Yemek
Yemek, yiyeceği almak ve tüketmektir. Kur'an'da malı haksızca harcamak ve nasiplenmek de bu kökle anlatılır.
Köklerde ne diyor?
اكل (Akl): Eksiltmek temel anlamdır; yemek, yiyeceği tüketmek buradan gelir. Malı haksız yere harcamak ve birini çekiştirmek de mecazen yemek diye anlatılır.
اكل (Akl) — Eksiltmek (Mekâyîs): والأصل كلمة واحدة، ومعناها التنقص
اكل (Akl) — Yiyeceği almak, yemek (Müfredât): الأكل: تناول المطعم
اكل (Akl) — Ürün, yenecek şey (Müfredât): والأكل لما يؤكل
اكل (Akl) — Birini gıybet etmek (Müfredât): وأكل فلان فلانا: اغتابه
اكل (Akl) — Mal harcamak (Müfredât): وعبر بالأكل عن إنفاق المال
اكل (Akl) — Ateşin şiddetle alevlenmesi (Mekâyîs): ائتكلت النار: إذا اشتد التهابها
Tanım
Kökün sözlükteki temel anlamı eksiltmektir; yemek ve yiyeceği tüketmek buradan gelir. Mal harcamak, birini gıybet etmek ve ürün de aynı köke bağlanır. Kur'an'da kelime hem yiyecek yemeyi hem de malı tüketmeyi anlatır. Yetimlerin mallarını, ribayı ve insanların mallarını haksızlıkla yemek ayetlerde sorgulanır. Yemek, kişinin neye nasiplendiğini gösterir.
Ayetlerle
Bakara 35. ayet — Adem ve eşine bahçede gerekli gördükleri yerden nasiplenmeleri söylenir. Yemek burada serbestçe yararlanma anlamındadır.
Ali İmran 130. ayet — Kat kat arttırılmış ribadan nasiplenmemeleri istenir. Yemek, mal kazanımını anlatır.
Nisa 2. ayet — Yetimlerin mallarının kendi mallarına katılarak yenmemesi istenir. Yemek burada malı tüketmeyi anlatır.
Maide 62. ayet — Haksız kazançtan nasiplenmeleri ve bunun kötü bir iş olduğu bildirilir. Yemek haksız kazancı yutmak anlamındadır.
Enam 118. ayet — Allah'ın adı anılan şeylerden yenmesi istenir. Yemek, yiyeceğe uygun yararlanmadır.
Tevbe 34. ayet — Bir kısım kimselerin insanların mallarını haksızlıkla yediği ve Allah'ın yolundan alıkoyduğu anlatılır. Yemek, başkasının malını haksızca almaktır.
Sık sorulanlar
Kur'an'da yemek yalnız yiyecek midir?
Hayır. Sözlükte eksiltmek temel anlamdır. Ayetlerde yiyecek yemek yanında malı tüketmek, haksızca almak da bu kökle anlatılır.
Malı yemek ne demektir?
Başkasının malını haksızca tüketmek ve kendi malına katmaktır. Ayetlerde yetimlerin ve insanların malı için bu ifade kullanılır.