Nida
Sesi yükseltip uzağa duyurmak olan nida, Kur'an'da seslenmek ve çağırmak anlamında geçer; kökte toplanma ve ıslaklık anlamları da vardır.
Köklerde ne diyor?
ندو (ndw): İki temel anlamı vardır: toplanmak ve bir şeydeki ıslaklık. Toplantı yeri ilkinden, çiy ve cömertlik ikincisinden gelir; sesi yükseltip çağırmak (nidâ) da bu köktendir.
ندو (ndw) — Toplanma; bir şeydeki ıslaklık (Mekâyîs): يدل على تجمع، وقد يدل على بلل في الشيء
ندو (ndw) — Toplantı yeri, meclis (Mekâyîs): النادي والندي: المجلس
ندو (ndw) — Sesi yükseltip duyurmak, çağırmak (Müfredât): النداء: رفع الصوت وظهوره
ندو (ndw) — Sesin uzağa gitmesi (Mekâyîs): ومن الباب ندى الصوت: بعد مذهبه
ندو (ndw) — Islaklık, çiy (Lisân): الندى: البلل
ندو (ndw) — Daha cömert, daha hayırlı (Mekâyîs): وهو أندى من فلان، أي أكثر خيرا منه
Tanım
Kökün sözlükteki iki temel anlamı toplanmak ve bir şeydeki ıslaklıktır. Toplantı yeri ve meclis birinciden, çiy ve cömertlik ikinciden gelir. Sesi yükseltip duyurmak, çağırmak anlamındaki nida bu köke bağlanır. Kur'an'da Nuh, Zekeriya ve Musa gibi kişilerin seslenişi, haberci ayetlerin seslenişi ve salata çağrı bu kökle anlatılır.
Ayetlerle
Bakara 171. ayet — Gerçekleri örtenlerin örneği, çağrıdan ve seslenişten başka bir şey işitmeyene bağıran kimse gibi verilir. Nida, anlam taşımayan ses olarak da geçer.
Ali İmran 39. ayet — Zekeriya eğitim faaliyetini yürütürken haberci ayetler ona Yahya ile müjdeleyerek seslenirler. Nida, müjdeli bir haberin ulaştırılmasıdır.
Maide 58. ayet — Salata seslendiğinizde onu oyun ve eğlence edinirler denir. Nida, topluluğu bir araya çağırmak anlamıyla kullanılır.
Hud 42. ayet — Nuh, ayrı duran oğluna bizimle bin diye seslenir. Seslenme uzak mesafeden yapılan bir uyarıdır.
Meryem 3. ayet — Zekeriya Rabbine içten, gizli bir seslenişle seslenir. Nida yüksek sesin yanında içten yakarış anlamında da anılır.
Taha 11. ayet — Musa ateşe yanaşınca ey Musa diye seslenilir. Nida, kişiye doğrudan ilahi bir çağrıdır.
Sık sorulanlar
Nida kelimesi ne anlama gelir?
Sesi yükseltip uzağa duyurmak, seslenmek ve çağırmaktır. Kökün diğer anlamları toplanmak ve ıslaklıktır.
Kur'an'da nida hangi bağlamlarda geçer?
Peygamberlerin Allah'a ve yakınlarına seslenişi, Allah ve meleklerin kullara seslenişi ve salata çağrı gibi bağlamlarda geçer.