Habt
Habt, sözlükte boşa çıkma ve bozulmadır; Kur'an'da amellerin hiç olması, sonuç vermemesi anlamında kullanılır.
Köklerde ne diyor?
حبط (HbT): Boşa çıkma ya da acı temel anlamdır. Amelin boşa gitmesi, bozulması bu köktendir; aslı hayvanın çok yiyip karnının şişmesidir.
حبط (HbT) — Boşa çıkma ya da acı (Mekâyîs): أصل واحد يدل على بطلان أو ألم
حبط (HbT) — Amelin boşa çıkarılması (Mekâyîs): أحبط الله عمل الكافر، أي أبطله
حبط (HbT) — Amelin bozulması (Ayn): وحبط عمله: فسد
حبط (HbT) — Hayvanın çok yiyip karnının şişmesi (Mekâyîs): أن تأكل الدابة حتى ينفخ لذلك بطنها
حبط (HbT) — İyileşen yaranın deride iz bırakması (Mekâyîs): حبط الجلد، إذا كانت به جراح فبرأت
Tanım
Sözlükte kökün özü boşa çıkma, amelin bozulması ve geçersiz kalmasıdır; asıl imge, çok yiyen hayvanın karnının şişip bozulmasıdır. Kur'an bu kökü hep emeğin, yapılan işin boşa gitmesi için kullanır: işler yapılmıştır ama sonuç doğurmaz. Ayetler bunu ayetleri yalanlama, ortak koşma, indirileni beğenmeme gibi tutumlara bağlar; bir ayette de saygısız ses yükseltmeye karşı uyarı olarak geçer.
Ayetlerle
Araf 147. ayet — Ayetleri ve ahiret karşılaşmasını yalanlayanların amellerinin boşa gittiği söylenir; ardından yaptıklarından başkasıyla karşılık görmedikleri sorulur.
Tevbe 17. ayet — Gerçekleri örtmeye kendileri şahit olan ortak koşucuların mescitleri bayındır kılmasının olur şey olmadığı, amellerinin boşa gittiği belirtilir.
Zümer 65. ayet — Vahyin, ortak koşarsan amelin boşa gider ve kaybedenlerden olursun diye uyardığı bildirilir; uyarı sana ve senden öncekilere yöneliktir.
Muhammed 9. ayet — Allah'ın indirdiğini beğenmemenin sonucu olarak Allah'ın onların amellerini boşa çıkardığı anlatılır; fiil burada Allah'a bağlanmıştır.
Hucurat 2. ayet — İnananlara seslerini Nebi'nin sesinin üstüne çıkarmamaları söylenir; aksi hâlde şuurunda olmadan amellerin boşa gitme ihtimali vardır.
Kehf 105. ayet — Rablerinin ayetlerini ve karşılaşmayı örtenlerin amelleri boşa gider; kıyamet günü onlara bir tartı kurulmayacağı da eklenir.
Sık sorulanlar
Habt ne demektir?
Sözlükte boşa çıkma ve bozulma demektir. Kur'an'da yapılan amelin sonuç vermemesi, hiç olması için kullanılır.
Kur'an'da hangi amellerin boşa gittiği söylenir?
Ayetleri yalanlayanların, ortak koşanların ve indirileni beğenmeyenlerin ameli boşa gider. Ses yükseltme konusunda ise ayet bir uyarı olarak geçer.