekleri örtenlerin ise hayvanlar gibi yiyip nasiplendiği ve kalacak yerlerinin ateş olduğu bildirilir.
Sık sorulanlar
Kalınan yer sözcüğü Kur'an'da en çok nerede geçer?
Çoğunlukla cehennem için geçer: büyüklenenlerin, yanlış yapanların ve gerçekleri örtenlerin kalacağı yer olarak. Yusuf kıssasında ise bir kişinin barındığı yeri anlatır.
Bu kök yalnızca ahiret için mi kullanılır?
Hayır. Sözlük özeti kökü bir yerde kalma ve ikamet olarak verir. Ayetlerde fiil bir kavmin içinde kalmak, isim ise kişinin barındığı yer anlamında da görülür.