Ağız
Bir şeyde açıklık temel anlamdır; ağız ve ağzın genişliği bundan gelir. Kur'an'da çoğunlukla yalnız ağızla söylenen söz anlatılır.
Köklerde ne diyor?
فوه (fwh): Bir şeyde açıklık temel anlamdır; ağız (fem) ve ağzın genişliği buradan gelir. Kur'an'da sözün yalnız ağızla söylenmesi, inancın ona uymadığına işaret eder.
فوه (fwh) — Bir şeyde açıklık (Mekâyîs): يدل على تفتح في شيء
فوه (fwh) — Ağzın genişliği (Mekâyîs): الفوه: سعة الفم
فوه (fwh) — Ağızlar; ağız kelimesinin aslı (Müfredât): أفواه جمع فم، وأصل فم فوه
فوه (fwh) — Yalnız ağızla söylenen, inanca uymayan söz (Müfredât): فإشارة إلى الكذب، وتنبيه أن الاعتقاد لا يطابقه
فوه (fwh) — Söz söylemek (Mekâyîs): وفاه الرجل بالكلام يفوه به، إذا لفظ به
فوه (fwh) — Nehrin ağzı (Mekâyîs): الفوهة: فم النهر
Tanım
Kök, bir şeyde açıklık demektir; ağız ve ağzın genişliği bu anlamdandır. Kur'an'da kelime, söylenen sözün kaynağı olarak geçer: ağızlarla söylenen, kalbin ve bilginin eşlik etmediği sözler anılır. Bir ayette ise ağızların mühürlenmesi anlatılır. Sözlük de yalnız ağızla söylenen, inanca uymayan sözü bu kökün anlamları arasında sayar.
Ayetlerle
Tevbe 8. ayet — Ağızlarıyla razı ettikleri, kalplerinin ise kaçındığı söylenir; söz ile kalp arasındaki ayrılık gösterilir.
Tevbe 30. ayet — Üzeyr'in ve Mesih'in Allah'ın oğlu olduğu iddiası ağızlarıyla söyledikleri bir söz olarak anılır.
Kehf 5. ayet — Allah'ın çocuk edindiği sözünün hakkında bilgileri olmadan ağızlarından çıkan büyük bir söz olduğu söylenir.
Nur 15. ayet — Bilginiz olmadığı şeyi ağzınızla konuştuğunuz ve bunu önemsiz saydığınız hatırlatılır.
Ahzab 4. ayet — Eşi anne yerine koymak ve evlatlığı oğul saymak, ağızlarla söylenen söz olarak nitelenir; gerçeği söyleyenin Allah olduğu belirtilir.
Saff 8. ayet — Allah'ın nurunu ağızlarıyla söndürmek istedikleri, Allah'ın ise nurunu tamamlayacağı söylenir.
Sık sorulanlar
Kur'an'da ağızlarıyla söyledikleri ne demektir?
Kalbin ve bilginin karşılık vermediği, yalnız dille söylenen sözdür. Ayetler bu sözü gerçekle ve bilgiyle karşı karşıya koyar.
Fem kelimesinin kök anlamı nedir?
Bir şeyde açıklıktır. Ağız ve ağzın genişliği bu anlamdan çıkar; ayrıca nehrin ağzı gibi kullanımlar da bu kökten gelir.