Düşmanlık
Durulması gereken sınırı aşmak; düşmanlık, saldırganlık ve hakkın çiğnenmesi bu aşmanın farklı biçimleridir.
Köklerde ne diyor?
عدو (Edw): Bir şeyde durulması gereken sınırı aşmak temel anlamdır. Koşmak, düşmanlık, zulüm ve hakkı çiğnemek bu aşmanın farklı biçimleridir.
عدو (Edw) — Bir şeyde sınırı aşmak (Mekâyîs): يدل على تجاوز في الشيء
عدو (Edw) — Aşmak ve uyuşmamak (Müfredât): العدو: التجاوز ومنافاة الالتئام
عدو (Edw) — Kalpte olursa: düşmanlık (Müfredât): فتارة يعتبر بالقلب، فيقال له: العداوة والمعاداة
عدو (Edw) — Koşmak (Ayn): العدو: الحضر
عدو (Edw) — Açık zulüm (Mekâyîs): والعدوان: الظلم الصراح
عدو (Edw) — Hakkı aşmak (Müfredât): والاعتداء: مجاوزة الحق
Tanım
Sözlükte kök, bir şeyde durulması gereken sınırı aşmak demektir. Koşmak, kalpte olduğunda düşmanlık, açık zulüm ve hakkı aşmak bu temel anlamın türevleridir. Kur'an'da kelime hem düşman olan kişiyi hem de haddi aşan davranışı anlatır: şeytanın insana düşmanlığı, Allah'ın sınırlarının çiğnenmesi, başkasının hakkına saldırmak ve bilgisizce sövmek.
Ayetlerle
Bakara 36. ayet — Adem ve eşine bazınız bazınıza düşman olarak inin denir; düşmanlık, yeryüzündeki yaşamın başında bildirilen bir ilişki olarak geçer.
Nisa 14. ayet — Allah'a ve elçisine karşı gelen ve Allah'ın sınırlarını çiğneyen için ateş ve küçük düşürücü azap bildirilir; kök burada sınırı aşma anlamındadır.
Maide 62. ayet — Onlardan çoğunun günah, düşmanlık ve haksız kazanç içinde yarıştığı söylenir; düşmanlık, zarara yol açan davranışlarla yan yana sayılır.
Enam 108. ayet — Allah'ın yanı sıra çağrılanlara sövmeyin ki onlar da bilgisizce, düşmanlıkla Allah'a sövmesinler denir; ayet karşılıklı haddi aşmayı anlatır.
Tevbe 10. ayet — Bir mümin için ne bağ ne yükümlülük gözetmeyenler için işte onlar saldırganlık yapanların ta kendileridir denir.
Yusuf 5. ayet — Baba, oğluna gördüğünü kardeşlerine anlatmamasını söyler; yoksa ona karşı plan kurarlar. Şeytan da insan için açık bir düşmandır.
Sık sorulanlar
Kur'an'da düşmanlık kökü sadece kişiyi mi anlatır?
Hayır. Kök sınırı aşmak anlamından doğar; ayetlerde hem düşman kişi, hem Allah'ın sınırlarını çiğnemek, hem de başkasının hakkına saldırmak bu kökle anlatılır.
Ayetlerde şeytanla ilgili düşmanlık nasıl geçer?
Ayetler şeytanın insan için açık bir düşman olduğunu bildirir; 12:5 bunu Yakub'un Yusuf'a uyarısında, 2:36 ise Adem ile eşinin yeryüzüne inişinde verir.