Tebevvü
Tebevvü, bir yere dönüp konmak, yurt edinmektir; aynı kökten yerleştirmek ve günah ya da hoşnutsuzlukla geri dönmek anlamları gelir.
Köklerde ne diyor?
بوا (bwA): İki temel anlamı vardır: bir şeye dönmek ve iki şeyin denk olması. Konak yeri, yurt edinmek ve günahla geri dönmek ilkinden; kana denklik ikinciden gelir.
بوا (bwA) — Bir şeye dönmek (Mekâyîs): أحدهما الرجوع إلى الشيء
بوا (bwA) — İki şeyin denkliği (Mekâyîs): والآخر تساوي الشيئين
بوا (bwA) — Bir topluluğun konak yeri (Mekâyîs): وهي منزلة القوم
بوا (bwA) — Günahını yüklenip dönmek (Mekâyîs): كأنه عاد إلى مباءته محتملا لذنبه
بوا (bwA) — Öldürülse dengi olmak (Mekâyîs): إن قتل به كان كفوا
بوا (bwA) — Nikâh, evlilik (Lisân): والباء: النكاح
Tanım
Sözlükte kökün iki temeli bir şeye dönmek ve iki şeyin denk olmasıdır. İlkinden bir topluluğun konak yeri, yurt edinmek ve günahını yüklenip dönmek doğar. Kur'an'da kök iki yönde işler: Allah'ın kişiyi ya da bir toplumu bir yere yerleştirmesi, kurulu bir yurt vermesi; ve kişinin yaptığının sonucuyla, hoşnutsuzluk ya da veballe geri dönmesi, o sonuca uğraması.
Ayetlerle
Bakara 90. ayet — Allah'ın indirdiğini örtenlerin hoşnutsuzluk üstüne hoşnutsuzlukla döndüğü söylenir; kök, yaptığının sonucuyla dönmek anlamındadır.
Maide 29. ayet — Kardeşinin, öldürmeye kalkana, kendi vebaliyle ve onun vebaliyle dönmesini istediğini söylediği anlatılır.
Enfal 16. ayet — Savaşta arkasını dönenin Allah'tan bir hoşnutsuzluğa uğrayacağı, barınağının cehennem olacağı bildirilir.
Yunus 87. ayet — Musa ve kardeşine, halkları için Mısır'da evler yerleştirmeleri vahyedilir; kök yurt edindirme anlamındadır.
Yusuf 56. ayet — Yusuf'a o yerde imkan verildiği, gerekli gördüğü yerde yerleşim kurabildiği söylenir.
Ankebut 58. ayet — İnanıp düzeltici iş yapanların cennetten odalara yerleştirileceği bildirilir; yerleştirme Allah'a bağlıdır.
Sık sorulanlar
Tebevvü kökü Kur'an'da hangi anlamlarda geçer?
İki yönde geçer: bir yere yerleşmek ya da yerleştirmek, yurt edindirmek; ve yaptığının sonucuyla, hoşnutsuzluk ya da veballe geri dönmek.
Yerleştirme anlamı ayetlerde nasıl görülür?
Allah'ın Musa ve kardeşi için evler, Yusuf için bir yer, inananlar için cennette odalar yerleştirmesi bu kökle anlatılır.