Hoşlanmamak
Hoşlanmamak, rızanın ve sevginin karşıtıdır; ayetlerde istemeyerek yapmayı, zor gelen şeyi ve zorlamayı anlatır.
Köklerde ne diyor?
كره (krh): Rıza ve sevginin karşıtı olan hoşlanmamak temel anlamdır; zorla yaptırmak (ikrâh) ve savaştaki şiddet bundan doğar.
كره (krh) — Rıza ve sevginin karşıtı (Mekâyîs): يدل على خلاف الرضا والمحبة
كره (krh) — İstemeyerek yüklenip yapmak (Mekâyîs): أن تكلف الشيء فتعمله كارها
كره (krh) — Dışarıdan zorla gelen meşakkat (Müfredât): المشقة التي تنال الإنسان من خارج
كره (krh) — İnsanın içinden tiksindiği şey (Müfredât): ما يناله من ذاته وهو يعافه
كره (krh) — Birini istemediği işe zorlamak (Ayn): وأكرهته: حملته على أمر وهو كاره
كره (krh) — Savaşın şiddeti (Mekâyîs): والكريهة: الشدة في الحرب
Tanım
Kökün temel anlamı rıza ve sevginin karşıtı olan hoşlanmamaktır. İstemeyerek yüklenip yapmak, dışarıdan zorla gelen meşakkat, birini istemediği işe zorlamak ve savaşın şiddeti bundan doğar. Kur'an'da kök, çarpışmanın zor gelmesinde, isteyerek ve istemeyerek boyun eğmede ve gerçeğe karşı hoşlanmamada geçer.
Ayetlerle
Bakara 216. ayet — Çarpışmanın size zor geldiği, ancak zor geleni sevmemenin hayır olabileceği; sevdiğinizin ise şer olabileceği söylenir.
Ali İmran 83. ayet — Göklerde ve yeryüzünde olanların isteyerek ve istemeyerek O'na teslim olduğu söylenir.
Enfal 5. ayet — Rabbin seni gerçek bir amaçla evinden çıkardığında, inananlardan bir kesim bundan hoşlanmayanlar olarak anlatılır.
Yunus 82. ayet — Suçta ileri gidenler hoşlanmasa da Allah'ın hakkı kelimeleriyle gerçekleştirdiği söylenir.
Rad 15. ayet — Göklerdeki ve yerdeki herkesin isteyerek ve istemeyerek Allah'a secde ettiği söylenir.
İsra 38. ayet — Sayılan kötülüklerin hepsinin Rabbin katında istenmeyen şeyler olduğu söylenir.
Sık sorulanlar
Kur'an'da kerh kökü ne anlama gelir?
Kök anlamı hoşlanmamak ve rıza göstermemektir. Ayetlerde zor gelen çarpışma, istemeyerek boyun eğme ve gerçeğe karşı hoşlanmama anlatılır.
Isteyerek ve istemeyerek ne demektir?
Taav ve kerh, isteyerek ve istemeyerek anlamındadır. 3:83 ve 13:15 ayetlerinde göklerdeki ve yerdeki herkesin böyle teslim olduğu ya da secde ettiği söylenir.