Kelime
klm kökünün iki temel anlamı anlaşılır söz ve yaradır. Kelime, söz ve konuşmak birinci anlamdan doğar.
Köklerde ne diyor?
كلم (klm): İki temel anlamı vardır: anlaşılır söz ve yara. Kelime, söz ve konuşmak birinci anlamdan doğar.
كلم (klm) — Anlaşılır söz (Mekâyîs): أحدهما يدل على نطق مفهم
كلم (klm) — Yara (Mekâyîs): والآخر على جراح
كلم (klm) — Anlamlı tek söz, kelime (Mekâyîs): فيسمون اللفظة الواحدة المفهمة كلمة
كلم (klm) — İki duyudan biriyle algılanan etki (Müfredât): الكلم: التأثير المدرك بإحدى الحاستين
كلم (klm) — Yaralamak (Ayn): الكلم: الجرح، والجميع: الكلوم
كلم (klm) — Söz (Lisân): الكلام القول، معروف
Tanım
klm kökünün sözlükteki iki temel anlamı anlaşılır söz ve yaradır. Kelime anlamlı tek sözdür; kelam ise konuşma, söz demektir. Kök iki duyudan biriyle algılanan bir etkiyi de anlatır; yaralamak da aynı kökten gelir. Kur'an'da kök, Allah'ın bir elçiyle konuşmasında, Allah'ın sözlerinin değişmemesinde, önceden konmuş bir hükümde ve bir sözün ağaca benzetilmesinde geçer. Kelime hem söylenen sözü hem de onun taşıdığı hükmü gösterir.
Ayetlerle
Bakara 37. ayet — Adem'in Rabbinden kelimeler aldığı ve bunun ardından hatasından dönüş yaptığı anlatılır. Allah'ın tövbeyi çokça kabul eden ve merhamet eden olduğu eklenir.
Nisa 164. ayet — Daha önce anlatılan ve anlatılmayan elçilerden söz edilir ve Allah'ın Musa'ya hükümlerini bildirerek kelam ettiği söylenir. Aynı kök, doğrudan bir konuşma eylemi olarak geçer.
Enam 34. ayet — Elçilerin yalancı sayılıp eziyet gördüğü, yardım gelene kadar direndikleri anlatılır. Allah'ın takdir ettiği hükümler için değişiklik olmadığı söylenir; kelime burada sabit hüküm anlamındadır.
Tevbe 6. ayet — Ortak koşanlardan biri korunma isterse, Allah'ın kelamını işitene kadar onu korumak ve sonra güvenli yerine ulaştırmak gerekir. Kelam, işitilen ve ulaştırılan bir söz olarak geçer.
Yunus 19. ayet — İnsanlar tek bir önderli toplumdu, sonra ihtilaf ettiler denir. Rabbinden önceden bir kelime olmasaydı, aralarında hüküm kesinlikle gerçekleştirilirdi.
İbrahim 24. ayet — Allah'ın bir örnek verdiği anlatılır: temiz kelime, temiz bir ağaç gibidir; kökü sabit, tepesi göktedir. Kelime burada sağlam ve yücelen bir söz olarak anılır.
Sık sorulanlar
Kelime sözcüğünün sözlükteki kök anlamı nedir?
klm kökünün iki temel anlamı anlaşılır söz ve yaradır. Kelime anlamlı tek söz, kelam konuşmadır; yaralamak da aynı kökten gelir.
Kur'an'da kelime ve kelam nasıl kullanılır?
Allah'ın bir elçiyle konuşmasında, işitilen bir söz olarak, Allah'ın değişmeyen sözlerinde ve önceden konmuş hükümde geçer. Temiz kelime ise bir ağaca benzetilir.