Daralma
Daralma, genişliğin karşıtıdır; Kur'an'da hem dar bir mekân hem de göğsün daralması, yani gönül sıkıntısı olarak geçer.
Köklerde ne diyor?
ضيق (Dyq): Darlık temel anlamdır; genişliğin karşıtıdır. Yoksulluk, cimrilik ve gönül darlığı, yani keder de bu anlamdan doğar.
ضيق (Dyq) — Genişliğin karşıtı, darlık (Mekâyîs): تدل على خلاف السعة
ضيق (Dyq) — Darlık; genişliğin zıddı (Müfredât): الضيق: ضد السعة
ضيق (Dyq) — Yoksulluk, cimrilik ve gam (Müfredât): يستعمل في الفقر والبخل والغم
ضيق (Dyq) — Göğüs darlığı: hüzün (Müfredât): كل ذلك عبارة عن الحزن
ضيق (Dyq) — Malını yitirmek (Mekâyîs): أضاق الرجل: ذهب ماله
ضيق (Dyq) — Cimrilik etmek (Mekâyîs): وضاق، إذا بخل
Tanım
Kökün temel anlamı darlıktır; genişliğin karşıtıdır. Sözlükler bunu yoksulluk, cimrilik ve gam anlamlarına bağlar, göğüs darlığını hüzün olarak açıklar. Kur'an'da iki kullanım öne çıkar: mekânın dar gelmesi ve göğsün daralması. Sapıklığa bırakılanın göğsü daralır, peygambere ise söylenenlerden dolayı daralmaması öğütlenir. Ayrıca cehennemde atılanların dar bir yere bırakılması anlatılır.
Ayetlerle
Enam 125. ayet — Allah yol göstermek istediğinin göğsünü genişletir, saptırmak istediğinin göğsünü gökte yükseliyormuş gibi daraltır.
Tevbe 25. ayet — Huneyn günü çokluklarına güvenenlere yer, genişliğine rağmen dar gelir; kök, mekânın daralmasını anlatır.
Hud 77. ayet — Lut, elçiler gelince çok sıkılır ve bu günün zor olduğunu söyler; daralma burada bir gam durumudur.
Hicr 97. ayet — Elçinin söylenenlerden dolayı göğsünün daraldığını bildiği belirtilir.
Nahl 127. ayet — Elçiye, kurulan planlardan dolayı daralmaması ve üzülmemesi söylenir; direnci Allah iledir.
Furkan 13. ayet — Cehennemde bağlı olarak dar bir yere atılanlar yok oluşu çağırır; daralma burada mekâna aittir.
Sık sorulanlar
Daralma kökü ne demektir?
Genişliğin karşıtı olan darlık demektir; sözlükte yoksulluk, cimrilik ve gönül sıkıntısı anlamlarına da gelir.
Kur'an'da göğüs daralması nerede geçer?
Sapıklığa bırakılanın göğsünün daralmasında, elçinin söylenenlerden dolayı sıkılmasında ve Musa ile Lut'un sıkıntısında geçer.