صلح (SlH) Kökü — Kuran'da Anlamı ve Ayetler
صلح (SlH) kökü Kuran'da 170 ayette, toplam 180 kez geçer. Temel anlamı: Bozukluğun karşıtı temel anlamdır. Kur'an'da salâh hem fesadın hem kötülüğün karşılığıdır; sulh insanlar arasındaki soğukluğu gidermektir. Sâlih bir peygamberin adıdır. Bu sayfada kökün Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât maddeleri künyeleriyle verilir.
صلح kökü ne anlama gelir?
Bozukluğun karşıtı temel anlamdır. Kur'an'da salâh hem fesadın hem kötülüğün karşılığıdır; sulh insanlar arasındaki soğukluğu gidermektir. Sâlih bir peygamberin adıdır.
صلح (SlH) kökü Kuran'da 170 ayette, toplam 180 kez geçer.
صلح kökünün sözlüklerde öne çıkan anlamları
Bozukluğun karşıtı (Mekâyîsü'l-Luğa)
أصل واحد يدل على خلاف الفساد
Kur'an'da fesada ve kötülüğe karşıt (Müfredât)
وقوبل في القرآن تارة بالفساد، وتارة بالسيئة
İnsanlar arasındaki soğukluğu gidermek (Müfredât)
والصلح يختص بإزالة النفار بين الناس
Bozulan şeyi düzeltmek (Lisânü'l-Arab)
وأصلح الشيء بعد فساده: أقامه
Hayvana iyi bakmak (Kitâbu'l-Ayn)
وأصلحت إلى الدابة: أحسنت إليها
Peygamber adı: Sâlih (Müfredât)
وصالح: اسم للنبي عليه السلام
Lisânü'l-Arab'da صلح maddesi (İbn Manzûr)
صَلَحَ: الصَّلاح: ضِدُّ الْفَسَادِ؛ صَلَح يَصْلَحُ ويَصْلُح صَلاحاً وصُلُوحاً؛ وأَنشد أَبو زَيْدٍ: / فكيفَ بإِطْراقي إِذا مَا شَتَمْتَني؟ ... وَمَا بعدَ شَتْمِ الوالِدَيْنِ صُلُوحُ / وَهُوَ صَالِحٌ وصَلِيحٌ، الأَخيرة عَنِ ابْنِ الأَعرابي، وَالْجَمْعُ صُلَحاءُ وصُلُوحٌ؛ وصَلُح: كصَلَح، قَالَ ابْنُ دُرَيْدٍ: وَلَيْسَ صَلُحَ بثَبَت. وَرَجُلٌ صَالِحٌ فِي نَفْسِهِ مِنْ قَوْمٍ صُلَحاء ومُصْلِح فِي أَعماله وأُموره، وَقَدْ أَصْلَحه اللَّهُ، وَرُبَّمَا كَنَوْا بِالصَّالِحِ عَنِ الشَّيْءِ الَّذِي هُوَ إِلى الْكَثْرَةِ كَقَوْلِ يَعْقُوبَ: مَغَرَتْ فِي الأَرض مَغْرَةٌ مِنْ مَطَرٍ؛ وَهِيَ مَطَرَةٌ صالحة، وكقول بَعْضِ النَّحْوِيِّينَ، كأَنه ابْنُ جِنِّيٍّ: أُبدلت الْيَاءُ مِنَ الْوَاوِ إِبدالًا صَالِحًا. وَهَذَا الشَّيْءُ يَصْلُح لَكَ أَي هُوَ مِنْ بابَتِك. والإِصلاح: نَقِيضُ الإِفساد. والمَصْلَحة: الصَّلاحُ. والمَصلَحة وَاحِدَةُ الْمَصَالِحِ. والاسْتِصْلاح: نَقِيضُ الِاسْتِفْسَادِ. وأَصْلَح الشيءَ بَعْدَ فَسَادِهِ: أَقامه. وأَصْلَحَ الدَّابَّةَ: أَحسن إِليها فَصَلَحَتْ. وَفِي التَّهْذِيبِ: تَقُولُ أَصْلَحْتُ إِلى الدَّابَّةِ إِذا أَحسنت إِليها. والصُّلْحُ: تَصالُح الْقَوْمِ بَيْنَهُمْ. والصُّلْحُ: السِّلْم. وَقَدِ اصْطَلَحُوا وصالحوا واصَّلَحُوا وتَصالحوا واصَّالحوا، مُشَدَّدَةَ الصَّادِ، قَلَبُوا التَّاءَ صَادًا وأَدغموها فِي الصَّادِ بِمَعْنًى وَاحِدٍ. وَقَوْمٌ صُلُوح: مُتصالِحُون، كأَنهم وَصَفُوا بِالْمَصْدَرِ. والصِّلاحُ، بِكَسْرِ الصَّادِ: مَصْدَرُ المُصالَحةِ، وَالْعَرَبُ تُؤَنِّثُهَا، وَالِاسْمُ الصُّلح، يُذَكَّرُ وَيُؤَنَّثُ. وأَصْلَح مَا بَيْنَهُمْ وصالَحهم مُصالَحة وصِلاحاً؛ قَالَ بِشْرُ بْنُ أَبي خَازِمٍ: / يَسُومُونَ الصِّلاحَ بذاتِ كَهْفٍ، ... وَمَا فِيهَا لهمْ سَلَعٌ وقارُ / وَقَوْلُهُ: وَمَا فِيهَا أَي وَمَا فِي المُصالَحة، وَلِذَلِكَ أَنَّث الصِّلاح. وصَلاحِ وصَلاحٌ: مِنْ أَسماء مَكَّةُ، شَرَّفَهَا اللَّهُ تَعَالَى، يَجُوزُ أَن يَكُونَ مِنْ الصُّلْح لِقَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ: حَرَماً آمِناً*؛ وَيَجُوزُ أَن يَكُونَ مِنَ الصَّلاحِ، وَقَدْ يُصْرَفُ؛ قَالَ حَرْبُ بْنُ أُمية يُخَاطِبُ أَبا مَطَرٍ الحَضْرَمِيَّ؛ وقيل هو للحرث بْنِ أُمية: / أَبا مَطَرٍ هَلُمَّ إِلى صَلاحٍ، ... فَتَكْفِيكَ النَّدَامَى مِنْ قُرَيْشِ / وتَأْمَنُ وَسْطَهُمْ وتَعِيشُ فِيهِمْ، ... أَبا مَطَرٍ، هُدِيتَ بخَيْرِ عَيْشِ / وتَسْكُنُ بَلْدَةً عَزَّتْ لَقاحاً، ... وتأْمَنُ أَن يَزُورَك رَبُّ جَيْشِ / قَالَ ابْنُ بَرِّيٍّ: الشَّاهِدُ فِي هَذَا الشِّعْرِ صَرْفُ صَلَاحٍ؛ قَالَ: والأَصل فِيهَا أَن تَكُونَ مَبْنِيَّةً كَقَطَامِ. وَيُقَالُ: حَيٌّ لَقاحٌ إِذا لَمْ يَدينوا للمَلِك؛ قَالَ: وأَما الشَّاهِدُ عَلَى صلاحِ بِالْكَسْرِ مِنْ غَيْرِ صَرْف، فَقَوْلُ الْآخَرِ: / مِنَّا الَّذِي بصَلاحِ قامَ مُؤَذِّناً، ... لَمْ يَسْتَكِنْ لِتَهَدُّدٍ وتَنَمُّرِ / يَعْنِي خُبَيْبَ بنَ عَدِيٍّ. قَالَ ابْنُ بَرِّيٍّ: وصَلاحِ اسْمُ عَلَمٍ لِمَكَّةَ. وَقَدْ سمَّت العربُ صَالِحًا ومُصْلِحاً وصُلَيحاً. والصِّلْحُ: نَهْرٌ بمَيْسانَ. / صلنبح: الصلنباح[[. زاد المجد الصلنباح، أَي بكسرتين وسكون النون: سمك طويل.]]:
Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 2, s. 516 — Şamile'de tam madde
Kitâbu'l-Ayn'da صلح maddesi (Halîl b. Ahmed)
الصلاح: نقيض الطلاح 3 . ورجل صالح في نفسه ومصلح في أعماله وأموره. والصلح: تصالح القوم بينهم. وأصلحت إلى الدابة: أحسنت إليها. والصلح: نهر بميسان.
Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 3, s. 117 — Şamile'de tam madde
Mekâyîsü'l-Luğa'da صلح maddesi (İbn Fâris)
الصاد واللام والحاء أصل واحد يدل على خلاف الفساد. يقال: صلح الشيء يصلح صلاحا. ويقال: صلح بفتح اللام. وحكى ابن السكيت صلح وصلح. ويقال: صلح صلوحا، قال: وكيف بأطرافي إذا ما شتمتني ... وما بعد شتم الوالدين صلوح وقال بعض أهل العلم: إن مكة تسمى صلاحا.
Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 3, s. 303 — Şamile'de tam madde
Müfredât'da صلح maddesi (Râgıb el-İsfehânî)
الصلاح: ضد الفساد، وهما مختصان في أكثر الاستعمال بالأفعال، وقوبل في القرآن تارة بالفساد، وتارة بالسيئة. قال تعالى: خلطوا عملا صالحا وآخر سيئا [التوبة/ 102] ، ولا تفسدوا في الأرض بعد إصلاحها [الأعراف/ 56] ، والذين آمنوا وعملوا الصالحات [البقرة/ 82] ، في مواضع كثيرة. والصلح يختص بإزالة النفار بين الناس، يقال منه: اصطلحوا وتصالحوا، قال: أن يصلحا بينهما صلحا والصلح خير [النساء/ 128] ، وإن تصلحوا وتتقوا [النساء/ 129] ، فأصلحوا بينهما [الحجرات/ 9] ، فأصلحوا بين أخويكم [الحجرات/ 10] ، وإصلاح الله تعالى الإنسان يكون تارة بخلقه إياه صالحا، وتارة بإزالة ما فيه من فساد بعد وجوده، وتارة يكون بالحكم له بالصلاح. قال تعالى: وأصلح بالهم [محمد/ 2] ، يصلح لكم أعمالكم [الأحزاب/ 71] ، وأصلح لي في ذريتي [الأحقاف/ 15] ، إن الله لا يصلح عمل المفسدين [يونس/ 81] ، أي: المفسد يضاد الله في فعله، فإنه يفسد والله تعالى يتحرى في جميع أفعاله الصلاح، فهو إذا لا يصلح عمله، وصالح: اسم للنبي عليه السلام. قال تعالى: يا صالح قد كنت فينا مرجوا [هود/ 62] .
Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 489 — Şamile'de tam madde
صلح kökünden türeyen kelimeler Kuran'da kaç kez geçer?
ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ (s-salihati) — iyi işler: 56 kez · صَـٰلِحًۭا (salihen) — iyi işler: 29 kez · ٱلصَّـٰلِحِينَ (s-salihine) — iyiler-: 19 kez · وَأَصْلَحَ (ve esleha) — ve uslanırsa: 6 kez · وَأَصْلَحُوا۟ (ve eslehu) — ve uslananlar: 4 kez · ٱلصَّـٰلِحُونَ (s-salihune) — iyi: 3 kez · صَـٰلِحًا (salihen) — iyi iş: 3 kez · صَـٰلِحِينَ (salihine) — iyi: 3 kez · فَأَصْلِحُوا۟ (feeslihu) — artık düzeltin: 3 kez · ٱلصَّـٰلِحَـٰتُ (s-salihatu) — güzel işler ise: 2 kez · ٱلْمُصْلِحِينَ (l-muslihine) — arabulucular-: 2 kez · بِٱلصَّـٰلِحِينَ (bis-salihine) — iyilere: 2 kez · صَلَحَ (saleha) — iyi olan: 2 kez · صَـٰلِحًا ۖ (salihen) — iyi işler: 2 kez · مُصْلِحُونَ (muslihune) — düzelticileriz: 2 kez · وَأَصْلِحْ (ve eslih) — ve ıslah et: 2 kez · يَـٰصَـٰلِحُ (ya salihu) — Salih: 2 kez · يُصْلِحُونَ (yuslihune) — düzeltmezlerdi: 2 kez · ٱلْإِصْلَـٰحَ (l-islaha) — ıslah etmek: 1 kez · ٱلصَّـٰلِحُ (s-salihu) — iyi: 1 kez
صلح kökü hangi ayetlerde geçer?
صلح kökünün geçtiği 170 ayetin ilk 120 tanesi:
- Bakara Suresi 11. ayet — Onlara, "Yeryüzünde bozgunculuk yapmayın." denildiğinde, "Biz ancak düzelticileriz." derler.
- Bakara Suresi 25. ayet — Îmân edip, sâlihâtı yapanları; içlerinde ırmaklar akan cennetler ile müjdele. Onlara ne zaman yiyecek bir şey sunulsa…
- Bakara Suresi 62. ayet — Îmân Edenler, Yahudiler, Nesârâ ve Sâbiîn; kim Allah'a ve Âhiret Günü'ne îmân edip sâlihâtı yaptı ise ödüllerini…
- Bakara Suresi 82. ayet — Îmân edip, sâlihâtı yapanlar Cennet ehlidirler. Ve onlar orada kalıcıdırlar.
- Bakara Suresi 130. ayet — İbrâhîm'in milletinden, kendini bilmezlerden başka kim yüz çevirir? Ant olsun onu Dünya'da Biz seçtik; o, Âhiret'te de…
- Bakara Suresi 160. ayet — Ancak tevbe edip, kendisini düzelten ve gerçeği açıkça ortaya koyanların tevbelerini kabul ederim. Zira Ben, Tevbeleri…
- Bakara Suresi 182. ayet — Kim, vasiyet edenin yanılacağından veya günaha gireceğinden endişe ederse, taraflar arasında uzlaşma sağlamasında, ona…
- Bakara Suresi 220. ayet — Dünya ve Âhiret hakkında… Bir de sana öksüzleri soruyorlar. De ki: "Onların hayatlarını düzene sokmak, sahipsiz…
- Bakara Suresi 224. ayet — Sakın, Allah adına ettiğiniz yeminleri; iyilik yapmanıza, takvâ sahibi olmanıza ve insanların arasını düzeltmenize…
- Bakara Suresi 228. ayet — Boşanan kadınlar, evlenmeksizin üç âdet dönemi beklerler. Eğer Allah'a ve Âhiret Günü'ne îmân ediyorlarsa, Allah'ın…
- Bakara Suresi 277. ayet — Îmân edip, sâlihâtı yapanların, salâtı ikâme edenlerin ve zekâtı yapanların ödülleri kuşkusuz Rabb'lerinin yanındadır…
- Ali İmran Suresi 39. ayet — O, mihrâpta salât ederken, melekler: "Kuşkusuz Allah, seni Yahyâ ile müjdeliyor. O, Allah'tan gelen kelimeyi tasdik…
- Ali İmran Suresi 46. ayet — "O, beşikte de yetişkinliğinde de insanlarla konuşacak. O, sâlihlerden olacaktır."
- Ali İmran Suresi 57. ayet — Îmân edip sâlihâtı yapanlara gelince: Allah, yaptıklarının karşılığını eksiksiz verecektir. Allah, haksızlık yapanları…
- Ali İmran Suresi 89. ayet — Ancak, bundan sonra tevbe edip kendilerini düzeltenler hariç. Kuşkusuz, Allah, Çok Bağışlayıcı'dır, Rahmeti…
- Ali İmran Suresi 114. ayet — Bunlar, Allah'a ve Âhiret Günü'ne inanırlar, ma'rûfu yapıp telkin ederler, münkere engel olurlar; hayırda birbirleriyle…
- Nisa Suresi 16. ayet — Sizden onu yapan iki er kişiye de eziyet edin. Eğer tevbe eder, kendilerini düzeltirlerse onları rahat bırakın. Allah…
- Nisa Suresi 34. ayet — Erkekler, kadınlar üzerinde kavvâmdırlar. Kendi mallarından infak etmelerinden dolayı Allah bazınızı bazınıza göre…
- Nisa Suresi 35. ayet — Eğer, her ikisinin arasının bozulmasından endişe ederseniz, erkeğin ailesinden bir hakem, kadının ailesinden bir hakem…
- Nisa Suresi 57. ayet
- Nisa Suresi 69. ayet
- Nisa Suresi 114. ayet
- Nisa Suresi 122. ayet
- Nisa Suresi 124. ayet
- Nisa Suresi 128. ayet
- Nisa Suresi 129. ayet
- Nisa Suresi 146. ayet
- Nisa Suresi 173. ayet
- Maide Suresi 9. ayet
- Maide Suresi 39. ayet
- Maide Suresi 69. ayet
- Maide Suresi 84. ayet
- Maide Suresi 93. ayet
- Enam Suresi 48. ayet
- Enam Suresi 54. ayet
- Enam Suresi 85. ayet
- Araf Suresi 35. ayet
- Araf Suresi 42. ayet
- Araf Suresi 56. ayet
- Araf Suresi 73. ayet
- Araf Suresi 75. ayet
- Araf Suresi 77. ayet
- Araf Suresi 85. ayet
- Araf Suresi 142. ayet
- Araf Suresi 168. ayet
- Araf Suresi 170. ayet
- Araf Suresi 189. ayet
- Araf Suresi 190. ayet
- Araf Suresi 196. ayet
- Enfal Suresi 1. ayet
- Tevbe Suresi 75. ayet
- Tevbe Suresi 102. ayet
- Tevbe Suresi 120. ayet
- Yunus Suresi 4. ayet
- Yunus Suresi 9. ayet
- Yunus Suresi 81. ayet
- Hud Suresi 11. ayet
- Hud Suresi 23. ayet
- Hud Suresi 46. ayet
- Hud Suresi 61. ayet
- Hud Suresi 62. ayet
- Hud Suresi 66. ayet
- Hud Suresi 88. ayet
- Hud Suresi 89. ayet
- Hud Suresi 117. ayet
- Yusuf Suresi 9. ayet
- Yusuf Suresi 101. ayet
- Rad Suresi 23. ayet
- Rad Suresi 29. ayet
- İbrahim Suresi 23. ayet
- Nahl Suresi 97. ayet
- Nahl Suresi 119. ayet
- Nahl Suresi 122. ayet
- İsra Suresi 9. ayet
- İsra Suresi 25. ayet
- Kehf Suresi 2. ayet
- Kehf Suresi 30. ayet
- Kehf Suresi 46. ayet
- Kehf Suresi 82. ayet
- Kehf Suresi 88. ayet
- Kehf Suresi 107. ayet
- Kehf Suresi 110. ayet
- Meryem Suresi 60. ayet
- Meryem Suresi 76. ayet
- Meryem Suresi 96. ayet
- Taha Suresi 75. ayet
- Taha Suresi 82. ayet
- Taha Suresi 112. ayet
- Enbiya Suresi 72. ayet
- Enbiya Suresi 75. ayet
- Enbiya Suresi 86. ayet
- Enbiya Suresi 90. ayet
- Enbiya Suresi 94. ayet
- Enbiya Suresi 105. ayet
- Hac Suresi 14. ayet
- Hac Suresi 23. ayet
- Hac Suresi 50. ayet
- Hac Suresi 56. ayet
- Müminun Suresi 51. ayet
- Müminun Suresi 100. ayet
- Nur Suresi 5. ayet
- Nur Suresi 32. ayet
- Nur Suresi 55. ayet
- Furkan Suresi 70. ayet
- Furkan Suresi 71. ayet
- Şuara Suresi 83. ayet
- Şuara Suresi 142. ayet
- Şuara Suresi 152. ayet
- Şuara Suresi 227. ayet
- Neml Suresi 19. ayet
- Neml Suresi 45. ayet
- Neml Suresi 48. ayet
- Kasas Suresi 19. ayet
- Kasas Suresi 27. ayet
- Kasas Suresi 67. ayet
- Kasas Suresi 80. ayet
- Ankebut Suresi 7. ayet
- Ankebut Suresi 9. ayet
- Ankebut Suresi 27. ayet
- Ankebut Suresi 58. ayet