Gazap
Sözlükte sertlik ve güç demektir; hoşnutsuzluğun şiddetlenmesidir. Allah için kullanılınca rızanın karşıtı olarak cezalandırmayı anlatır.
Köklerde ne diyor?
غضب (gDb): Sertlik ve güç temel anlamdır; öfke, hoşnutsuzluğun şiddetlenmesidir. Allah için kullanıldığında cezalandırma kastedilir; rızanın karşıtıdır.
غضب (gDb) — Sertlik, güç (Mekâyîs): أصل صحيح يدل على شدة وقوة
غضب (gDb) — Öfke: hoşnutsuzluğun şiddetlenmesi (Mekâyîs): لأنه اشتداد السخط
غضب (gDb) — İntikam isteğiyle kalp kanının kabarması (Müfredât): ثوران دم القلب إرادة الانتقام
غضب (gDb) — Allah'a nispet edilince cezalandırma (Müfredât): وإذا وصف الله تعالى به فالمراد به الانتقام
غضب (gDb) — Rızanın karşıtı (Lisân): الغضب: نقيض الرضا
غضب (gDb) — Sert kaya (Ayn): والغضبة: الصخرة الصلبة
Tanım
Kök, sertlik ve güçten gelir; öfke, hoşnutsuzluğun şiddetlenmesi olarak anlatılır. Allah'a nispet edildiğinde sözlük, bunu cezalandırma anlamına bağlar ve rızanın karşıtı sayar. Kur'an'da gazap, gerçekleri örtenlerin, sınırı aşanların ve haksız yere öldürenlerin üzerine inen hoşnutsuzluk olarak anılır; kişiler için de öfkelenip ayrılmak anlamında geçer.
Ayetlerle
Fatiha 7. ayet — Nimet verilenlerin yolu anılırken gazaba uğrayanların yolu ve yolunu şaşıranların yolu bunun dışında tutulur.
Nisa 93. ayet — Bir inananı kasten etkisiz hale getirenin karşılığı cehennem; Allah'ın hoşnutsuzluğu ve dışlaması da onun üzerinedir.
Araf 152. ayet — Buzağıyı edinenlere Rablerinden bir hoşnutsuzluk ve dünya hayatında bir alçaklık erişeceği bildirilir.
Nahl 106. ayet — İmanından sonra gerçekleri örtmeye göğüs açanların üzerine Allah'tan hoşnutsuzluk ve büyük bir azap olduğu söylenir.
Taha 81. ayet — Rızıkların temizinden yemeleri, onda taşkınlık etmemeleri istenir; aksi halde üzerlerine hoşnutsuzluk iner.
Enbiya 87. ayet — Zennun'un hoşnutsuz olarak gittiği, karanlıklar içinde ise Allah'a seslenip kendisinin yanlış yapanlardan olduğunu söylediği anlatılır.
Sık sorulanlar
Gazap kelimesinin kök anlamı nedir?
Sertlik ve güçtür. Öfke, hoşnutsuzluğun şiddetlenmesi olarak anlatılır; Allah için kullanılınca rızanın karşıtı olan cezalandırmayı belirtir.
Kur'an'da gazap kimlerin üzerine iner?
Ayetlere göre gerçekleri örtmeye göğüs açanların, haksız yere bir inananı öldürenlerin ve taşkınlık edenlerin üzerine iner; örnekler 16:106, 4:93 ve 20:81'dedir.