Fesat
Bozulmak anlamındaki fesat, bir şeyin dengeden çıkmasıdır; düzgünlük ve düzeltme anlamındaki salahın karşıtıdır.
Köklerde ne diyor?
فسد (fsd): Bozulmak anlamına gelen tek bir kelimedir. Fesat, bir şeyin dengeden az ya da çok çıkmasıdır ve salâhın karşıtıdır; can, beden ve dış dünya için kullanılır.
فسد (fsd) — Bozulmak (Mekâyîs): كلمة واحدة، فسد الشيء يفسد فسادا
فسد (fsd) — Bir şeyin dengeden çıkması (Müfredât): الفساد: خروج الشيء عن الاعتدال
فسد (fsd) — Düzgünlüğün (salâh) karşıtı (Ayn): الفساد: نقيض الصلاح
فسد (fsd) — Birbirine sırt çevirip akrabalık bağını koparmak (Lisân): وتفاسد القوم: تدابروا وقطعوا الأرحام
فسد (fsd) — Yararın karşıtı, bozgunluk sebebi (Lisân): والمفسدة: خلاف المصلحة
Tanım
Sözlüğe göre fesat, bir şeyin az ya da çok dengesinden çıkıp bozulmasıdır; yararın karşıtı, düzgünlüğün zıddıdır. Beden, can ve dış dünya için kullanılabilir. Kur'an'da bozgunculuk yapan kişi, yeryüzünde düzeni bozan, ölçüyü eksilten, verilen sözü çiğneyen ve bağları koparan olarak anlatılır. Karşısında düzeltmek ve iyileştirmek durur.
Ayetlerle
Bakara 11. ayet — Yeryüzünde bozgunculuk yapmayın denince onlar biz ancak düzelticileriz derler. Ayet, fesat ile düzeltmenin birbirinin karşıtı olarak kullanıldığını gösterir.
Araf 56. ayet — Yeryüzünde düzen sağlandıktan sonra bozgunculuk yapılmaması istenir. Bozulma, önceden kurulmuş bir düzenin ardından gelen durum olarak anlatılır.
Hud 85. ayet — Ölçü ve tartıyı hakkaniyetle tam yapmak, insanların eşyasını eksiltmemek ve bozguncular olarak kargaşa çıkarmamak birlikte söylenir. Fesat burada haksız eksiltmeyle ilişkilidir.
Rad 25. ayet — Allah'a verilen sözü bozanlar, birleştirilmesi emredilen şeyleri kesenler ve yeryüzünde bozgunculuk yapanlar aynı cümlede sayılır. Bağları koparmak fesadın bir yüzü olarak görülür.
Enfal 73. ayet — Gerçekleri örtenler birbirinin müttefikidir; bunun yapılmaması halinde yeryüzünde fitne ve büyük bir bozgunculuk olacağı söylenir. Fesat burada toplumsal düzenin bozulmasını anlatır.
Sık sorulanlar
Fesat kelimesi sözlükte ne demektir?
Bir şeyin dengesinden çıkıp bozulması demektir. Yararın ve düzgünlüğün karşıtı olarak geçer; beden, can ve yeryüzündeki düzen için kullanılır.
Kur'an'da fesadın karşıtı nedir?
Ayetlerde bozgunculuğun karşısında düzeltmek ve iyileştirmek durur. Yeryüzünde düzen sağlandıktan sonra bozgunculuk yapmamak istenir.