ندد (ndd) Kökü — Kuran'da Anlamı ve Ayetler
ندد (ndd) kökü Kuran'da 6 ayette, toplam 6 kez geçer. Temel anlamı: Kaçıp ayrılmak temel anlamdır; devenin ürküp kaçması buradan gelir. Bir şeye özünde denk olup ona karşı çıkan eş (nidd) de bu köktendir. Bu sayfada kökün Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât maddeleri künyeleriyle verilir.
ندد kökü ne anlama gelir?
Kaçıp ayrılmak temel anlamdır; devenin ürküp kaçması buradan gelir. Bir şeye özünde denk olup ona karşı çıkan eş (nidd) de bu köktendir.
ندد (ndd) kökü Kuran'da 6 ayette, toplam 6 kez geçer.
ندد kökünün sözlüklerde öne çıkan anlamları
Kaçıp ayrılmak (Mekâyîsü'l-Luğa)
يدل على شرود وفراق
Devenin ürküp kaçması (Mekâyîsü'l-Luğa)
وند البعير ندا وندودا: ذهب على وجهه شاردا
Bir şeye özünde ortak olan eş (Müfredât)
نديد الشيء: مشاركه في جوهره
Benzeri olup ona karşı çıkan (Kitâbu'l-Ayn)
الند: ما كان مثل الشيء يضاده في أموره
Birbirinden kaçışma (Müfredât)
أي: يند بعضهم من بعض
Birinin ayıplarını herkese duyurmak (Kitâbu'l-Ayn)
والتنديد: أن تندد بإنسان أي تسمع الناس بعيوبه
Kitâbu'l-Ayn'da ندد maddesi (Halîl b. Ahmed)
الند: ما كان مثل الشيء يضاده في أموره. والنديد والند سواء، وجمع الند أنداد. وند البعير ندودا: انفرد واستعصى، وأندت البعير فند. ويوم التناد 16 : يوم التناص أي ينادي بعضهم بعضا، أصحاب الجنة أصحاب النار، وقرىء: يوم التناد 17 بتشديد الدال أي يندون فينفرون، هكذا في بعض التفسير. والتنديد: أن تندد بإنسان أي تسمع الناس بعيوبه وتشتمه. ويندد: اسم موضع، قال: لو كنت بالشروين شروى يندد 18 والند: ضرب من الدخنة من غير فعل.
Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 8, s. 10 — Şamile'de tam madde
Mekâyîsü'l-Luğa'da ندد maddesi (İbn Fâris)
النون والدال أصل صحيح يدل على شرود وفراق. وند البعير ندا وندودا: ذهب على وجهه شاردا. ومن الباب الند والنديد: الذي يناد في الأمر، أي يأتي برأي غير رأي صاحبه. قال: لئلا يكون السندري نديدتي ... وأشتم أعماما عموما عماعما والند فيما ذكر ابن دريد: التل المرتفع في السماء، ويكون هذا قريبا من قياسه. والند من الطيب ليس عربيا.
Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 5, s. 355 — Şamile'de tam madde
Müfredât'da ندد maddesi (Râgıb el-İsfehânî)
نديد الشيء: مشاركه في جوهره، وذلك ضرب من المماثلة، فإن المثل يقال في أي مشاركة كانت، فكل ند مثل، وليس كل مثل ندا، ويقال: نده ونديده ونديدته، قال تعالى: فلا تجعلوا لله أندادا [البقرة/ 22] ، ومن الناس من يتخذ من دون الله أندادا [البقرة/ 165] ، وتجعلون له أندادا [فصلت/ 9] وقرئ: (يوم التناد) [غافر/ 32] 2 أي: يند بعضهم من بعض. نحو: يوم يفر المرء من أخيه [عبس/ 34] .
Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 796 — Şamile'de tam madde
ندد kökünden türeyen kelimeler Kuran'da kaç kez geçer?
أَندَادًۭا (endaden) — eşler: 4 kez · أَندَادًۭا ۚ (endaden) — eşler: 2 kez
ندد kökü hangi ayetlerde geçer?
- Bakara Suresi 22. ayet — O ki sizin için yeri bir döşek, göğü de bir bina yaptı ve gökten su indirip onunla size rızık olarak çeşitli ürünler…
- Bakara Suresi 165. ayet — Bazı insanlar, Allah'ın yanı sıra başka varlıkları Ona denk tutarlar ve onları Allah'ı sever gibi severler. Îmân…
- İbrahim Suresi 30. ayet — Onun yolundan saptırmak için Allah'a birtakım eşler koştular. De ki: "Yararlanın bakalım! Gideceğiniz yer ateştir."
- Sebe Suresi 33. ayet — Mus'tezaflar, büyüklük taslayanlara: "Hayır! Gece gündüz kurduğunuz tuzaklarla bize, Allah'ı yalanlamamızı, Ona…
- Zümer Suresi 8. ayet — İnsâna bir sıkıntı dokunduğu zaman, Rabb'ine yönelerek bütün benliğiyle Ona dûa eder. Sonra kendisine bir nimet…
- Fussilet Suresi 9. ayet — De ki: "Gerçekten de yeri iki günde yaratana mı nankörlük ediyorsunuz? Ona denk olanlar mı görüyorsunuz? O, âlemlerin…