Öfke
İnsanın içinde kaynayan şiddetli kızgınlık; Kur'an'da öfkeyi yutmak, gidermek ve öfkeyle geri dönmek bu kökle anlatılır.
Köklerde ne diyor?
غيظ (gyZ): İnsana başkasından gelen sıkıntı ve kahır temel anlamdır. Öfkenin en şiddetlisi, yürekte kaynayan kızgınlıktır; bunu dışa vurmak da bu köktendir.
غيظ (gyZ) — İnsana başkasından gelen sıkıntı (Mekâyîs): يدل على كرب يلحق الإنسان من غيره
غيظ (gyZ) — Öfkenin en şiddetlisi (Müfredât): الغيظ: أشد غضب
غيظ (gyZ) — Yürek kanının kaynamasıyla duyulan sıcaklık (Müfredât): الحرارة التي يجدها الإنسان من فوران دم قلبه
غيظ (gyZ) — Kızgınlığı dışa vurmak (Müfredât): والتغيظ: هو إظهار الغيظ
غيظ (gyZ) — Âcizin içinde gizli kalan öfke (Lisân): غضب كامن للعاجز
Tanım
Sözlükte kök, insana başkasından gelen sıkıntıyı ve öfkenin en şiddetlisini anlatır; yürekte kaynayan, içte sıcaklık yapan kızgınlıktır ve bunu dışa vurmak da aynı kökten gelir. Kur'an'da öfke yutulan, kalplerden giderilen ya da insanı eli boş geri çeviren bir hâl olarak geçer. Ayetler kelimeyi hem insan hem de ateşin kaynaması için kullanır; ortak yan, içte kabaran bir taşkınlıktır.
Ayetlerle
Ali İmran 134. ayet — Varlıkta ve yoklukta infak edenler, öfkelerini yutanlar ve insanlardan geleni affedenler anılır; öfke burada yutulan, dışa vurulmayan bir hâldir.
Tevbe 15. ayet — Ayet, kalplerdeki öfkenin giderilmesinden söz eder; öfke kalbin içinde duran bir yük gibi anlatılır.
Hac 15. ayet — Allah'ın yardım etmeyeceğini sanan kişiden planının kendisini öfkelendiren şeyi giderip gidermediğine bakması istenir.
Furkan 12. ayet — Ateş uzak bir yerden onları gördüğünde, orada olanlar onun öfkesini ve homurtusunu işitirler; kök ateşin kaynaması için kullanılır.
Ahzab 25. ayet — Allah, gerçekleri örtenleri öfkeleriyle bir hayra ulaşamadan geri çevirdi; öfke onların elinde bir kazanç bırakmayan bir hâl olarak geçer.
Sık sorulanlar
Kur'an'da öfke nasıl anlatılır?
Öfke içte kabaran şiddetli bir kızgınlıktır; ayetlerde yutulan, kalplerden giderilen ya da insanı bir hayra ulaştırmadan geri çeviren bir hâl olarak geçer (3:134, 9:15, 33:25).
Bu kökün sözlük anlamı nedir?
Sözlükte başkasından gelen sıkıntıyı ve öfkenin en şiddetlisini anlatır; yürekte kaynayan kızgınlığı ve bunu dışa vurmayı da kapsar.