Gudüv
Gudüv, gündüzün başlangıcı olan erken vakittir; Kur'an'da sabah, erkenden yola çıkma ve ertesi gün anlamlarında geçer.
Köklerde ne diyor?
غدو (gdw): Bir vakti bildirir: gündüzün başlangıcı. Erkenden yola koyulmak, ertesi gün, şafakta beliren bulut ve o saatte yenen yemek hep bu kökten türer.
غدو (gdw) — Bir zaman dilimini bildirmek (Mekâyîs): أصل صحيح يدل على زمان
غدو (gdw) — Gündüzün başı, kuşluk öncesi (Müfredât): الغدوة والغداة من أول النهار
غدو (gdw) — Fecir namazından gün doğumuna kadarki süre (Lisân): البكرة ما بين صلاة الغداة وطلوع الشمس
غدو (gdw) — Ertesi gün (Müfredât): وغد يقال لليوم الذي يلي يومك
غدو (gdw) — Şafakta oluşan bulut (Mekâyîs): والغادية: سحابة تنشأ صباحا
غدو (gdw) — O saatte yenen yemek (gadâ) (Müfredât): والغداء: طعام يتناول في ذلك الوقت
Tanım
Sözlükte kök bir vakti bildirir: gündüzün başı, şafakta erkenden yola koyulmak ve ertesi gün. Kur'an'da bu vakit çoğu kez akşamla birlikte anılır; sabah ve akşam, süreklilik anlatan bir çift olur. Aynı kök, erkenden bir yere gitmeyi ve yarın anlamını da taşır; ayetlerde insanın yarını bilemeyeceği, yarın için kesin konuşmaması gerektiği bu sözcükle anlatılır.
Ayetlerle
Ali İmran 121. ayet — Peygamber'in ailesinden erkenden ayrılıp inananları çarpışmak için mevzilerine yerleştirmesi anlatılır; kök erkenden yola çıkma anlamındadır.
Enam 52. ayet — Rablerini sabah akşam çağıranları kovmama emri verilir; sabah ve akşam birlikte devamlılığı gösterir.
Rad 15. ayet — Göklerde ve yerdekilerin ve gölgelerinin sabah akşam Allah'a secde ettiği bildirilir; vakit çifti sürekliliği anlatır.
Kehf 23. ayet — Bir şey için yarın bunu yapacağım diye kesin konuşmamak öğütlenir; kök burada yarın anlamında geçer.
Lokman 34. ayet — Kimsenin yarın ne kazanacağını bilemeyeceği söylenir; yarın, insanın bilgisinin sınırını gösteren bir zaman olarak anılır.
Mümin 46. ayet — Ateşe sabah akşam sunuldukları, kıyamet günü ise daha şiddetli azaba sokulacakları söylenir.
Sık sorulanlar
Gudüv sözcüğü hangi vakti anlatır?
Gündüzün başlangıcını, erken vakti anlatır. Kur'an'da çoğunlukla akşamla birlikte, sabah akşam diye süreklilik bildiren bir çift olarak geçer.
Aynı kök Kur'an'da yarın anlamında da geçer mi?
Evet. Sözlükte ertesi gün anlamı vardır; ayetlerde insanın yarını bilemeyeceği ve yarın için kesin konuşmaması gerektiği bu kökle anlatılır.