Salih
Bozukluğun karşıtı olan salâh, bozulanı düzeltmek ve insanlar arasındaki soğukluğu gidermektir. Kur'an'da fesada ve kötülüğe karşı konur.
Köklerde ne diyor?
صلح (SlH): Bozukluğun karşıtı temel anlamdır. Kur'an'da salâh hem fesadın hem kötülüğün karşılığıdır; sulh insanlar arasındaki soğukluğu gidermektir. Sâlih bir peygamberin adıdır.
صلح (SlH) — Bozukluğun karşıtı (Mekâyîs): أصل واحد يدل على خلاف الفساد
صلح (SlH) — Kur'an'da fesada ve kötülüğe karşıt (Müfredât): وقوبل في القرآن تارة بالفساد، وتارة بالسيئة
صلح (SlH) — İnsanlar arasındaki soğukluğu gidermek (Müfredât): والصلح يختص بإزالة النفار بين الناس
صلح (SlH) — Bozulan şeyi düzeltmek (Lisân): وأصلح الشيء بعد فساده: أقامه
صلح (SlH) — Hayvana iyi bakmak (Ayn): وأصلحت إلى الدابة: أحسنت إليها
صلح (SlH) — Peygamber adı: Sâlih (Müfredât): وصالح: اسم للنبي عليه السلام
Tanım
Kök anlamı bozukluğun karşıtıdır: bozulan şeyi düzeltmek, bir hayvana iyi bakmak, insanlar arasındaki soğukluğu gidermek. Sözlükler Kur'an'da salâhın fesada ve kötülüğe karşıt kullanıldığını belirtir. Ayetlerde kelime hem düzeltme eylemi (aranızı düzeltin, kendini düzeltirse) hem de bu işi yapan kişi (düzelticiler, salihler) olarak geçer. Sâlih aynı zamanda bir peygamberin adıdır.
Ayetlerle
Bakara 11. ayet — Onlara yeryüzünde bozgunculuk yapmayın denir; onlar ise biz ancak düzelticileriz derler. Ayet, düzeltmeyi bozgunculuğun karşısına koyar ve kelimenin fesada karşıt anlamını gösterir.
Ali İmran 39. ayet — Yahya, salihlerden bir nebi olacak diye müjdelenir. Burada salih, kişinin içinde bulunduğu bir topluluğu ve onun niteliğini anlatan ad olarak geçer.
Nisa 16. ayet — Hata yapanlar kesin dönüş yapıp kendilerini düzeltirlerse onlara dokunulmaması istenir. Düzeltmek, hatadan dönüşün ardından gelen ve sonucu değiştiren bir eylem olarak anılır.
Maide 9. ayet — İnanıp güvenenler ve düzeltici işler yapanlara bağışlanma ve muazzam bir karşılık vaat edilir. Salih işler, imanın yanında anılan ve karşılığı olan işlerdir.
Enfal 1. ayet — İnanıp güvenenlere Allah'ın sınırlarına uyup korunmaları ve aralarını düzeltmeleri söylenir. Burada salâh, insanlar arasındaki bozulmuş ilişkiyi onarmak anlamında kullanılır.
Sık sorulanlar
Salih sözcüğünün kök anlamı nedir?
Kök anlam bozukluğun karşıtıdır. Bozulanı düzeltmek, insanlar arasındaki soğukluğu gidermek ve iyi bakmak bu çizgide anılır; Kur'an'da fesada ve kötülüğe karşıt kullanılır.
Ayetlerde salâh nasıl geçer?
Bozgunculuğun karşısında düzelticiler olarak, aranızı düzeltin ve kendini düzeltirse gibi eylem biçiminde, ayrıca inanıp güvenenlerle birlikte anılan düzeltici işler olarak geçer.