وجد (wjd) Kökü — Kuran'da Anlamı ve Ayetler
وجد (wjd) kökü Kuran'da 99 ayette, toplam 107 kez geçer. Temel anlamı: Bir şeyi bulmak temel anlamdır; aranan şeyi elde etmek böyledir. Öfke ve hüzün anlamları da bu kökle anılır. Bu sayfada kökün Lisânü'l-Arab maddeleri künyeleriyle verilir.
وجد kökü ne anlama gelir?
Bir şeyi bulmak temel anlamdır; aranan şeyi elde etmek böyledir. Öfke ve hüzün anlamları da bu kökle anılır.
وجد (wjd) kökü Kuran'da 99 ayette, toplam 107 kez geçer.
وجد kökünün sözlüklerde öne çıkan anlamları
Bir şeyle karşılaşıp bulmak (Mekâyîsü'l-Luğa)
وهو الشي يلفيه
Kaybolanı bulmak (Mekâyîsü'l-Luğa)
ووجدت الضالة وجدانا
Aranan şeyi bulmak (Lisânü'l-Arab)
وجد مطلوبه والشيء يجده وجودا
Hüzün; öfke (Kitâbu'l-Ayn)
الوجد: من الحزن والموجدة من الغضب
Lisânü'l-Arab'da وجد maddesi (İbn Manzûr)
وجد: وجَد مَطْلُوبَهُ وَالشَّيْءُ يَجِدُه وُجُوداً ويَجُده أَيضاً، بِالضَّمِّ، لُغَةٌ عَامِرِيَّةٌ لَا نَظِيرَ لَهَا فِي بَابِ الْمِثَالِ؛ قَالَ لَبِيدٌ وَهُوَ عَامِرِيٌّ: / لَوْ شِئْت قَدْ نَقَعَ الفُؤادُ بِشَرْبةٍ، ... تَدَعُ الصَّوادِيَ لَا يَجُدْنَ غَلِيلا / بالعَذبِ فِي رَضَفِ القِلاتِ مَقِيلةً ... قَضَّ [قِضَ] الأَباطِحِ، لَا يَزالُ ظَلِيلا / قَالَ ابْنُ بَرِّيٍّ: الشِّعْرُ لِجَرِيرٍ وَلَيْسَ لِلَبِيدٍ كَمَا زَعَمَ. وَقَوْلُهُ: نَقَعَ الفؤادُ أَي روِيَ. يُقَالُ نَقَعَ الماءُ العطشَ أَذْهبه نَقْعاً ونُقوعاً فِيهِمَا، وَالْمَاءُ الناقعُ العَذْبُ المُرْوي. والصَّادِي: الْعَطْشَانُ. وَالْغَلِيلُ: حَرُّ الْعَطَشِ. والرَّضَفُ: الْحِجَارَةُ المرضوفةُ. والقِلاتُ: جَمْعُ قَلْت، وَهُوَ نُقْرَةٌ فِي الْجَبَلِ يُستَنْقَعُ فِيهَا مَاءُ السَّمَاءِ. وَقَوْلُهُ: قَضّ [قِضّ] الأَباطِحِ، يُرِيدُ أَنها أَرض حَصِبةٌ وَذَلِكَ أَعذب لِلْمَاءِ وأَصفى. قَالَ سِيبَوَيْهِ: وَقَدْ قَالَ نَاسٌ مِنَ الْعَرَبِ: وجَدَ يَجُدُ كأَنهم حَذَفُوهَا مِنْ يَوْجُد؛ قَالَ: وَهَذَا لَا يكادُ يوجَدُ فِي الْكَلَامِ، وَالْمَصْدَرُ وَجْداً وجِدَةً ووُجْداً ووجُوداً ووِجْداناً وإِجْداناً؛ الأَخيرة عَنِ ابْنِ الأَعرابي، وأَنشد: / وآخَر مُلْتاث، يَجُرُّ كِساءَه، ... نَفَى عَنْهُ إِجْدانُ الرِّقِين المَلاوِيا / قَالَ: وَهَذَا يَدُلُّ عَلَى بَدَل الْهَمْزَةِ مِنَ الْوَاوِ الْمَكْسُورَةِ كَمَا قَالُوا إِلْدةٌ فِي وِلْدَة. وأَوجَده إِياه: جَعَلَه يَجِدُه؛ عَنِ اللِّحْيَانِيِّ؛ ووَجَدْتَني فَعَلْتُ كَذَا وَكَذَا، ووَجَدَ المالَ وغيرَه يَجِدُه وَجْداً ووُجْداً وجِدةً. التَّهْذِيبُ: يُقَالُ وجَدْتُ فِي المالِ وُجْداً ووَجْداً ووِجْداً ووِجْداناً وجِدَةً أَي صِرْتُ ذَا مَالٍ؛ ووَجَدْت الضَّالَّة وِجْداناً. قَالَ: وَقَدْ يُسْتَعْمَلُ الوِجْدانُ فِي الوُجْد؛ وَمِنْهُ قَوْلُ الْعَرَبِ: وِجْدانُ الرِّقِين يُغَطِّي أَفَنَ الأَفِين. وَفِي حَدِيثِ اللُّقَطَةِ: / أَيها الناشدُ، غيرُك الواجِدُ؛ مِن وَجَدَ الضَّالّة يَجِدُها. وأَوجده اللَّهُ مطلوبَه أَي أَظفره بِهِ. والوُجْدُ والوَجْدُ والوِجْدُ: الْيَسَارُ والسَّعةُ. وَفِي التَّنْزِيلِ الْعَزِيزِ: أَسْكِنُوهُنَّ مِنْ حَيْثُ سَكَنْتُمْ مِنْ وُجْدِكُمْ؛ وَقَدْ قُرِئَ بِالثَّلَاثِ، أَي مِنْ سَعَتكم وَمَا مَلَكْتُمْ، وَقَالَ بَعْضُهُمْ: مِنْ مَسَاكِنِكُمْ. والواجِدُ: الغنِيُّ؛ قَالَ الشَّاعِرُ: / الحمدُ للَّه الغَنِيِّ الواجِد / وأَوجَده اللَّهُ أَي أَغناه. وَفِي أَسماء اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ: الواجدُ، هُوَ الْغَنِيُّ الَّذِي لَا يَفْتَقِرُ. وَقَدْ وجَدَ يَجِدُ جِدة أَي اسْتَغْنَى غِنًى لَا فَقْرَ بَعْدَهُ. وَفِي الْحَدِيثِ: / لَيُّ الواجِدِ يُحِلّ عُقُوبَتَه وعِرْضَه / أَي القادرِ عَلَى قَضَاءِ دَيْنِهِ. وَقَالَ: الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَوْجَدَني بَعْدَ فَقْرٍ أَي أَغناني، وآجَدَني بَعْدَ ضَعْفٍ أَي قَوَّانِي. وَهَذَا مِنْ وَجْدِي أَي قُدْرتي. وَتَقُولُ: وجَدْت فِي الغِنى وَالْيَسَارِ وجْداً ووِجْداناً[[. قوله [وجداً ووجداناً] واو وجداً مثلثة، أفاده القاموس.]] وَقَالَ أَبو عُبَيْدٍ: الواجدُ الَّذِي يَجِدُ مَا يَقْضِي بِهِ دَيْنَهُ. ووُجِدَ الشيءُ عَنْ عدَم، فَهُوَ مَوْجُودٌ، مِثْلُ حُمّ فَهُوَ مَحْمُومٌ؛ وأَوجَدَه اللَّهُ وَلَا يُقَالُ وجَدَه، كَمَا لَا يُقَالُ حَمّه. ووَجَد عَلَيْهِ فِي الغَضب يَجُدُ ويَجِدُ وَجْداً وجِدَةً وموجَدةً ووِجْداناً: غَضِبَ. وَفِي حَدِيثِ الإِيمان: / إِني سَائِلُكَ فَلَا تَجِدْ عَلَيَّ / أَي لَا تَغْضَبْ مِنْ سُؤَالِي؛ وَمِنْهُ الْحَدِيثُ: / لَمْ يَجِدِ الصائمُ عَلَى المُفْطر، وَقَدْ تكرَّرَ ذِكْرُهُ فِي الْحَدِيثِ اسْمًا وَفِعْلًا وَمَصْدَرًا وأَنشد اللِّحْيَانِيُّ قَوْلَ صَخْرِ الْغَيِّ: / كِلانا رَدَّ صاحِبَه بِيَأْسٍ ... وتَأْنِيبٍ، ووِجْدانٍ شَديدِ / فَهَذَا فِي الْغَضَبِ لأَن صَخْرَ الْغَيِّ أَيأَسَ الحَمامَة مِنْ وَلَدِهَا فَغَضِبَتْ عَلَيْهِ، ولأَن الْحَمَامَةَ أَيْأَسته مِنْ وَلَدِهِ فغَضِبَ عَلَيْهَا. ووَجَدَ بِهِ وَجْداً: فِي الحُبِّ لَا غَيْرَ، وإِنه ليَجِدُ بِفُلَانَةٍ وَجْداً شَدِيدًا إِذا كَانَ يَهْواها ويُحِبُّها حُبّاً شَدِيدًا. وَفِي الْحَدِيثِ، حَدِيثِ ابْنِ عُمر وعُيينة بْنِ حِصْن: وَاللَّهِ مَا بَطْنُهَا بِوَالِدٍ وَلَا زَوْجُهَا بِوَاجِدٍ / أَي أَنه لَا يُحِبُّهَا؛ وَقَالَتْ شَاعِرَةٌ مِنَ الْعَرَبِ وَكَانَ تَزَوَّجَهَا رَجُلٌ مِنْ غَيْرِ بَلَدِهَا فَعُنِّنَ عَنْهَا: / مَنْ يُهْدِ لِي مِن ماءِ بَقْعاءَ شَرْبةً، ... فإِنَّ لَهُ مِنْ ماءِ لِينةَ أَرْبعَا / لَقَدْ زادَني وَجْداً بِبَقْعاءَ أَنَّني ... وَجَدْتُ مَطايانا بِلِينةَ ظُلَّعا / فَمَنْ مُبْلِغٌ تِرْبَيَّ بالرَّمْلِ أَنني ... بَكَيْتُ، فَلَمْ أَترُكْ لِعَيْنَيَّ مَدْمَعا؟ / تَقُولُ: مَنْ أَهدى لِي شَرْبَةً مِنْ ماءِ بَقْعاءَ عَلَى مَا هُوَ بِهِ مِنْ مَرارة الطَّعْمِ فإِن لَهُ مِنْ ماءِ لِينةَ عَلَى مَا هُوَ بِهِ مِنَ العُذوبةِ أَربعَ شَرَبَاتٍ، لأَن بَقْعَاءَ حَبِيبَةٌ إِليَّ إِذ هِيَ بَلَدِي ومَوْلِدِي، ولِينةُ بَغِيضَةٌ إِليّ لأَن الَّذِي تَزَوَّجَنِي مِنْ أَهلها غَيْرُ مأْمون عَلَيَّ؛ وإِنما تِلْكَ كِنَايَةٌ عَنْ تَشَكِّيهَا لِهَذَا الرَّجُلِ حِينَ عُنِّنَ عَنْهَا؛ وَقَوْلُهَا: لَقَدْ زَادَنِي حُبًّا لِبَلْدَتِي بَقْعَاءَ هَذِهِ أَن هَذَا الرَّجُلَ الَّذِي تَزَوَّجَنِي مِنْ أَهل لِينَةَ عُنِّنَ عَنِّي فَكَانَ كَالْمَطِيَّةِ الظَّالِعَةِ لَا تَحْمِلُ صَاحِبَهَا؛ وَقَوْلُهَا: فَمَنْ مُبْلِغٌ تِرْبِيَّ[[. البيت]] تَقُولُ: هَلْ مِنْ رَجُلٍ يُبَلِّغُ صاحِبَتَيَّ بِالرَّمْلِ أَن بَعْلِي ضَعُفَ عَنِّي وَعُنِّنَ، فأَوحشني ذَلِكَ إِلى أَن بَكَيْتُ حَتَّى قَرِحَتْ أَجفاني فَزَالَتِ الْمَدَامِعُ وَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ الْجَفْنُ الدَّامِعُ؛ قَالَ ابْنُ سِيدَهْ: وَهَذِهِ الأَبيات قرأْتها عَلَى أَبي الْعَلَاءِ صَاعِدِ بْنِ الْحَسَنِ فِي الْكِتَابِ الْمَوْسُومِ بِالْفُصُوصِ. ووجَد الرجلُ فِي الحزْن وَجْداً، بِالْفَتْحِ، ووَجِد؛ كِلَاهُمَا عَنِ اللِّحْيَانِيِّ: حَزِنَ. وَقَدْ وَجَدْتُ فُلَانًا فأَنا أَجِدُ وَجْداً، وَذَلِكَ فِي الْحُزْنِ. وتَوَجَّدْتُ لِفُلَانٍ أَي حَزِنْتُ لَهُ. أَبو سَعِيدٍ: تَوَجَّد فُلَانٌ أَمر كَذَا إِذا شَكَاهُ، وَهُمْ لَا يَتَوَجَّدُون سَهَرَ لِيلِهِمْ وَلَا يَشْكون مَا مسهم من مشقته.
Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr
وجد kökünden türeyen kelimeler Kuran'da kaç kez geçer?
تَجِدَ (tecide) — bulamazsın: 11 kez · يَجِدُونَ (yecidune) — bulamayan(lar): 10 kez · وَجَدْنَا (vecedna) — bulduğumuz: 8 kez · تَجِدُوا۟ (tecidu) — bulamazsınız: 7 kez · يَجِدْ (yecid) — bulur: 7 kez · تَجِدُ (tecidu) — bulamazsın: 6 kez · وَجَدْنَآ (vecedna) — bulduk: 5 kez · يَجِدُوا۟ (yecidu) — bulamadılar: 5 kez · أَجِدُ (ecidu) — bulamıyorum: 3 kez · سَتَجِدُنِىٓ (seteciduni) — beni bulacaksın: 3 kez · وَجَدَ (vecede) — buldu: 3 kez · وَوَجَدَ (ve vecede) — ve buldu: 3 kez · تَجِدُوهُ (teciduhu) — bulacaksınız: 2 kez · فَوَجَدَا (feveceda) — derken buldular: 2 kez · لَوَجَدُوا۟ (levecedu) — bulurlardı: 2 kez · وَجَدَهَا (ve cedeha) — ve onu buldu: 2 kez · وَوَجَدَكَ (ve vecedeke) — ve seni bulmadı mı?: 2 kez · أَجِدَ (ecide) — bulamam: 1 kez · سَتَجِدُونَ (setecidune) — bulacaksınız: 1 kez · فَوَجَدَ (fe vecede) — ve buldu: 1 kez
وجد kökü hangi ayetlerde geçer?
- Bakara Suresi 96. ayet — Ve sen, onları, yaşamaya karşı insanların en ihtiraslısı, hatta Allah'a ortak koşanlardan bile daha çok ihtiraslı…
- Bakara Suresi 110. ayet — Salâtı ikâme edin ve zekâtı yapın. Kendiniz için her ne iyilik yaparsanız onu Allah katında bulacaksınız. Kuşkusuz…
- Bakara Suresi 196. ayet — Allah için haccı ve umreyi tam yapın. Eğer engellenirseniz, o zaman hediyeden kolayınıza gelen şeyi gönderin! Ancak…
- Bakara Suresi 283. ayet — Eğer yolculukta olup da yazıcı bulamazsanız, alınan rehinler yeterlidir. Eğer, birbirinize güveniyorsanız, güvenilen…
- Ali İmran Suresi 30. ayet — O Gün herkes, iyilik ve kötülük olarak ne yaptıysa onu karşısında bulur. Yaptığı kötülükle kendi arasında uzak bir…
- Ali İmran Suresi 37. ayet — Bunun üzerine Rabb'i onu iyi bir şekilde kabul etti. Ve onu iyi bir şekilde yetiştirdi. Onu, Zekeriyâ'nın korumasına…
- Nisa Suresi 43. ayet — Ey Îmân Edenler! Sarhoşken ne dediğinizi bilinceye kadar; cünupken -yolculukta olmanız hariç- yıkanıncaya kadar salâta…
- Nisa Suresi 52. ayet — Bunlar Allah'ın lânetlediği kimselerdir. Allah'ın lânetine uğramış kimse için hiçbir yardımcı bulamazsın.
- Nisa Suresi 64. ayet — Biz, hiçbir resûlü Allah'ın izni ile yalnızca kendisine itaat edilmesinden başka bir amaçla göndermedik. Eğer onlar…
- Nisa Suresi 65. ayet — Hayır! Rabb'ine ant olsun ki, aralarında anlaşmazlığa düştükleri işlerde seni hakem tayin edip, sonra da verdiğin hükme…
- Nisa Suresi 82. ayet — Onlar, Kur'an üzerinde, gereği gibi düşünmezler mi? Eğer, Allah'tan başkası tarafından gönderilmiş olsaydı, onda birçok…
- Nisa Suresi 88. ayet — Size ne oluyor ki; yaptıklarından dolayı, Allah onları ters yüz ettiği halde, münafıklar hakkında iki gruba ayrıldınız!…
- Nisa Suresi 89. ayet — Onlar, sizin kendileri gibi küfre dönmenizi isterler, ki onlar gibi olasınız. O halde, Allah yolunda hicret edinceye…
- Nisa Suresi 91. ayet — Başkalarını da bulacaksınız hem sizden hem de kendi halklarından güvende olmak isteyen. Fitne ortamı bulduklarında…
- Nisa Suresi 92. ayet — Hata ile olması dışında, bir Mü'min'in bir Mü'min'i öldürmesi olacak şey değildir. Kim, hata ile bir Mü'min'i…
- Nisa Suresi 100. ayet — Kim, Allah yolunda hicret ederse, yeryüzünde gidecek pek çok yer ve genişlik bulur. Kim, Allah ve Resûl'ü için hicret…
- Nisa Suresi 110. ayet — Kim bir kötülük yapar veya kendisine haksızlık eder de, sonra Allah'tan bağışlanma dilerse; Allah'ı, Çok Bağışlayıcı ve…
- Nisa Suresi 121. ayet — Onların varacakları yer Cehennem'dir ve oradan kurtulmak için hiçbir yol bulamayacaklar.
- Nisa Suresi 123. ayet — Ne sizin kuruntularınız ne de Ehl-i Kitâp'ın kuruntularına göre değil; kim bir kötülük yaparsa, onun karşılığını bulur…
- Nisa Suresi 143. ayet — Ne onlara ne bunlara, arada bocalayıp dururlar. Allah, kimi doğru yoldan yoksun bırakırsa, sen ona asla bir yol…
- Nisa Suresi 145. ayet
- Nisa Suresi 173. ayet
- Maide Suresi 6. ayet
- Maide Suresi 82. ayet
- Maide Suresi 89. ayet
- Maide Suresi 104. ayet
- Enam Suresi 145. ayet
- Araf Suresi 17. ayet
- Araf Suresi 28. ayet
- Araf Suresi 44. ayet
- Araf Suresi 102. ayet
- Araf Suresi 157. ayet
- Tevbe Suresi 5. ayet
- Tevbe Suresi 57. ayet
- Tevbe Suresi 79. ayet
- Tevbe Suresi 91. ayet
- Tevbe Suresi 92. ayet
- Tevbe Suresi 123. ayet
- Yunus Suresi 78. ayet
- Yusuf Suresi 65. ayet
- Yusuf Suresi 75. ayet
- Yusuf Suresi 79. ayet
- Yusuf Suresi 94. ayet
- İsra Suresi 68. ayet
- İsra Suresi 69. ayet
- İsra Suresi 75. ayet
- İsra Suresi 77. ayet
- İsra Suresi 86. ayet
- İsra Suresi 97. ayet
- Kehf Suresi 17. ayet
- Kehf Suresi 27. ayet
- Kehf Suresi 36. ayet
- Kehf Suresi 49. ayet
- Kehf Suresi 53. ayet
- Kehf Suresi 58. ayet
- Kehf Suresi 65. ayet
- Kehf Suresi 69. ayet
- Kehf Suresi 77. ayet
- Kehf Suresi 86. ayet
- Kehf Suresi 90. ayet
- Kehf Suresi 93. ayet
- Taha Suresi 10. ayet
- Taha Suresi 115. ayet
- Enbiya Suresi 53. ayet
- Nur Suresi 28. ayet
- Nur Suresi 33. ayet
- Nur Suresi 39. ayet
- Şuara Suresi 74. ayet
- Neml Suresi 23. ayet
- Neml Suresi 24. ayet
- Kasas Suresi 15. ayet
- Kasas Suresi 23. ayet
- Kasas Suresi 27. ayet
- Lokman Suresi 21. ayet
- Ahzab Suresi 17. ayet
- Ahzab Suresi 62. ayet
- Ahzab Suresi 65. ayet
- Fatır Suresi 43. ayet
- Saffat Suresi 102. ayet
- Sad Suresi 44. ayet
- Zuhruf Suresi 22. ayet
- Zuhruf Suresi 23. ayet
- Zuhruf Suresi 24. ayet
- Fetih Suresi 22. ayet
- Fetih Suresi 23. ayet
- Zariyat Suresi 36. ayet
- Mücadele Suresi 4. ayet
- Mücadele Suresi 12. ayet
- Mücadele Suresi 22. ayet
- Haşr Suresi 9. ayet
- Talak Suresi 6. ayet
- Nuh Suresi 25. ayet
- Cin Suresi 8. ayet
- Cin Suresi 9. ayet
- Cin Suresi 22. ayet
- Müzzemmil Suresi 20. ayet
- Duha Suresi 6. ayet
- Duha Suresi 7. ayet
- Duha Suresi 8. ayet