Minnet
Minnet, kesmek ve iyilik yapmaktır; Kur'an'da çoğunlukla Allah'ın ağır bir nimet vermesi ve bunun başa kakılması için geçer.
Köklerde ne diyor?
منن (mnn): İki temel anlamı vardır: kesmek, kesilmek ve iyilik yapmak. Kesintisiz ödül, ölüm (menûn), ağır nimet ve başa kakmak bu iki asıldan doğar; menn ayrıca bir tartı ve göksel yiyecektir.
منن (mnn) — İki asıl: kesilme ve iyilik yapma (Mekâyîs): أحدهما يدل على قطع وانقطاع، والآخر على اصطناع خير
منن (mnn) — Kesmek; 'gayru memnûn': kesintisiz (Ayn): والمن: قطع الخير
منن (mnn) — Ölüm (menûn): sayıyı eksiltip süreyi kestiği için (Mekâyîs): والمنون: المنية، لأنها تنقص العدد وتقطع المدد
منن (mnn) — Ağır nimet; fiilen verilir, sözle başa kakılır (Müfredât): والمنة: النعمة الثقيلة
منن (mnn) — Esiri karşılıksız salıvermek (Müfredât): فالمن إشارة إلى الإطلاق بلا عوض
منن (mnn) — İsrailoğullarına gökten inen tatlı yiyecek (Ayn): المن: كان يسقط على بني إسرائيل من السماء
Tanım
Kökün iki asıl anlamı kesilme ve iyilik yapmadır. Ağır nimet, kesintisiz ödül (gayru memnun), ölüm (menun) ve esiri karşılıksız salıvermek bundan gelir; menn aynı zamanda İsrailoğullarına verilen göksel bir yiyeceğin adıdır. Kur'an'da fiil çoğunlukla Allah'ın bir kimseye lütufla iyilik yapması için, bir ayette ise sözle başa kakılan nimet için geçer.
Ayetlerle
Bakara 57. ayet — İsrailoğullarına bulutun gölge yaptığı ve menn ile selvanın verildiği anlatılır.
Yusuf 90. ayet — Yusuf, Allah'ın kendilerine iyilik yaptığını söyler; vahyin sınırlarına uyup direnenin karşılığının zayi olmayacağı eklenir.
Şuara 22. ayet — Konuşan, başa kaktığı nimetin İsrailoğulları'nı köleleştirmek olduğunu söyler; fiil başa kakma anlamındadır.
Kasas 5. ayet — Allah, yeryüzünde zayıf düşürülenlere iyilik etmeyi ve onları önder ve varis kılmayı ister.
Sad 39. ayet — Hesaplaşmaya girmeden ya bağışla ya da tut denir; karşılıksız verilen bir şeyden söz edilir.
Fussilet 8. ayet — İnanıp düzelten işler yapanlara kesintisiz bir karşılığın olacağı söylenir.
Sık sorulanlar
Minnet Kur'an'da hep başa kakmak mıdır?
Hayır. Ayetlerin çoğunda fiil, Allah'ın bir kimseye lütufla iyilik yapması için geçer; başa kakma anlamı Firavun'un sözünde görülür.
Gayru memnun ifadesi ne anlama gelir?
Köke göre kesilmeyen, kesintisiz demektir. Ayette inanıp düzelten işler yapanlar için kesintisiz bir karşılık olduğu söylenir.