Huşû
Alçalmak ve sinmek; ses ve bakışın kısılması. Kur'an'da insanın, sesin, bakışın ve yeryüzünün alçalışını anlatır.
Köklerde ne diyor?
خشع (x$E): Alçalmak, sinmek temel anlamdır; huşû, sesin ve bakışın kısılmasıdır, bedenin boyun eğmesinden ayrıdır. Yere yapışık alçak tepe de bu adı alır.
خشع (x$E) — Alçalmak, sinmek (Mekâyîs): أصل واحد، يدل على التطامن
خشع (x$E) — Ses ve bakışta boyun eğiş (Mekâyîs): والخشوع في الصوت والبصر
خشع (x$E) — Daha çok organlarda görülen yalvarış hâli (Müfredât): وأكثر ما يستعمل الخشوع فيما يوجد على الجوارح
خشع (x$E) — Bakışı yere çevirmek (Ayn): الخشوع: رميك ببصرك إلى الأرض
خشع (x$E) — Seslerin susması (Ayn): وخشعت الأصوات للرحمن أي سكنت
خشع (x$E) — Yere yapışık alçak tepe (Mekâyîs): يقال قف خاشع: لاطئ بالأرض
Tanım
Sözlükte kökün temel anlamı alçalmak ve sinmektir. Huşû, sesin ve bakışın kısılmasıdır; bedenin boyun eğmesinden ayrı tutulur ve daha çok organlarda görülen yalvarış hâlini anlatır. Yere yapışık alçak tepe de bu adı alır. Kur'an'da kök salat içindekiler, bakışlar, sesler, dağ ve yeryüzü için geçer ve derin saygıyla birlikte alçalmayı gösterir.
Ayetlerle
Bakara 45. ayet — Direnç ve salat ile yardım istenmesi söylenir; salatın, derin saygı duyanların dışındakilere büyük geldiği bildirilir.
Taha 108. ayet — O gün sesler Rahman için kısılır ve hafif bir uğultudan başka bir şey duyulmaz.
Müminun 2. ayet — Salatlarında huşu içinde olanlar kurtuluşa erenlerin özellikleri arasında sayılır.
Fussilet 39. ayet — Yeryüzünün boynu bükük görüldüğü, su inince kabarıp canlandığı söylenir; kök toprak için de kullanılır.
Kamer 7. ayet — Bakışları eğik olarak mezarlardan çıkanlar anlatılır; kök bakışın alçalmasını gösterir.
Haşr 21. ayet — Kur'an bir dağa indirilseydi dağın derin saygıdan paramparça olacağı söylenir; kök dağ için de kullanılır.
Sık sorulanlar
Huşû kelimesi sözlükte ne demektir?
Kök, alçalmak ve sinmek anlamına gelir. Huşû, sesin ve bakışın kısılmasıdır ve bedenin boyun eğmesinden ayrı tutulur; daha çok organlarda görülen yalvarış hâlidir.
Ayetlerde huşû kimler ya da neler için geçer?
Salat içindekiler, bakışlar, sesler, yeryüzü ve dağ için geçer. Her birinde bir alçalma, sinme ve kısılma hâli anlatılır.