Bulma
Aranan ya da kaybolan bir şeyle karşılaşıp onu bulmak; Kur'an'da kişinin yaptığını, dayanak ve sığınak bulamayışını anlatır.
Köklerde ne diyor?
وجد (wjd): Bir şeyi bulmak temel anlamdır; aranan şeyi elde etmek böyledir. Öfke ve hüzün anlamları da bu kökle anılır.
وجد (wjd) — Bir şeyle karşılaşıp bulmak (Mekâyîs): وهو الشي يلفيه
وجد (wjd) — Kaybolanı bulmak (Mekâyîs): ووجدت الضالة وجدانا
وجد (wjd) — Aranan şeyi bulmak (Lisân): وجد مطلوبه والشيء يجده وجودا
وجد (wjd) — Hüzün; öfke (Ayn): الوجد: من الحزن والموجدة من الغضب
Tanım
Sözlükte kök, bir şeyle karşılaşıp onu bulmak, kaybolanı ya da aranan şeyi elde etmek demektir; hüzün ve öfke anlamları da aynı kökle anılır. Kur'an'da bulmak üç yerde öne çıkar: insanın yaptığı işi karşısında hazır bulması, yardımcı, dayanak ve sığınak aramasına rağmen bulamaması ve atalarının üzerinde olduğu hâli bulup onu ölçü sayması.
Ayetlerle
Ali İmran 30. ayet — Her benliğin yaptığı iyiliği ve kötülüğü hazır bulacağı gün anlatılır; bulma burada kişinin kendi amelinin karşısına çıkmasıdır.
Nisa 52. ayet — Allah'ın rahmetinden dışladığı kimse için asla bir yardımcı bulamazsın denir; bulamama, dayanak arayışının sonuçsuz kalmasını gösterir.
Maide 104. ayet — Allah'ın indirdiğine gelin denince atalarımızı üzerinde bulduğumuz şey bize yeter derler; bulunmuş olan hâl, ölçü yerine konur ve ayet buna karşı soru sorar.
Tevbe 57. ayet — Sığınacak bir yer, mağaralar ya da girilecek bir yer bulsalar oraya doğru koşacakları söylenir; bulma, kaçış yeri bulabilmektir.
Yusuf 65. ayet — Yusuf'un kardeşleri eşyalarını açınca sermayelerinin geri verildiğini bulurlar; bulma, kapalı bir şeyin içinde karşılaşılan sonuçtur.
Kehf 27. ayet — Allah'ın dışında asla bir sığınak bulamayacağın söylenir; bu söz, kitaba bağlı ilkelerin değişmezliği anlatıldıktan hemen sonra gelir.
Sık sorulanlar
Kur'an'da bulma kelimesi ne anlatır?
Kök, bir şeyle karşılaşıp onu elde etmek demektir. Ayetlerde kişinin yaptığını hazır bulması, yardımcı ya da sığınak bulamaması ve atalarının hâlini bulup ölçü sayması anlatılır.
Ayetlerde bulamamak neyi gösterir?
Dayanak aranıp bulunamaması, kişinin Allah'ın dışında başvurabileceği bir yardımcı ya da sığınak bulunmadığını gösterir; 4:52 ve 18:27 bu kullanımı verir.