Fasıl
Fasl, bir şeyi ötekinden ayırıp seçmektir. Kur'an'da ayetlerin ayrıntılı açıklanması ve Allah'ın kıyamet günü aralarını ayırması bu kökle anlatılır.
Köklerde ne diyor?
فصل (fSl): Bir şeyi ötekinden ayırıp seçmek temel anlamdır. Hakla batılı ayıran hüküm (fasl), sütten kesme (fisâl) ve kişinin ayrıldığı yakın akrabası (fasîle) bu kökten gelir.
فصل (fSl) — Bir şeyi ötekinden ayırıp seçmek (Mekâyîs): تدل على تمييز الشيء من الشيء وإبانته عنه
فصل (fSl) — İki şeyi aralarında boşluk kalacak biçimde ayırmak (Müfredât): إبانة أحد الشيئين من الآخر
فصل (fSl) — Hakla batıl arasında hüküm vermek (Ayn): والفصل: القضاء بين الحق والباطل
فصل (fSl) — Hakkın batıldan ayrıldığı gün (yevmü'l-fasl) (Müfredât): اليوم يبين الحق من الباطل
فصل (fSl) — Kişinin yakın akrabası (Müfredât): وفصيلة الرجل: عشيرته المنفصلة عنه
فصل (fSl) — Çocuğu sütten kesmek (Müfredât): والفصال: التفريق بين الصبي والرضاع
Tanım
Kökün temel anlamı bir şeyi ötekinden ayırıp seçmektir; sözlüklerde iki şeyi aralarında boşluk kalacak biçimde ayırmak, hakla batıl arasında hüküm vermek, sütten kesmek ve kervanın yerinden ayrılması bu kökten sayılır. Kur'an'da kök iki başlıkta yoğunlaşır: ayetlerin ayrı ayrı ve ayrıntılı açıklanması ile Allah'ın ihtilaf edilen konularda insanların arasını ayırması.
Ayetlerle
Enam 55. ayet — Ayetlerin işte böyle ayrı ayrı açıklandığı ve amacın suçta ileri gidenlerin yolunun belli olması olduğu bildirilir. Fasl, açıklığa kavuşturma anlamında geçer.
Yunus 5. ayet — Güneşin ışık, ayın aydınlık kılındığı ve menziller ölçüldüğü anlatılır; sonra Allah'ın ayetleri bilinçli bir halk için ayrı ayrı açıkladığı söylenir.
Hud 1. ayet — Bu kitabın ayetlerinin muhkem kılındığı, sonra haberdar olan tarafından ayrıntılı olarak açıklandığı bildirilir. Sağlamlaştırma ile ayrıntılandırma art arda anılır.
Yusuf 94. ayet — Kervanın ayrılması anlatılır; babaları Yusuf'un kokusunu duyduğunu söyler. Kök burada yerinden ayrılıp yola çıkmak anlamıyla geçer.
Hac 17. ayet — Allah'ın inanıp güvenenler, Hadu, Sabiin, Nasara, Mecusi olanlar ve ortak koşanların aralarını kıyamet günü ayıracağı söylenir. Ayırma, Allah'ın fiili olarak verilir.
Lokman 14. ayet — İnsana anne babası vasiyet edilir; annenin onu taşıdığı ve onun ayrılmasının iki yıl içinde olduğu söylenir. Kök burada sütten kesilme anlamıyla geçer.
Sık sorulanlar
Fasl kökü Kur'an'da hangi anlamlarda geçer?
Ayetlerin ayrıntılı açıklanması, kıyamet günü insanların arasının ayrılması, kervanın ayrılması ve çocuğun sütten kesilmesi gibi anlamlarda geçer; hepsinde ortak olan ayırma fikridir.
Ayetlerin ayrı ayrı açıklanması ne demektir?
Kök ayırıp seçmek olduğu için, ayetlerin birbirinden ayırt edilir ve ayrıntılandırılır biçimde verilmesi anlatılır. Kur'an bunu bilinçli bir halk için yapıldığını belirtir.