Vahiy
Vahiy, bir bilgiyi gizlice ya da hızlı bir işaretle birine ulaştırmaktır; Kur'an'da Allah'ın elçilerine ilettiği söz için çok geçer.
Köklerde ne diyor?
وحي (wHy): Bir bilgiyi gizlice ya da başka yolla birine iletmek temel anlamdır. İşaret, yazı, ilham ve Allah'ın peygamberlerine bildirdiği söz (vahiy) bundan doğar.
وحي (wHy) — Bilgiyi gizlice başkasına ulaştırmak (Mekâyîs): أصل يدل على إلقاء علم في إخفاء أو غيره
وحي (wHy) — Hızlı işaret (Müfredât): أصل الوحي: الإشارة السريعة
وحي (wHy) — Peygamberlere ve velilere ulaşan ilahî söz (Müfredât): ويقال للكلمة الإلهية التي تلقى إلى أنبيائه وأوليائه: وحي
وحي (wHy) — Yazı, mektup, ilham, gizli söz (Lisân): الإشارة والكتابة والرسالة والإلهام والكلام الخفي
وحي (wHy) — Hızlı; ses (Mekâyîs): والوحي: السريع: والوحى: الصوت
Tanım
Wḥy kökünün sözlükteki temel anlamı, bilgiyi gizlice başkasına ulaştırmak ve hızlı bir işaret yapmaktır. Yazı, mektup, ilham ve gizli söz de aynı kökten anılır. Sözlükler kelimenin peygamberlere ve velilere ulaşan ilahî söz için de kullanıldığını kaydeder. Kur'an'da fiil, Allah'ın elçilere ve nebilere bildirimini anlatır; kimi ayette bildirimin muhatabı havariler, kimi ayette Musa'dır. Yani kök, bilginin bir kaynaktan alıcıya hızlıca ve doğrudan ulaşmasını gösterir.
Ayetlerle
Nisa 163. ayet — Allah, Nuh'a ve ondan sonra gelen nebilere vahyettiği gibi muhatabına da vahyettiğini söyler; ardından İbrahim, İsmail, İshak, Yakub, İsa ve diğerleri sayılır. Vahiy, ayette birçok kişiye uzanan ortak bir bildirim çizgisi olarak geçer.
Enam 50. ayet — Elçi, Allah'ın hazinelerinin yanında olduğunu söylemediğini ve gaybı bilmediğini belirtir; yalnız kendisine vahyedilene uyduğunu ekler. Burada vahiy, elçinin kendi bilgisi dışında, ona gelen ve uyduğu kaynak olarak yer alır.
Araf 117. ayet — Musa'ya dayanağını devreye sokması vahyedilir ve o, hakikati tersyüz edenlerin argümanlarını yutar. Vahiy bu ayette kısa bir yönlendirme, yapılacak işin bildirilmesi olarak görünür.
Yusuf 3. ayet — Allah, kıssaların en iyisini anlattığını, bunu Kur'an'ı sana vahyetmekle yaptığını söyler. Muhatabın daha önce gafletteydi denmesi, vahyin bilmediği bir bilgiyi ona ulaştırdığını gösterir.
İbrahim 13. ayet — Gerçekleri örtenler elçilerini yerlerinden çıkarmakla tehdit eder; Rableri de onlara yanlış yapanları yıkıma uğratacağını vahyeder. Vahiy burada bir uyarı ve karar bildirimi olarak elçilere ulaşır.
Nahl 43. ayet — Allah, senden önce kendilerine vahyettiği adamlardan başkasını göndermediğini söyler ve bilmeyenlere zikir ehline sormalarını söyler. Ayet, vahyin insanlar arasından seçilen kişilere ulaştığını belirtir.
Sık sorulanlar
Vahiy kelimesinin sözlük anlamı nedir?
Wḥy kökü, bilgiyi gizlice ulaştırmak ve hızlı işaret anlamına gelir. Yazı, ilham ve gizli söz de bu kökten anılır; ilahî söz de bu anlamlardan biridir.
Kur'an'da vahiy kimlere ulaşır?
Ayetlerde Nuh ve ondan sonraki nebilere, İbrahim, İsmail, İshak, Yakub'a, İsa'ya, Musa'ya ve havarilere vahyedildiği söylenir; ayrıca Kur'an'ın muhatabına da vahyedilir.