Körlük
Körlük, örtülmek ve kapanmaktır; gözün görmesini ya da basireti yitirmek demektir. Kur'an'da çoğunlukla kalbin hakikati görememesi için kullanılır.
Köklerde ne diyor?
عمي (Emy): Örtmek ve kapamak temel anlamdır. Körlük, gözün görmesini ya da basireti yitirmektir; kalp körlüğü ve sapıklık da bu anlamdan gelir.
عمي (Emy) — Örtmek, kapamak (Mekâyîs): أصل واحد يدل على ستر وتغطية
عمي (Emy) — İki gözün görmesinin gitmesi (Mekâyîs): العمى: ذهاب البصر من العينين كلتيهما
عمي (Emy) — Görmeyi ya da basireti yitirmek (Müfredât): العمى يقال في افتقاد البصر والبصيرة
عمي (Emy) — Kalp körü (Mekâyîs): ورجل عم، إذا كان أعمى القلب
عمي (Emy) — Sapıklık (Mekâyîs): ومن الباب العمية: الضلالة
عمي (Emy) — Yoğun, kat kat bulut (Ayn): والعماء: السحاب الكثيف المطبق
Tanım
Kökün temel anlamı örtmek ve kapamaktır. Sözlüklerde iki gözün görmesinin gitmesi, görmeyi ya da basireti yitirmek, kalp körlüğü ve sapıklık bu anlamın kollarıdır. Kur'an'da kelime sık sık gözün değil, hakikati görememenin adı olur; körle gören, sağırla işiten karşı karşıya konur ve aklını, kalbini kullanma meselesiyle birlikte anılır.
Ayetlerle
Bakara 18. ayet — Bir sağır, bir dilsiz, bir kör olmaları yüzünden dönemeyenler anlatılır. Körlük burada işitme ve konuşmayla birlikte sayılan bir yetersizlik hâlidir.
Enam 50. ayet — Kör ile hakikati gören birbirine karşıt konur ve bir olup olmayacakları sorulur. Soru, düşünmeye çağrı ile bitirilir; körlük burada bakıp görmemeyi anlatır.
Araf 64. ayet — Ayetlerimizi yalanlayan topluluk için hakikate kör bir kavim denir. Körlük, gözün değil ayetleri görmeyişin nitelemesi olarak geçer.
Hud 24. ayet — İki kesimin örneği kör ve sağır ile gören ve işitenin karşıtlığıyla kurulur. Ayet, bunların eşit olamayacağını sorarak kavramı bir karşılaştırma aracı yapar.
İsra 72. ayet — Burada kör olanın ahirette de kör ve yolca daha sapık olacağı söylenir. Körlük, sapıklık anlamıyla yan yana verilir.
Hac 46. ayet — Bakışların kör olmadığı, göğüslerdeki kalplerin kör olduğu belirtilir. Ayet, körlüğün asıl yerini kalbe taşır; yeryüzünde dolaşıp aklı kullanmak da bununla ilişkilendirilir.
Sık sorulanlar
Kur'an'da körlük yalnız gözün görmemesi midir?
Hayır. Kök, örtmek ve görmeyi ya da basireti yitirmek anlamındadır. Hac 46'da bakışların değil, göğüslerdeki kalplerin kör olduğu söylenir; kelime çoğunlukla hakikati görememeyi anlatır.
Körlük hangi kavramlarla birlikte geçer?
Ayetlerde körlük sıklıkla sağırlık ve dilsizlikle, karşıtı olarak da görme ve işitmeyle anılır. Hud 24'te kör ve sağır ile gören ve işiten karşı karşıya konur.