Rezillik
Rezillik, insanın utanç içinde kalması, ezilip aşağılanmasıdır; Kur'an'da Allah'ın gerçekleri örtenleri ve kendini bağışlatamayanları rezil etmesi bu kökle geçer.
Köklerde ne diyor?
خزي (xzy): İki asıl anlamı vardır: idare etmek ve uzaklaştırmak. Rezillik (hızy), insanın kendinden ya da başkasından gelen bir kırılmayla alçalması, utanç içinde kalmasıdır.
خزي (xzy) — İki asıl: idare etmek ve uzaklaştırmak (Mekâyîs): أحدهما السياسة، والآخر الإبعاد
خزي (xzy) — Allah'ın uzaklaştırıp buğzetmesi (Mekâyîs): أخزاه الله، أي أبعده ومقته
خزي (xzy) — Çirkin işinden utanmak (Mekâyîs): خزي الرجل: استحيا من قبح فعله
خزي (xzy) — İnsanı saran kırılma, ezilme (Müfredât): خزي الرجل: لحقه انكسار
خزي (xzy) — Aşırı utanma (Müfredât): هو الحياء المفرط
خزي (xzy) — Aşağılanma, horluk (Lisân): والخزي: الهوان
Tanım
Kökün sözlük anlamı utanç içinde kalmak, insanı saran kırılma ve aşağılanmadır; aşırı utanma ve horluk da bu kökle anlatılır. Kur'an'da hızy, dünya hayatında ya da ahirette gelen bir aşağılanma azabı olarak geçer; fiil olarak Allah'ın birini rezil etmesi ya da kulun Rabbine kendisini rezil etmemesi için yakarması şeklinde görülür.
Ayetlerle
Ali İmran 192. ayet — Ateşe sokulan kişi rezil edilmiştir diye yakarılır; yanlış yapanların yardımcısı yoktur. Rezillik burada ateşe girmenin yarattığı aşağılanmayı anlatır.
Tevbe 2. ayet — Allah'ı aciz bırakamayacağınız bilinsin, Allah gerçekleri örtenleri rezil edendir; rezillik inkarcıların sonu olarak bildirilir.
Yunus 98. ayet — Yunus'un halkı inanınca dünya hayatındaki rezillik azabı onlardan kaldırılır; rezillik azabı, inanmakla ortadan kalkar.
Nahl 27. ayet — Kıyamet günü Allah onları rezil eder ve 'ortaklarım nerede' diye sorar; ilim verilenler rezillik ve kötülüğün gerçekleri örtenlerin üzerinde olduğunu söyler.
Taha 134. ayet — Kur'an'dan önce yıkıma uğratılsalardı 'elçi gönderseydin alçaklık ve rezilliğe düşmeden uyardık' diyeceklerdir; rezillik hakikate uymamanın sonucu olarak görülür.
Zümer 26. ayet — Allah öncekilere dünya hayatında rezilliği tattırdı ve ahiret azabı daha büyüktür; rezillik dünyadaki azaptır.
Sık sorulanlar
Kur'an'da rezillik ne anlama gelir?
İnsanın utanç içinde kalması, ezilip aşağılanmasıdır. Ayetlerde dünyada ya da ahirette gelen aşağılanma azabı olarak geçer ve Allah'ın kimi rezil edeceği belirtilir.
Rezillikten kurtulmak mümkün müdür?
Yunus'un halkı örneğinde inandıklarında dünya hayatındaki rezillik azabının onlardan kaldırıldığı bildirilir; peygamberler de rezil edilmemek için Allah'a yakarır.