Sarf
Bir şeyi geri çevirmek, bir halden başka bir hale döndürmek; rüzgârı ve sözü çevirip değiştirmek de bu kökten gelir.
Köklerde ne diyor?
صرف (Srf): Bir şeyi geri çevirmek temel anlamdır; bir halden başka hale döndürmek ya da başkasıyla değiştirmek bundan doğar. Rüzgârların yön değiştirmesi, para bozdurmak ve zamanın olayları da bu köktendir.
صرف (Srf) — Bir şeyi geri çevirmek (Mekâyîs): معظم بابه يدل على رجع الشيء
صرف (Srf) — Bir halden başka hale döndürmek ya da değiştirmek (Müfredât): رد الشيء من حالة إلى حالة، أو إبداله بغيره
صرف (Srf) — Rüzgârları bir halden öbürüne çevirmek (Müfredât): وتصريف الرياح هو صرفها من حال إلى حال
صرف (Srf) — Altını gümüşle değiştirmek (Ayn): وبيع الذهب بالفضة
صرف (Srf) — Zamanın olayları (Ayn): وصرف الدهر: حدثه
Tanım
Kökün temel anlamı bir şeyi geri çevirmektir. Bir halden başka bir hale döndürmek ya da değiştirmek bundan doğar. Rüzgârların yön değiştirmesi, altının gümüşle değiştirilmesi ve zamanın olayları da aynı kökle söylenir. Kur'an'da kök, kişinin bir şeyden çevrilmesi, kalplerin çevrilmesi ve açıklamaların evirilip çevrilerek sunulması bağlamlarında geçer.
Ayetlerle
Enam 16. ayet — O günün azabından kim çevrilirse ona rahmet edilmiş olduğu söylenir. Kök, bir kimsenin bir şeyden uzaklaştırılmasını anlatır.
Tevbe 127. ayet — Bir sure indirildiğinde dönüp gidenlerin kalplerini Allah'ın çevirdiği söylenir. Kök hem dönüp gitmeyi hem kalplerin çevrilmesini anlatır.
Yunus 32. ayet — Gerçek Rab Allah'tır, hakkın ardından sapıklıktan başka ne vardır, diye sorulur ve nasıl çevriliyorsunuz denir. Kök, insanın haktan başka yöne çevrilmesidir.
Yusuf 24. ayet — Yusuf'tan kötülüğün ve aşırılığın çevrilmesi anlatılır. Kök, kötülüğün bir kişiden uzaklaştırılması anlamında kullanılır.
İsra 41. ayet — Bu Kur'an'da açıklamaların evire çevire yapıldığı söylenir. Kök burada aynı gerçeğin değişik biçimlerde sunulmasını anlatır.
Furkan 19. ayet — Yalancı sayanlara karşı durumu çevirmeye ve yardıma güçleri yetmeyeceği söylenir. Kök, durumu başka yöne döndürebilmeyi anlatır.
Sık sorulanlar
Srf kökü Kur'an'da ne demektir?
Geri çevirmek ve bir halden başka bir hale döndürmek demektir. Ayetlerde kişinin, kalbin ya da azabın çevrilmesi ve açıklamaların çeşitlendirilmesi için kullanılır.
Ayetleri evire çevire açıklamak ne demektir?
Aynı gerçeğin değişik yönlerden ve biçimlerde sunulması demektir. Ayetlerde bu, düşünüp öğüt alsınlar diye yapılan açıklama için anılır.