Akıl Kuran (akilkuran.com)

غيظ (gyZ) Kökü — Kuran'da Anlamı ve Ayetler

غيظ (gyZ) kökü Kuran'da 10 ayette, toplam 11 kez geçer. Temel anlamı: İnsana başkasından gelen sıkıntı ve kahır temel anlamdır. Öfkenin en şiddetlisi, yürekte kaynayan kızgınlıktır; bunu dışa vurmak da bu köktendir. Bu sayfada kökün Lisânü'l-Arab, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât maddeleri künyeleriyle verilir.

Anlam: İnsana başkasından gelen sıkıntı ve kahır temel anlamdır. Öfkenin en şiddetlisi, yürekte kaynayan kızgınlıktır; bunu dışa vurmak da bu köktendir. • Kuran'da 10 ayette, toplam 11 kez geçer. • Ali İmran 3:119 — İşte siz öyle kimselersiniz ki, onları seversiniz. Siz, bütün kitâplara inandığınız halde onlar sizi sevmezler. Sizinle karşılaştıkları… • Ali İmran 3:134 — Onlar, bollukta da darlıkta da infak ederler. Öfkelerini yenerler, insanların kusurlarını bağışlarlar. Allah muhsin olanları sever. • Tevbe 9:15 — Ve onların kalplerindeki öfkeyi gidersin. Allah, hak edene tevbe nasip eder. Allah, Her Şeyi Bilen'dir, En İyi Hüküm Veren'dir. • Tevbe 9:120 — Ne Medine halkının ne de etrafındaki Bedevi Arapların, Allah'ın Resûl'ünden geri kalmaları ve onun canından önce kendi canlarının kaygısına… • Hac 22:15 — Kim Allah'ın, ona Dünya'da ve Âhiret'te kesinlikle yardım etmeyeceğini zannediyorsa, o zaman göğe bir araçla çıksın elinden ne geliyorsa… • Furkan 25:12 — Cehennem onları uzak bir yerden gördüğü zaman, onun öfkelenmesini ve uğultusunu işittiler. • Şuara 26:55 — "Ve bize karşı kin ve nefret duyuyorlar." • Ahzab 33:25 — Kâfirleri bir yarar elde etmeden kinleriyle geri çevirdi. Ve Allah, Mü'minlere savaşta yeterli geldi. Allah, Mutlak Güç Sahibi'dir, Mutlak… • Fetih 48:29 — Muhammed, Allah'ın Resûl'üdür. Onunla beraber olanlar, Kâfirlere karşı sert, birbirlerine çok merhametlidirler. Onları; rukû ederken, secde… • Mülk 67:8 — Neredeyse öfkesinden çatlayacak gibi olur. Oraya her grup atıldığında, onun bekçileri onlara: "Size uyarıcı gelmedi mi?" diye sorar.

غيظ kökü ne anlama gelir?

İnsana başkasından gelen sıkıntı ve kahır temel anlamdır. Öfkenin en şiddetlisi, yürekte kaynayan kızgınlıktır; bunu dışa vurmak da bu köktendir.

غيظ (gyZ) kökü Kuran'da 10 ayette, toplam 11 kez geçer.

غيظ kökünün sözlüklerde öne çıkan anlamları

İnsana başkasından gelen sıkıntı (Mekâyîsü'l-Luğa)

يدل على كرب يلحق الإنسان من غيره

Öfkenin en şiddetlisi (Müfredât)

الغيظ: أشد غضب

Yürek kanının kaynamasıyla duyulan sıcaklık (Müfredât)

الحرارة التي يجدها الإنسان من فوران دم قلبه

Kızgınlığı dışa vurmak (Müfredât)

والتغيظ: هو إظهار الغيظ

Âcizin içinde gizli kalan öfke (Lisânü'l-Arab)

غضب كامن للعاجز

Lisânü'l-Arab'da غيظ maddesi (İbn Manzûr)

غيظ: الغيْظُ: الغَضب، وَقِيلَ: الْغَيْظُ غَضَبٌ كَامِنٌ لِلْعَاجِزِ، وَقِيلَ: هُوَ أَشدُّ مِنَ الغضَب، وَقِيلَ: هُوَ سَوْرَتُه وأَوّله. وغِظتُ فُلَانًا أَغِيظه غَيْظاً وَقَدْ غَاظَهُ فَاغْتَاظَ وغَيَّظَه فتَغَيَّظ وَهُوَ مَغِيظ؛ قَالَتْ قُتَيْلةُ بِنْتُ النَّضْرِ بْنِ الحرث وَقَتَلَ النَّبِيُّ، ﷺ، أَباها صَبْرًا: / مَا كَانَ ضَرَّكَ، لَوْ مَنَنْتَ، ورُبما ... مَنَّ الْفَتَى، وَهُوَ المَغِيظُ المُحْنَقُ / والتغَيُّظُ: الاغتِياظ، وَفِي حَدِيثِ أُم زَرْعٍ: وغيْظُ جارَتها، لأَنها تَرَى مِنْ حُسْنِهَا مَا يَغيظُها. وَفِي الْحَدِيثِ: / أَغْيَظُ الأَسماء عِنْدَ اللَّهِ رَجُلٌ تَسَمَّى مَلِكَ الأَملاك؛ قَالَ ابْنُ الأَثير: هَذَا مِنْ مَجَازِ الْكَلَامِ مَعْدُولٌ عَنْ ظَاهِرِهِ، فإِن الْغَيْظَ صفةٌ تغيِّرُ الْمَخْلُوقَ عِنْدَ احْتِدَادِهِ يَتَحَرَّكُ لَهَا، وَاللَّهُ يَتَعَالَى عَنْ ذَلِكَ، وإِنما هُوَ كِنَايَةٌ عَنْ عُقُوبَتِهِ لِلْمُتَسَمِّي بِهَذَا الِاسْمِ أَي أَنه أَشد أَصحاب هَذِهِ الأَسماء عُقُوبَةً عِنْدَ اللَّهِ. وَقَدْ جَاءَ فِي بَعْضِ رِوَايَاتِ مُسْلِمٍ: / أَغيظ رَجُلٍ عَلَى اللَّهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وأَخبثه وأَغيظه عَلَيْهِ رَجُلٌ تَسَمَّى بِمَلِكِ الأَملاك؛ قَالَ ابْنُ الأَثير: قَالَ بَعْضُهُمْ لا وجه لتكرار لفظتي أَغيظ في الحديث ولعله أَغنظ، بالنون، من الغَنْظِ، وَهُوَ شِدَّةُ الْكَرْبِ. وَقَوْلُهُ تَعَالَى: سَمِعُوا لَها تَغَيُّظاً وَزَفِيراً؛ قَالَ الزَّجَّاجُ: أَراد غَلَيان تَغَيُّظٍ أَي صَوْتَ غَلَيَانٍ. وَحَكَى الزَّجَّاجُ: أَغاظه، وَلَيْسَتْ بِالْفَاشِيَةِ. قَالَ ابْنُ السِّكِّيتِ: وَلَا يُقَالُ أَغاظه. وَقَالَ ابْنُ الأَعرابي: غَاظَهُ وأَغاظه وغَيَّظه بِمَعْنًى وَاحِدٍ. وغايَظَه: كغَيَّظه فَاغْتَاظَ وتَغيَّظ. وفعَل ذَلِكَ غِياظَكَ وغِياظَيْك. وغايَظَه: بَارَاهُ فَصَنَعَ مَا يَصْنَعُ. والمُغايظة: فِعْلٌ فِي مُهلة أَو مِنْهُمَا جَمِيعًا. وتغَيَّظَتِ الْهَاجِرَةُ إِذا اشْتَدَّ حَمْيُها؛ قَالَ الأَخطل: / لَدُنْ غُدْوةٍ، حَتَّى إِذا مَا تَغَيَّظَت ... هواجرُ مِنْ شعبانَ، حامٍ أَصيلُها / وَقَالَ اللَّهُ تَعَالَى: تَكادُ تَمَيَّزُ مِنَ الْغَيْظِ؛ أَي مِنْ شدَّة الحرِّ. وغَيَّاظٌ: اسْمٌ. وَبَنُو غَيْظٍ: حيٌّ مِنْ قَيْسِ عَيْلانَ، وَهُوَ غَيْظُ بنُ مُرَّةَ بنِ عوفِ بنِ سَعْدِ بْنِ ذُبْيانَ بْنِ بَغِيض بْنِ رَيْثِ بْنِ غَطَفانَ. وغَيَّاظُ بنُ الحُضَينِ بْنُ الْمُنْذِرِ: أَحد بَنِي عَمْرِو بْنِ شَيْبان الذُّهلي السدُوسي؛ وَقَالَ فِيهِ أَبوه الْحُضَيْنُ يَهْجُوهُ: / نَسِيٌّ لِمَا أُولِيتَ مِنْ صَالِحٍ مَضى، ... وأَنت لتأْديبٍ عليَّ حَفِيظُ / تَلِينُ لأَهْل الغِلِّ والغَمز منهمُ، ... وأَنت عَلَى أَهلِ الصَّفاء غَلِيظُ / وسُمِّيتَ غَيَّاظاً، ولستَ بغائظٍ ... عَدُوًّا، وَلَكِنْ للصَّدِيقِ تَغِيظ / فَلَا حَفِظَ الرحمنُ رُوحَك حَيَّةً، ... وَلَا وهْيَ فِي الأَرواحِ حِينَ تَفِيظ / عَدُوُّكَ مَسرورٌ، وَذُو الوُدِّ، بِالَّذِي ... يَرى مِنْكَ مِنْ غيْظ، عَلَيْكَ كَظيظ / وَكَانَ الحُضَيْنُ هَذَا فَارِسًا وَكَانَتْ مَعَهُ رَايَةُ عَلِيٍّ، كَرَّمَ اللَّهُ وَجْهَهُ، يومَ صِفِّينَ وَفِيهِ يَقُولُ، رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ: / لِمَنْ رايةٌ سوداءٌ يَخْفُقُ ظِلُّها، ... إِذا قِيلَ: قَدِّمْها حُضَيْنُ، تَقَدَّما / ويُورِدُها للطَّعْنِ حَتَّى يُزِيرَها ... حِياضَ المَنايا، تَقْطُر الموتَ والدّما

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 7, s. 450 — Şamile'de tam madde

Mekâyîsü'l-Luğa'da غيظ maddesi (İbn Fâris)

الغين والياء والظاء أصيل فيه كلمة واحدة، يدل على كرب يلحق الإنسان من غيره. يقال: غاظني يغيظني. وقد غظتني يا هذا. ورجل غائظ وغياظ. قال: سميت غياظا ولست بغائظ ... عدوا ولكن الصديق تغيظ

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 4, s. 405 — Şamile'de tam madde

Müfredât'da غيظ maddesi (Râgıb el-İsfehânî)

الغيظ: أشد غضب، وهو الحرارة التي يجدها الإنسان من فوران دم قلبه، قال: قل موتوا بغيظكم [آل عمران/ 119] ، ليغيظ بهم الكفار [الفتح/ 29] ، وقد دعا الله الناس إلى إمساك النفس عند اعتراء الغيظ. قال: والكاظمين الغيظ [آل عمران/ 134] . قال: وإذا وصف الله سبحانه به فإنه يراد به الانتقام. قال: وإنهم لنا لغائظون [الشعراء/ 55] ، أي: داعون بفعلهم إلى الانتقام منهم، والتغيظ: هو إظهار الغيظ، وقد يكون ذلك مع صوت مسموع كما قال: سمعوا لها تغيظا وزفيرا [الفرقان/ 12] .

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 619 — Şamile'de tam madde

غيظ kökünden türeyen kelimeler Kuran'da kaç kez geçer?

يَغِيظُ (yegizu) — öfkelendiği: 2 kez · ٱلْغَيْظَ (l-gayze) — öfke(lerin)i: 1 kez · ٱلْغَيْظِ ۖ (l-gayzi) — öfke-: 1 kez · ٱلْغَيْظِ ۚ (l-gayzi) — öfke-: 1 kez · بِغَيْظِكُمْ ۗ (bigayzikum) — öfkenizden: 1 kez · بِغَيْظِهِمْ (bigayzihim) — öfkeleriyle: 1 kez · تَغَيُّظًۭا (tegayyuzen) — öfkesini: 1 kez · غَيْظَ (gayze) — öfkesini: 1 kez · لَغَآئِظُونَ (legaizune) — kızdırmaktadırlar: 1 kez · لِيَغِيظَ (liyegiyze) — öfkelendirsin diye: 1 kez

غيظ kökü hangi ayetlerde geçer?