فسد (fsd) Kökü — Kuran'da Anlamı ve Ayetler

فسد (fsd) kökü Kuran'da 47 ayette, toplam 50 kez geçer. Temel anlamı: Bozulmak anlamına gelen tek bir kelimedir. Fesat, bir şeyin dengeden az ya da çok çıkmasıdır ve salâhın karşıtıdır; can, beden ve dış dünya için kullanılır. Bu sayfada kökün Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât maddeleri künyeleriyle verilir.

Anlam: Bozulmak anlamına gelen tek bir kelimedir. Fesat, bir şeyin dengeden az ya da çok çıkmasıdır ve salâhın karşıtıdır; can, beden ve dış dünya için kullanılır. • Kuran'da 47 ayette, toplam 50 kez geçer. • Bakara 2:11 — Onlara, "Yeryüzünde bozgunculuk yapmayın." denildiğinde, "Biz ancak düzelticileriz." derler. • Bakara 2:12 — İyi bilin ki, onlar bozguncuların ta kendileridir. Fakat bunun şuurunda değiller. • Bakara 2:27 — O kimseler misâklerinden sonra Allah'ın ahdini bozarlar. Allah'ın bağlı kalınmasını istediği şeyle bağlarını koparırlar ve yeryüzünde… • Bakara 2:30 — Hani! Bir zamanlar Rabb'in, meleklere: "Ben yeryüzünde bir halîfe tayin edeceğim." demişti. Melekler: orada bozgunculuk yapanı ve kan… • Bakara 2:60 — Hani! Mûsâ, halkı için su istemişti. Biz de demiştik ki: "Asanla kayaya vur." Bunun üzerine kayadan on iki göz su fışkırmıştı. Her grup… • Bakara 2:205 — Senden ayrılınca, yeryüzünde bozgunculuk yapmaya, ürünü ve nesli yok etmeye çalışır. Allah ise bozgunculuğu sevmez. • Bakara 2:220 — Dünya ve Âhiret hakkında… Bir de sana öksüzleri soruyorlar. De ki: "Onların hayatlarını düzene sokmak, sahipsiz bırakmaya göre hayırlı… • Bakara 2:251 — Allah'ın izniyle onları yenilgiye uğrattılar. Dâvûd, Câlût'u öldürdü. Allah, Ona güç ve hikmet verdi. Ona dilediğinden öğretti. Eğer… • Ali İmran 3:63 — Eğer yüz çevirirlerse, Allah, kimlerin bozguncu olduğunu bilir. • Maide 5:32 — Bundan dolayı İsrâîloğulları'na yazdık: "Kuşkusuz kim, bir cana karşılık olmaksızın veya yeryüzünde bozgunculuk yapmamış birini öldürürse… • Maide 5:33 — Allah ve Resûl'üyle savaşanların ve yeryüzünde bozgunculuk yapmaya çalışanların cezası öldürülmeleri veya asılmaları veya ellerinin ve… • Maide 5:64 — O Yahudiler, "Allah'ın eli bağlıdır." dediler. Böyle söylemelerinden dolayı elleri bağlandı ve söyledikleri yüzünden lânetlendiler. Oysaki… • Araf 7:56 — Ve düzeltildikten sonra, yeryüzünde bozgunculuk yapmayın. Ona endişe ve ümit ile dûa edin. Kuşkusuz Allah'ın rahmeti muhsin olanlara… • Araf 7:74 — "Hatırlayın! Âd'dan sonra sizi halîfeler yapıp yeryüzüne yerleştirdi. Onun ovalarında köşkler yapıyor, dağlarını yontup evler yapıyorsunuz… • Araf 7:85 — Medyen'e de kardeşleri Şuayb'ı. Dedi ki: "Ey halkım! Allah'a kulluk edin. Sizin için Ondan başka ilâh yoktur. Rabb'inizden size bir… • Araf 7:86 — "Îmân Edenleri tehdit ederek Allah'ın yolundan çevirmek ve o yolu eğri göstermeye çalışmak için her yolun başına oturmayın. Azken sizi… • Araf 7:103 — Sonra onların ardından Mûsâ'yı âyetlerimizle Firavun'a ve onun melelerine gönderdik. Onlar, ona zûlmettiler. Bak bozguncuların sonu nasıl… • Araf 7:127 — Firavun halkının meleleri: "Mûsâ'yı ve yanında yer alanları, yeryüzünde bozgunculuk yapsınlar, seni ve ilâhlarını terk etsinler diye mi…

فسد kökü ne anlama gelir?

Bozulmak anlamına gelen tek bir kelimedir. Fesat, bir şeyin dengeden az ya da çok çıkmasıdır ve salâhın karşıtıdır; can, beden ve dış dünya için kullanılır.

فسد (fsd) kökü Kuran'da 47 ayette, toplam 50 kez geçer.

فسد kökünün sözlüklerde öne çıkan anlamları

Bozulmak (Mekâyîsü'l-Luğa)

كلمة واحدة، فسد الشيء يفسد فسادا

Bir şeyin dengeden çıkması (Müfredât)

الفساد: خروج الشيء عن الاعتدال

Düzgünlüğün (salâh) karşıtı (Kitâbu'l-Ayn)

الفساد: نقيض الصلاح

Birbirine sırt çevirip akrabalık bağını koparmak (Lisânü'l-Arab)

وتفاسد القوم: تدابروا وقطعوا الأرحام

Yararın karşıtı, bozgunluk sebebi (Lisânü'l-Arab)

والمفسدة: خلاف المصلحة

Lisânü'l-Arab'da فسد maddesi (İbn Manzûr)

فسد: الفسادُ: نَقِيضُ الصَّلَاحِ، فَسَدَ يَفْسُدُ ويَفْسِدُ وفَسُدَ فَساداً وفُسُوداً، فَهُوَ فاسدٌ وفَسِيدٌ فِيهِمَا، وَلَا يُقَالُ انْفَسَد وأَفْسَدْتُه أَنا. وَقَوْلُهُ تَعَالَى: وَيَسْعَوْنَ فِي الْأَرْضِ فَساداً*؛ نَصَبَ فَسَادًا لأَنه مَفْعُولٌ لَهُ أَراد يَسْعَوْن فِي الأَرض لِلْفَسَادِ. وَقَوْمٌ فَسْدَى كَمَا قَالُوا ساقِطٌ وسَقْطَى، قَالَ سِيبَوَيْهِ: جَمَعُوهُ جَمْعَ هَلْكى لِتَقَارُبِهِمَا فِي الْمَعْنَى. وأَفَسَدَه هُوَ واسْتَفْسَد فُلَانٌ إِلى فُلَانٍ. وتَفَاسَدَ القومُ: تدابَرُوا وَقَطَّعُوا الأَرحام؛ قَالَ: / يَمْدُدْنَ بالثُّدِيِّ فِي المَجَاسِدِ ... إِلى الرجالِ، خَشْيَةَ التَّفاسُدِ / يَقُولُ؛ يُخْرِجن ثُدِيَّهُنَّ يَقُلْنَ: نَنشدكم اللَّهَ أَلا حَمَيْتُمُونَا، يُحَرِّضْنَ بِذَلِكَ الرِّجَالَ. وَاسْتَفْسَدَ السلطانُ قائدَه إِذا أَساء إِليه حَتَّى اسْتَعْصَى عَلَيْهِ. والمَفْسَدَةُ: خِلَافُ المصْلَحة. والاستفسادُ: خِلَافُ الِاسْتِصْلَاحِ. وَقَالُوا: هَذَا الأَمر مَفْسَدَةٌ لِكَذَا أَي فِيهِ فَسَادٌ؛ قَالَ الشَّاعِرُ: / إِنَّ الشبابَ والفَراغَ والجِدَهْ ... مَفْسَدَةٌ للعَقْلِ، أَيُّ مَفْسَدَهْ / وَفِي الْخَبَرِ: / أَن عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ مَرْوَانٍ أَشرف عَلَى أَصحابه وَهُمْ يَذْكُرُونَ سِيرَةَ عُمَرَ فَغَاظَهُ ذَلِكَ، فَقَالَ: إِيهاً عَنْ ذِكْرِ عُمَرَ فإِنه إِزْراءٌ عَلَى الوُلاةِ مَفْسَدَةٌ لِلرَّعِيَّةِ. / وعدَّى إِيهاً بِعَنْ لأَن فِيهِ مَعْنَى انْتَهُوا. وَقَوْلُهُ عَزَّ وَجَلَّ: ظَهَرَ الْفَسادُ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ؛ الْفَسَادُ هُنَا: الجَدْب فِي الْبِرِّ وَالْقَحْطُ فِي الْبَحْرِ أَي فِي المُدُن الَّتِي عَلَى الأَنهار؛ هَذَا قَوْلُ الزجاجِيِّ. وَيُقَالُ: أَفْسَدَ فُلَانٌ المالَ يُفْسِدُه إِفْساداً وفَساداً، وَاللَّهُ لا يحب الْفَسَادَ. وفَسَّدَ الشيءَ إِذا أَبَارَه؛ وَقَالَ ابْنُ جُنْدُبٍ: / وقلتُ لَهُمْ: قَدْ أَدْرَكَتْكُمْ كَتِيبَةٌ ... مُفَسِّدَةُ الأَدْبارِ، مَا لَمْ تُخَفَّرِ / أَي إِذا شَدَّت عَلَى قَوْمٍ قَطَعَتْ أَدبارَهم مَا لَمْ تُخَفَّرِ الأَدبارُ أَي لَمْ تُمْنَعْ. وَفِي الْحَدِيثِ: / كُرِهَ عَشْرُ خِلال مِنْهَا إِفسادُ الصَّبِيِّ غيرَ مُحَرِّمِهِ؛ هُوَ أَن يَطأَ المرأَة الْمُرْضِعَ فإِذا حَمَلَتْ فَسَدَ لَبَنُهَا وَكَانَ مِنْ ذَلِكَ فَسَادُ الصَّبِيِّ وَتُسَمَّى الغِيلَة؛ وَقَوْلُهُ غَيْرَ مُحَرِّمِهِ أَي أَنه كَرِهَهُ وَلَمْ يَبْلُغْ بِهِ حَدَّ التحريم.

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 3, s. 335 — Şamile'de tam madde

Kitâbu'l-Ayn'da فسد maddesi (Halîl b. Ahmed)

الفساد: نقيض الصلاح، وفسد يفسد، وأفسدته.

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 7, s. 231 — Şamile'de tam madde

Mekâyîsü'l-Luğa'da فسد maddesi (İbn Fâris)

الفاء والسين والدال كلمة واحدة، فسد الشيء يفسد فسادا وفسودا، وهو فاسد وفسيد.

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 4, s. 503 — Şamile'de tam madde

Müfredât'da فسد maddesi (Râgıb el-İsfehânî)

الفساد: خروج الشيء عن الاعتدال، قليلا كان الخروج عنه أو كثيرا، ويضاده الصلاح، ويستعمل ذلك في النفس، والبدن، والأشياء الخارجة عن الاستقامة، يقال: فسد فسادا وفسودا 1 ، وأفسده غيره. قال تعالى: لفسدت السماوات والأرض [المؤمنون/ 71] ، لو كان فيهما آلهة إلا الله لفسدتا [الأنبياء/ 22] ، ظهر الفساد في البر والبحر [الروم/ 41] ، والله لا يحب الفساد [البقرة/ 205] ، وإذا قيل لهم لا تفسدوا في الأرض [البقرة/ 11] ، ألا إنهم هم المفسدون [البقرة/ 12] ، ليفسد فيها ويهلك الحرث والنسل [البقرة/ 205] ، إن الملوك إذا دخلوا قرية أفسدوها [النمل/ 34] ، إن الله لا يصلح عمل المفسدين [يونس/ 81] ، والله يعلم المفسد من المصلح [البقرة/ 220] .

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 636 — Şamile'de tam madde

فسد kökünden türeyen kelimeler Kuran'da kaç kez geçer?

ٱلْمُفْسِدِينَ (l-mufsidine) — bozguncuların: 10 kez · مُفْسِدِينَ (mufsidine) — bozgunculuk yaparak: 5 kez · ٱلْفَسَادَ (l-fesade) — bozgunculuğu: 4 kez · تُفْسِدُوا۟ (tufsidu) — bozgunculuk yapmayın: 4 kez · يُفْسِدُونَ (yufsidune) — bozgunculuklarından: 3 kez · بِٱلْمُفْسِدِينَ (bil-mufsidine) — bozguncuları: 2 kez · فَسَادًۭا ۚ (fesaden) — bozguncuğu: 2 kez · وَيُفْسِدُونَ (ve yufsidune) — ve bozgunculuk yapanlar: 2 kez · أَفْسَدُوهَا (efseduha) — orayı bozarlar: 1 kez · ٱلْفَسَادُ (l-fesadu) — fesat: 1 kez · ٱلْفَسَادِ (l-fesadi) — fesat-: 1 kez · ٱلْمُفْسِدَ (l-mufside) — bozanı: 1 kez · ٱلْمُفْسِدُونَ (l-mufsidune) — bozgunculardır: 1 kez · فَسَادٍۢ (fesadin) — bozgunculuğa karşı: 1 kez · فَسَادًا (fesaden) — bozgunculuk yapmağa: 1 kez · كَٱلْمُفْسِدِينَ (kalmufsidine) — bozgunculuk yapanlar gibi (mi?): 1 kez · لَتُفْسِدُنَّ (letufsidunne) — bozgunculuk yapacaksınız: 1 kez · لَفَسَدَتِ (lefesedeti) — bozulur giderdi: 1 kez · لَّفَسَدَتِ (lefesedeti) — bozulurdu: 1 kez · لَفَسَدَتَا ۚ (lefesedeta) — ikisi de bozulup gitmişti: 1 kez