Seyir
Seyir, gidip akmaktır; yeryüzünde yürümek, yolculuk etmek ve bir kimsenin tuttuğu yol bu kökten gelir.
Köklerde ne diyor?
سير (syr): Bir şeyin gidip akması temel anlamdır; yürümek, yolculuk etmek ve insanın tuttuğu yol, gidişat (sîret) bundan doğar. Uzayıp giden deri şerit de bu kökten adlandırılır.
سير (syr) — Gidip akmak (Mekâyîs): أصل يدل على مضي وجريان
سير (syr) — Yeryüzünde yürüyüp gitmek (Müfredât): السير: المضي في الأرض
سير (syr) — Yolcu kafilesi (seyyâre) (Müfredât): والسيارة: الجماعة
سير (syr) — Bir işteki yol, gidişat, sünnet (sîret) (Mekâyîs): والسيرة: الطريقة في الشيء والسنة
سير (syr) — Zorla yürütmek: dağların yürütülmesi (Müfredât): والثاني: بالقهر والتسخير كتسخير الجبال
سير (syr) — Deri şerit, kayış (Mekâyîs): والسير: الجلد، معروف
Tanım
Kökün temel anlamı bir şeyin gidip akmasıdır. Yürümek, yolculuk etmek, yolcu kafilesi (seyyare), bir işteki yol ve gidişat (sîret) ve dağların yürütülmesi bundan türer. Kur'an'da en belirgin kullanımı, yeryüzünde dolaşıp öncekilerin sonuna bakmaya çağıran emirlerdir.
Ayetlerle
Ali İmran 137. ayet — Geçmişte uygulamaların gelip geçtiği söylenir; yeryüzünde dolaşıp yalana sarılanların sonuna bakılması istenir.
Enam 11. ayet — Yeryüzünde dolaşın, sonra yalana sarılanların sonunun nasıl olduğuna bakın denir.
Yusuf 10. ayet — Gelip geçen kafilenin Yusuf'u bulup alabileceği söylenir; seyyare yolcu topluluğudur.
Kehf 47. ayet — Allah'ın dağları yürüteceği ve yeri çıplak göstereceği gün anlatılır.
Hac 46. ayet — Yeryüzünde dolaşmayanlar sorulur; akıl eden kalplerin ve işiten kulakların bu dolaşmayla kazanıldığı belirtilir.
Ankebut 20. ayet — Yeryüzünde dolaşıp oluşturuşun nasıl başladığına bakılması istenir.
Sık sorulanlar
Kur'an'da yeryüzünde dolaşmak neden istenir?
Ayetler, yeryüzünde dolaşıp yalana sarılanların ve suçluların sonuna ve oluşturuşun başlangıcına bakmayı ister; amaç gözlemle akıl etmektir.
Seyir kökü yalnız yürümek anlamında mıdır?
Hayır. Köke gidip akmak anlamı vardır; ayetlerde yolcu kafilesi, dağların yürütülmesi ve bir şeyin gidişatı da bu kökten geçer.