Dönüş
Geri çevirmek ve tekrarlamaktır; başlanan yere dönmek bu köktendir. Kur'an'da insanın Allah'a dönüşü ve günahtan dönme anlatılır.
Köklerde ne diyor?
رجع (rjE): Geri çevirmek ve tekrarlamak geniş ve tutarlı bir temel anlamdır. Başlanan yere dönmek, boşanmış eşe dönüş, sesi titretmek ve cevap bundan doğar.
رجع (rjE) — Geri çevirme ve tekrar (Mekâyîs): يدل على رد وتكرار
رجع (rjE) — Başlanan yere dönmek (Müfredât): الرجوع: العود إلى ما كان منه البدء
رجع (rjE) — Dönmek ve geri döndürmek (Müfredât): فالرجوع: العود، والرجع: الإعادة
رجع (rjE) — Günahtan dönmek (Müfredât): أي: يرجعون عن الذنب
رجع (rjE) — Sesi titreterek tekrarlamak (Mekâyîs): والترجيع في الصوت: ترديده
رجع (rjE) — Mektubun cevabı (Ayn): والمرجوعة: جواب الرسالة
Tanım
Kökün sözlükteki temel anlamı geri çevirmek ve tekrarlamaktır. Başlanan yere dönmek, günahtan dönmek, sesi titreterek tekrarlamak ve mektubun cevabı bu anlamdan çıkar. Kur'an'da kelime, insanların ve işlerin sonunda Allah'a döndürüleceğini anlatırken çokça kullanılır. Aynı kök dünyada bir yanlıştan ya da inkârdan geri dönme anlamında da geçer. Dönüş hem bir sonuç hem bir çağrıdır.
Ayetlerle
Bakara 18. ayet — Sağır, dilsiz ve kör olanların dönemeyeceği söylenir. Dönüş, bulundukları durumdan geri çıkabilme anlamında kullanılır.
Maide 105. ayet — Dönüşün topluca Allah'a olduğu ve yapılanların haber verileceği bildirilir. Dönüş burada herkesin ortak sonudur.
Enam 36. ayet — Kulak verenlerin icabet ettiği, ölülerin Allah'ın harekete geçirmesiyle O'na döndürüldüğü anlatılır. Dönüş buradaki geri çevrilme anlamındadır.
Araf 168. ayet — İyilikler ve kötülüklerle sınanmalarının amacı, dönsünler diye olarak belirtilir. Dönüş burada yanlıştan dönmek anlamındadır.
Tevbe 122. ayet — Bir kesimin bilgi edinmek için ayrılıp döndüklerinde halkını uyarması istenir. Dönmek burada yola çıkılan yere geri gelmedir.
Hud 4. ayet — Dönüşün Allah'a olduğu ve O'nun her şeye bir ölçü koyduğu bildirilir. Dönüş kaçınılmaz bir sonuç olarak anlatılır.
Sık sorulanlar
Kur'an'da dönüş kimedir?
Ayetlerde dönüşün Allah'a olduğu bildirilir. İnsanlar yapmakta oldukları şeylerin haberine döndürüldüklerinde ulaşırlar.
Dönüş yalnız ölümden sonra mı anılır?
Hayır. Kök dünyada yanlıştan ya da inkârdan geri dönmeyi de anlatır. Sözlükte geri çevirmek ve tekrarlamak temel anlamdır.