Taâm
Bir şeyi tatmaktan doğan taâm, yenen her şeyi ve yedirip doyurmayı anlatır; Kur'an'da hem yemek hem yedirme olarak geçer.
Köklerde ne diyor?
طعم (TEm): Bir şeyi tatmak temel anlamdır; yemek, yenen her şey (taâm) ve doyurmak bundan doğar. Su için de kullanılır; kimi dilciler taâmı buğdaya özgü sayar.
طعم (TEm) — Bir şeyi tatmak (Mekâyîs): أصل مطرد منقاس في تذوق الشيء
طعم (TEm) — Yenen şey, yemek (Mekâyîs): والطعام هو المأكول
طعم (TEm) — Gıda almak (Müfredât): الطعم: تناول الغذاء
طعم (TEm) — Her şeyin tadı (Ayn): الطعم، طعم كل شيء وهو ذوقه
طعم (TEm) — Yedirmek; su dahil yenen her şey için (Mekâyîs): والإطعام يقع في كل ما يطعم، حتى الماء
طعم (TEm) — Buğday (Ayn): أن الطعام هو البر خاصة
Tanım
Kökün temel anlamı bir şeyi tatmaktır; buradan yemek, yenen her şey ve yedirmek doğar. Sözlükler su dahil yenen her şey için kullanıldığını, kimilerinin ise buğdaya özgü saydığını kaydeder. Kur'an'da taâm, elçilerin de yediği gündelik besin olarak, yoksulu yedirme eylemi olarak ve rızık veren Allah'ın bir işlevi olarak karşımıza çıkar.
Ayetlerle
Maide 75. ayet — Meryem oğlu Mesih ile annesi için 'ikisi de yemek yerlerdi' denir. Taâm burada insan olmanın gündelik göstergesidir.
Furkan 7. ayet — Karşı çıkanlar elçiye 'yemek yiyor, sokaklarda yürüyor' diye itiraz eder. Yemek yemek, onların gözünde elçiliğe yakışmayan bir beşer hâli sayılmıştır.
Hac 28. ayet — Hayvanlardan faydalanıp onlardan yemek, sıkıntıdaki yoksulu da yedirmek istenir. Taâm kökü, yemekle birlikte yedirme eylemini de taşır.
Şuara 79. ayet — İbrahim'in sözünde Rab, 'beni yediren ve içiren' olarak anılır. Besini veren ve doyuran Allah'tır.
Zariyat 57. ayet — Allah kullarından rızık istemediğini, kendisini doyurmalarını da istemediğini söyler. Yedirmenin yönü insandan Allah'a değil, Allah'tan insana doğrudur.
Kehf 77. ayet — Yolcular bir kentin halkından yiyecek istemiş, halk onları konuk etmekten kaçınmıştır. Yemek isteme ve konuklama, toplumsal bir ilişki olarak görünür.
Sık sorulanlar
Kur'an'da taâm ne anlama gelir?
Kök anlamı tatmaktır; taâm yenen şey, yemek ve yedirmek demektir. Ayetlerde elçilerin de yediği besin, yoksulu doyurma ve rızık veren Allah anlatılırken geçer.
Taâm yalnızca insan yemeği midir?
Ayetlerde yemek yemek insanlık hâli, yedirmek ise toplumsal görev ve Allah'ın rızık vermesi olarak geçer. Allah'ın ise kullarından yemek istemediği söylenir (51:57).