Bekâ
Sözlükte sürüp gitmek ve devam etmek demektir; yok oluşun karşıtı olan kalıcılığı anlatır. Kur'an'da Allah katında olanın kalıcılığı vurgulanır.
Köklerde ne diyor?
بقي (bqy): Sürüp gitmek temel anlamdır; bekâ, bir şeyin ilk hâli üzere kalması ve yok oluşun karşıtıdır. Kalıcı sevabı olan iyi işler de bu kökle anılır.
بقي (bqy) — Sürüp gitmek, devam (Mekâyîs): أصل واحد، وهو الدوام
بقي (bqy) — Bir şeyin ilk hâli üzere sabit kalması (Müfredât): ثبات الشيء على حاله الأولى
بقي (bqy) — Yok oluşun karşıtı (Mekâyîs): وهو ضد الفناء
بقي (bqy) — Kendiliğinden ve süresiz kalıcı olan Allah (Müfredât): باق بنفسه لا إلى مدة وهو الباري تعالى
بقي (bqy) — Sevabı insana kalan ameller (Müfredât): ما يبقى ثوابه للإنسان من الأعمال
بقي (bqy) — Kusurunu bağışlayıp dostluğunu korumak (Mekâyîs): استبقيت فلانا، وذلك أن تعفو عن زلله
Tanım
Kök, sürüp gitmek ve bir şeyin ilk hâli üzere sabit kalmasıdır; yok oluşun karşıtıdır. Sözlükler kendiliğinden ve süresiz kalıcı olan Allah'ı ve sevabı insana kalan işleri de bu kökle anar. Kur'an'da kök, tükenen dünya malıyla Allah katında kalıcı olanı karşılaştıran ve geride bırakılan şeyi anlatan ayetlerde geçer.
Ayetlerle
Hud 86. ayet — Allah'ın bıraktığı, inanıp güvenenler için hayırlı olduğu bildirilir; peygamber de onlar üzerinde bir koruyucu olmadığını söyler.
Nahl 96. ayet — Sizin yanınızdaki tükenir, Allah'ın yanındaki ise kalıcıdır; direnenlerin karşılığı yaptıklarının daha iyisiyle verilir.
Kehf 46. ayet — Mal ve oğullar dünya hayatının çekiciliğidir; kalıcı düzeltici işler Rabbin katında karşılık olarak daha hayırlıdır.
Taha 73. ayet — Sihirbazlar, hatalarının bağışlanması için Rablerine güvendiklerini söyler; hayırlı ve daha kalıcı olanın Allah olduğunu belirtirler.
Kasas 60. ayet — Verilenler dünya hayatının yararlanması ve çekiciliğidir; Allah katındakilerin hayırlı ve daha kalıcı olduğu söylenir, akıl çağrısı yapılır.
Şura 36. ayet — Size verilenler dünya hayatının malıdır; Allah katındakiler, inanıp Rablerine güvenenler için daha hayırlı ve kalıcıdır.
Sık sorulanlar
Bâkiyât-ı sâlihât ne demektir?
Ayetlerde kalıcı olan düzeltici işler anlamında geçer. 18:46 ve 19:76'ya göre bunlar Rabbin katında karşılık olarak hayırlıdır.
Bekâ kelimesinin kök anlamı nedir?
Sürüp gitmek, devam etmek ve yok oluşun karşıtı olmaktır. Kur'an bu kökle dünya hayatında tükenenle Allah katında kalıcı olanı karşılaştırır.