Vuku
Vuku, bir şeyin düşmesi, yerini bulması ve gerçekleşmesidir. Kur'an'da söz, hak, hesap günü ve karşılık için gerçekleşme anlamında kullanılır.
Köklerde ne diyor?
وقع (wqE): Bir şeyin düşmesi temel anlamdır; kıyamet (vâkıa), savaş çarpışması, sözün gerçekleşmesi ve beklemek (tevakku') bu düşüşten türer.
وقع (wqE) — Bir şeyin düşmesi (Mekâyîs): يدل على سقوط شيء
وقع (wqE) — Kıyamet; insanların üzerine çöktüğü için (Mekâyîs): والواقعة: القيامة، لأنها تقع بالخلق فتغشاهم
وقع (wqE) — Sözün gerçekleşmesi, içeriğinin vuku bulması (Müfredât): ووقوع القول: حصول متضمنه
وقع (wqE) — Savaştaki çarpışma (Mekâyîs): والوقعة: صدمة الحرب
وقع (wqE) — Bir şeyin ne zaman olacağını beklemek (Mekâyîs): وتوقعت الشيء: انتظرته متى يقع
وقع (wqE) — Felaket, zamanın ağır musibeti (Ayn): والواقعة: النازلة الشديدة من صروف الدهر
Tanım
Sözlükte kök, bir şeyin düşmesi demektir; kıyamet anlamındaki vâkıa, sözün gerçekleşmesi, çarpışma ve beklemek de bu düşüşten türer. Kur'an'da fiil, hakkın yerine oturması, sözün insanların başına gelmesi, ayırma gününün vuku bulması, ücretin Allah'a düşmesi ve göğün yere düşmesi gibi çeşitli bağlamlarda geçer.
Ayetlerle
Nisa 100. ayet — Allah için hicret edip yolda ölüm yakalayan kimsenin ücretinin Allah'a düştüğü söylenir. Kök burada karşılığın kesinleşip yerini bulması için geçer.
Araf 118. ayet — Hakikat yerine oturdu ve yaptıkları şeyler boşa gitti denir. Vuku burada hakkın ortaya çıkıp yerleşmesidir.
Yunus 51. ayet — O şey başınıza geldikten sonra mı ona inanacaksınız diye sorulur. Acele edilen şeyin gerçekleşmesi vukuyla anlatılır.
Hac 65. ayet — Allah'ın, kendi izni olmadıkça göğü yeryüzüne düşmekten tuttuğu söylenir. Kök burada fiziksel düşme anlamında geçer.
Neml 82. ayet — Söz insanların başına gelince onlara yerden bir canlı çıkarılacağı bildirilir. Söz, bildirilen şeyin gerçekleşmesi olarak vuku bulur.
Şura 22. ayet — Yanlış yapanlar kazandıklarından titrerken karşılığın onlara vuku bulacağı söylenir. İnanıp düzelticilik yapanlar ise bahçelerdedir.
Sık sorulanlar
Kur'an'da vuku ne demektir?
Kökün anlamı bir şeyin düşmesi ve yerini bulmasıdır. Ayetlerde hakkın yerine oturması, sözün ya da hesap gününün gerçekleşmesi ve karşılığın kesinleşmesi gibi anlamlarda geçer.
Ayetlerde neler vuku bulur?
Hak, söz, vaat edilen ve karşılık vuku bulur. Bunların yanında göğün yeryüzüne düşmesi gibi fiziksel bir düşme de aynı kökle anlatılır.