Bürümek
Bir şeyin bir şeyi zorla kaplaması. Kur'an'da çoğunlukla yüzü ya da kişiyi saran zillet, karartı ve zorluk için kullanılır.
Köklerde ne diyor?
رهق (rhq): Birbirine yakın iki temel anlamı vardır: bir şeyin bir şeyi kaplaması ile acele ve geciktirme. Kur'an'da zorla kaplayıp bürümek anlamında geçer; zulüm, ergenliğe yaklaşan çocuk ve beyinsizlik de bu köktendir.
رهق (rhq) — Kaplamak; acele ve geciktirme (Mekâyîs): فأحدهما غشيان الشيء الشيء، والآخر العجلة والتأخير
رهق (rhq) — Bir işin insanı zorla kaplaması (Müfredât): رهقه الأمر: غشيه بقهر
رهق (rhq) — Ergenliğe yaklaşan çocuk (Mekâyîs): والمراهق: الغلام الذي دانى الحلم
رهق (rhq) — Acele ve zulüm (Mekâyîs): والرهق: العجلة والظلم
رهق (rhq) — Akılda hafiflik, cahillik (Ayn): الرهق: جهل في الإنسان، وخفة في عقله
رهق (rhq) — Namazı öteki vaktine kadar geciktirmek (Müfredât): أرهقت الصلاة: إذا أخرتها حتى غشي وقت الأخرى
Tanım
Sözlükte kök anlam kaplamak ve bir işin insanı zorla sarmasıdır; acele, ergenliğe yaklaşma ve akılda hafiflik de aynı kökle ilişkilendirilir. Kur'an'da fiil olarak genellikle bir şeyin insanı ya da yüzü kuşatmasını anlatır: zillet bürür, karartı çöker, kişiye zorluk yüklenir. İyilik yapanların yüzünü bu hâllerin bürümeyeceği, kötülük kazananları ise bürüyeceği söylenir.
Ayetlerle
Yunus 26. ayet — İyilik yapanların yüzünü karalık ve zilletin sarmayacağı söylenir; bürümek, yüze çöken ve kapatan bir hâl olarak geçer.
Yunus 27. ayet — Kötülük kazananları zilletin saracağı ve yüzlerinin karanlık gece parçalarıyla örtülmüş gibi olacağı anlatılır; kaplama imgesi burada açıktır.
Kehf 73. ayet — Musa, unuttuğu şey yüzünden kendisine zorluk sarılmamasını ister; bürümek burada bir işin insana güçlük olarak yüklenmesi anlamındadır.
Kalem 43. ayet — Bakışları eğik olanları zilletin bürüdüğü ve onların selamette iken secdeye çağrıldıkları bildirilir; bürümek bir aşağılık hâlinin sarmasıdır.
Mearic 44. ayet — Vaat edilen günde bakışlar endişeli olur ve zillet insanları bürür; aynı kaplama kullanımı bu ayette de görülür.
Abese 41. ayet — Bazı yüzlerin üzerine karartı çökeceği söylenir; bürümek burada yüzü kaplayan karartı için kullanılır.
Sık sorulanlar
Bürümek ne anlama gelir?
Bir şeyin bir şeyi kaplayıp sarması demektir. Kur'an'da çoğunlukla zillet, karartı ya da zorluğun insanı veya yüzü kuşatması için kullanılır.
Kur'an'da neler insanı bürür?
Girdideki ayetlerde zillet, karalık, karartı ve işin zorluğu bürüyen şeyler olarak geçer. Yüz ve bakışlar bu kaplanmanın görüldüğü yerlerdir.